banner278

Tuz Gölü: Kuruyan göl yatağı yerini çatlamış toprağa bıraktı

Yüzyıllar boyunca flamingolara ev sahipliği yapan, gün batımı fotoğraflarına sahne olan Tuz Gölü, şimdilerde yerini çatlamış toprağa, kurumuş göl yatağına bırakmış durumda.

Tuz Gölü: Kuruyan göl yatağı yerini çatlamış toprağa bıraktı

Türkiye'nin tuz ihtiyacının yüzde 40'a yakın bir kısmının karşılandığı göl, tamamen kurumanın eşiğinde. Göl kıyısında çok sayıda ölmüş flamingo yavrusuna rastlamak mümkün. Araştırmalara göre Türkiye'nin en büyük ikinci gölü olan ve çeşitli kuş türlerine ev sahipliği yapan bin 665 kilometrekarelik gölün seviyesi bu yıl daha da azaldı.

Uzmanlar, Tuz Gölü'ndeki bu düşüşün iklim değişikliğine bağlı kuraklığın ve yeraltı su kaynaklarını tüketen zararlı tarım politikalarının kurbanı olduğunu dile getiriyor. Doğ fotoğrafçısı Fahri Tunç, çiftçilerin göle bent çekip su akışını kesmesi üzerine flamingo yavrularının hepsinin öldüğünü söylüyor.

Tunç'a göre susuzluk nedeniyle en az 5 bin yavru flamingo telef oldu. Türkiye'de su seviyesi azalan ya da kuruyan tek yer Tuz Gölü değil. Ülke genelinde diğer bazı göller de kurudu ya da düşük yağış ve sürdürülebilir olmayan sulama uygulamaları nedeniyle endişe verici seviyelere geriledi. İklim uzmanları, Türkiye'nin de içinde bulunduğu tüm Akdeniz havzasının şiddetli kuraklık ve çölleşme riski altında olduğu konusunda uyarıyor.

Tuz Gölü'nde 2021 yazında sular tamamen çekildi: Son 37 yıla ait uydu görüntülerini kullanarak çalışma gerçekleştiren uzmanlar, yaz dönemi su seviyesi 2000 yılından itibaren hızla azalan Tuz Gölü'nde 2021 yazında suların tamamen çekildiğini saptadı.

Ege Üniversitesinde tarafından yürütülen uydu görüntüleme çalışması sonucu gölde suların tamamen çekildiği, yer altı su seviyesinin de önceki yıllarda görülmemiş ölçüde düştüğü ortaya çıktı. Ankara, Konya ve Aksaray illeri arasında eşsiz biyoçeşitliliğe ev sahipliği yapan bu gölde, yıllar içinde su seviyesindeki azalmayı tespit etmek üzere bilimsel bir çalışma yürütüldü.

Gölde 1985-2000 yılları arasında çekilen uydu görüntülerinde güneybatı kesiminde mutlaka suyla kaplı bir alanın bulunduğu, suyla kaplı alanın, gölün toplam alanının yüzde 20'sinin altına düşmediği belirlendi. Bu dönemde yağışlar yetersiz olsa bile taban suyunun yüksek olması nedeniyle gölün beslendiği ortaya kondu.

2000 yılından itibaren yükselen sıcaklıklar, şiddetlenen buharlaşma ve yağış yetersizliğine bağlı olarak yaz aylarında göldeki suyla kaplı alanın hıza azalmaya başladığı, 2021 yılının yaz mevsiminde göldeki suyun tamamen çekildiği belirlendi. Çevre örgütleri, hükümetin tarım politikalarının Türkiye'nin göllerinin bozulmasında önemli bir rol oynadığını dile getiriyor.

Türkiye genelinde durumun 'kötü' olduğuna işaret eden Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Merkezi'nden Profesör Levent Kurnaz, "(Türkiye'de) artan sıcaklıklar, azalan yağışlar ve diğer yanda tarımda sulama için su ihtiyacı var." değerlendirmesinde bulundu.

Bölgede 120 bin civarında ruhsatsız kuyu olduğunu belirten Kurnaz, "Herkes sonsuza kadar sürecekmiş gibi su basıyor." sözleriyle tepkisini dile getirdi. Tuz Gölü, zincirin halkalarından sadece biri. Tuz Gölü'ndeki kuraklık ve flamingo ölümleri, bu yaz Türkiye'yi vuran ve kısmen iklim değişikliğinden kaynaklandığına inanılan ekolojik felaketler dizesinden sadece biri. Van Gölü Havzası'ndaki bazı sulak alanlar küresel ısınma nedeniyle daraldı. Bu durum göç yolundaki kuşları da etkiledi.

Van Gölü kıyılarında yaşanan çekilmeyle yaşam alanları daralan kuşlar, bu sene daha çok akarsularla gölün buluştuğu Gölağzı ve Çelebibağı sulak alanlarını mesken edindi. Sıcaklıkların artması ve buharlaşma nedeniyle Türkiye genelinde göl, baraj, akarsu ve sulak alanlardaki su seviyesinin düşmesi, bazı göllerin tamamen kurumasına yol açtı.

Temmuz ayındaki orman yangınları Türkiye'nin güney kıyılarındaki ormanları küle döndürdü. Yangınlarda sekiz kişi hayatını kaybetti. Keza Karadeniz'in kuzeyi, 82 kişinin ölümüne neden olan selden etkilendi. Artan sıcaklıklar ve düzensiz atık yönetimi kaynaklı deniz müsilajı tabakası, Marmara Denizi'ni kaplayarak deniz yaşamını tehdit etti.

Euronews

Güncelleme Tarihi: 28 Ekim 2021, 13:29
YORUM EKLE