Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü (MTA), Türkiye’de yer alan diri fay hatlarının haritasını güncelledi. 2013 yılında 485 olan ve deprem üretecek diri fay hattı sayısı 700 olarak açıklanırken Türkiye’nin en yıkıcı depremlerinin yaşandığı Van’da deprem üretecek 7 aktif diri fay hattı ortaya çıktı.
TÜRKİYE’NİN DİRİ FAY HARİTASI GÜNCELLENDİ
Türkiye’de birçok ilde art arda depremler yaşanmaya devam ederken ülke genelindeki diri fay hatlarının geçtiği bölgeler yeniden gündeme geldi. Maden Tetkik ve Arama (MTA) Türkiye’nin Diri Fay Haritası'nın 13 yıl sonra güncelledi. Buna göre Türkiye’de deprem üretecek 485 olan diri aktif fay hattı 700 olarak güncellendi.
İşte Türkiye'nin yeni diri fay haritası...
Haritada özellikle Kuzey Anadolu Fay Zonu, Marmara Denizi’nden başlayarak Karadeniz’in güneyi boyunca doğuya uzanan en önemli diri fay sistemlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Doğu Anadolu Fay Zonu ise Hatay’dan başlayıp Kahramanmaraş, Malatya, Elazığ ve Bingöl üzerinden kuzeydoğuya uzanan geniş bir aktif fay kuşağı olarak gösteriliyor.
Batı Anadolu ve Ege Bölgesi’nde ise çok sayıda kısa ve orta uzunlukta fay segmentinin yoğun biçimde haritalandırıldığı görülüyor.
Anadolu’nun iç kesimlerindeki diri faylar da önceki çalışmalara göre daha ayrıntılı şekilde veri tabanına işlendi.
Yeni haritada Marmara Bölgesi, Kuzey Anadolu Fay Zonu’nun batı uzantıları nedeniyle yine kritik bölgeler arasında yer alıyor.
Ege Bölgesi’nde İzmir, Manisa, Aydın, Denizli, Muğla ve Balıkesir çevresindeki yoğun fay sistemleri dikkat çekiyor.
Doğu Anadolu’da ise özellikle Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından daha yakından incelenen fay sistemleri, geniş bir zon halinde haritada yer buluyor.
Bingöl, Van Gölü çevresi, Erzurum-Kars hattı ve Doğu Anadolu’nun kuzeydoğusundaki aktif yapılar da diri fay yoğunluğunun yüksek olduğu alanlar arasında gösteriliyor.
VAN’DA DEPREM ÜRETECEK 7 FAY HATTI VAR
MTA'nın ayrıntılı saha çalışmaları ve akademik araştırmalarla sağladığı veri birikimi desteğiyle Türkiye Diri Fay Haritası 13 yıl sonra güncellendi. Van ve Hakkari’de sismik hareketlilik yakından takip edilirken Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) verilerine göre Van’da kırılma potansiyeli taşıyan çok sayıda aktif diri fay hattı bulunuyor. Bu fayların başında, 2011 yılında kentte büyük bir yıkıma ve yüzlerce can kaybına yol açan Van Fayı geliyor. Geçmişte çok sayıda yıkıcı depreme sahne olan Van’da, yerleşim yerlerinin altından veya yakınından geçen aktif diri fay hatları, bölgenin her an büyük bir sarsıntıya gebe olduğunu gösteriyor.
"KENTSEL DÖNÜŞÜM VE YAPI STOKU HAYATİ ÖNEME SAHİP"
Deprem uzmanları her 30 yılda bir Van’da yıkıcı bir depremin meydana geldiğini hatırlatarak Van’da sismik sessizliğe aldanılmaması gerektiği konusunda uyarılarda bulunuyorlar. Deprem kuşağında yer alan ve olası büyük bir sarsıntıya hazırlıklı olunması gerektiğine dikkat çeken uzmanlar, Van’da yaklaşık 10 binden fazla riskli yapının bulunduğuna dikkat çekti. 2011 depremlerinin ardından kentte önemli adımlar atılmış olsa da kırsal bölgelerdeki kerpiç ve mühendislik hizmeti almamış yapılar ile şehir merkezindeki eski binalar hala en büyük risk faktörünü oluşturuyor.
Van’ın diri fay hatları güncellendi:
Van’da 5 ve üzeri deprem üretecek 7 aktif diri fay hattı bulunurken deprem riski taşıyan ilçeler de belli oldu. MTA (Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü) diri fay haritası verilerine ve sismolojik çalışmalara göre Van bölgesi ve yakın çevresindeki ana aktif diri fay hatları ve fay sistemleri şunlardır:
Van Fayı (Van Fay Zonu): Van kent merkezinin hemen kuzeyinde, Van Gölü'nün doğusunda yer alan ve 2011 yılındaki yıkıcı Van depremine (Mw 7.1) neden olan ters bileşenli aktif bir fay hattıdır.
Çaldıran Fayı: Van'ın kuzeydoğusunda, Çaldıran ilçesi ve çevresinde uzanan, sağ yanal doğrultu atımlı oldukça aktif bir faydır. 1976 yılında 7.5 büyüklüğünde çok yıkıcı bir depreme yol açmıştır.
Erciş Fayı: Van Gölü'nün kuzeyinde, Erciş ilçesi civarında doğu-batı veya kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanan aktif fay yapılarından biridir.
Başkale Fayı: Van'ın güney silsilesinde, Hakkari sınırına doğru uzanan sağ yanal doğrultu atımlı önemli bir fay zonudur. Bölgedeki sismik hareketlilikte büyük rol oynar.
Özalp Fayı: Van'ın doğusunda, Özalp ve Saray ilçeleri yakınlarında yer alan aktif fay segmentlerindendir.
Gevaş Fayı: Van Gölü'nün güney kıyısı boyunca, Gevaş ilçesi yakınlarından geçen ve gölün güney sınırını denetleyen fay sistemidir.
Hasantimur Fayı: Muradiye ve silsilesinde yer alan, bölgedeki tektonik sıkışmayı karşılayan kırıklardan biridir.
Van ve çevresi, Arabistan Levhası'nın Avrasya Levhası'nı kuzeye doğru sıkıştırması nedeniyle tektonik açıdan oldukça karmaşık, sıkışmalı ve sismik olarak çok aktif bir bölgede yer almaktadır.