Son dönemlerde gençler arasında büyük bir tehlikeye dönüşen yasa dışı bahis ve kumar alışkanlığı kentin gençliğinin geleceğine ket vurmaya devam ediyor. Son yıllarda iyice artan sanal bahis ve kumar platformlarını kullanma oranı, genç nüfus oranı yüksek olan Van’da endişe yaratıyor. Gençlerin büyük çoğunluğu arasında bağımlılığa dönüşen bu durum, yasa dışı kazanç ile kayıpların psikolojik olarak ciddi seviyelerde olduğu bir dönemde, kentte de endişeyi üst seviyelere taşıyor. Yaş seviyesinin iyice düştüğü ve tehlikenin iyice arttığı bir dönemde tüm kesimlerde endişe büyürken Şehrivan’a konuşan Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM) Sosyal Hizmet Uzmanı Elçin Evin, Uzman Psikolog Adem Yakupoğlu ve Sosyal Hizmet Uzmanı Halis Keve, kumar bağımlılığının yaygınlaşma nedenleri, bireyler ve aileler üzerindeki etkileri ile bağımlılıkla mücadele kapsamında yürütülen çalışmalar ile ilgili çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
VAN’DA RİSK DE BÜYÜYOR ENDİŞE DE!
Van'da dijital dünyanın görünmeyen tehlikelerinden biri olan sanal kumar alarm veriyor. Van'da sanal bahis ve kumar platformlarının yaygınlaşmasıyla birlikte bağımlılık vakalarında dikkat çekici bir artış yaşanırken, kolay para kazanma hayali birçok kişiyi ağır ekonomik ve psikolojik sorunlarla karşı karşıya bırakıyor. Özellikle sosyal medya ve dijital platformlar üzerinden yapılan yönlendirmeler, gençleri riskli bir sürecin içine sürüklerken; aile içi çatışmalar, borçlanma, eğitim ve iş hayatındaki başarısızlıklar da bu tablonun kaçınılmaz sonuçları arasında yer alıyor. Kumarın bireysel bir tercih olmanın ötesine geçerek toplumsal bir sorun haline dönüştüğü Van'da, bağımlılık yaşının giderek düşmesi ise endişeleri büyütüyor.
KUMAR OYNAMA YAŞININ 10’A DÜŞTÜ
Kumar bağımlılığı nedeniyle merkeze yapılan müracaatlardaki artışa ve özellikle risk altındaki yaş gruplarına dikkat çeken Sosyal Hizmet Uzmanı Elçin Evin, Van'daki mevcut tabloyu şöyle açıkladı: “Van’da son yıllarda özellikle internete erişimin kolaylaşması ve genç nüfusun teknolojiyle iç içe büyümesi, ekonomik kaygılar, risk alma eğilimi, akran etkisi, heyecan ve ödül arayışı, yanlış inanışlar, stres ve kaçış arayışı nedeniyle kumar bağımlılığı başvurularında ciddi bir artış görüyoruz. Dünya genelinde ve ülkemizde genel bir artış söz konusu ve Van ilimizde de aynı duruma rastlayabiliyoruz. Başvurulara baktığımızda Kumar Bağımlılığı başlığında başvurular gittikçe artış gösterdiğini söyleyebiliriz. Kumar oynama yaşının 10-19 yaş aralığına düştüğünü araştırmalar göstermektedir. 30 yaş altındaki bireylerin kumar bağımlılığı açısından en riskli grupta bulduğu görülmektedir.” Dedi.
KEVE: SOSYAL DESTEK MEKANİZMALARININ YETERLİ DEĞİL
Siber alandaki özendirici faaliyetleri ve ebeveynlerin bu süreçteki rolünü analiz eden Sosyal Hizmet Uzmanı Halis Keve, yayılma nedenlerini şu gerekçelere açıkladı: “Kumarın yayılmasının temel sebepleri; sanal bahis sitelerine erişimin oldukça rahat olması, yaş sınırlamasının olmaması, kolay/hızlı yoldan para kazanma arzusu, ekonomik kaygılar, sosyal destek mekanizmalarının yeterli olmayışı riskleri arttırmaktadır.” Diye konuştu
ALGORİTMALAR GENÇLERİ HEDEF ALIYOR
Sanal platformların kullanıcıları sistemde tutmak için özel yazılımlar geliştirdiğini ifade eden Keve, şöyle devam etti, “ Bahis sitelerinin ilgi çekici, teşvik edici, uyarıcı tarzda algoritmalar kullanarak kişileri sisteme çekmeye ve tutmaya yönelik çalışmalarının olması bununla beraber gençler arasında kumar ile ilgili özendirici ifadelerin ve yönlendirmelerin kullanılması, internet sitelerinde, sosyal medyada, reklamlarda görülen ve güvenilir olarak algılanan kişilerin yorumları veya kumar görsellerinin artması riskleri arttırmaktadır. Ailelerin de dijital okuryazarlığının düşük olması da gençlerin bu platformlarda fark edilmeden vakit geçirmesine olanak tanıyor” Şeklinde konuştu.
“KUMAR BİLEREK VE İSTEYEREK BİR RİSK ALMA DAVRANIŞIDIR”
Kumarın psikolojik boyutunu, klinik karşılığını ve insan hayatı üzerindeki tahribatını değerlendiren Uzman Psikolog Adem Yakupoğlu, patolojik kumarın evrelerini şu ifadeler ile aktardı: “Kumar, kişinin ruh sağlığı, aile birliği ve ekonomisi üzerinde olumsuz etkilere yol açan, kamu düzenini ve kamu ekonomisini bozguna uğratarak zamanla toplumun tümünü etkileyen bir bağımlılıktır. Terminolojide patolojik kumar oynama olarak adlandırılan kumar bağımlılığı, bireyin ve yakınlarının yaşamlarını olumsuz etkileyen, süreğen bir bozukluktur ve zamanla ilerler. Genel olarak bir oyunun, müsabakanın veya olayın sonucu üzerine para veya değerli bir şey ortaya koyarak kazanç elde etme maksadı taşıyan davranış şeklinde de tanımlanmaktadır. Bununla birlikte kumar, bilerek ve isteyerek bir risk alma davranışıdır.” Diye konuştu.
YAKUPOĞLU: KUMAR AİLE VE SOSYAL İLİŞKİLERDE KOPUŞLARA NEDEN OLABİLMEKTEDİR
Sürecin ilerlemesiyle birlikte bireyin hem sosyal hem de fiziksel çöküş dönemine girdiğini vurgulayan Yakupoğlu, bağımlılığın hayatın geneline yayılan etkilerini şöyle sıraladı: “Kumar aile ve sosyal ilişkilerde kopuşlara neden olabilmektedir. Kişinin ruh sağlığında bozulmalar ortaya çıkmakta; depresyon, anksiyete, öfke kontrol sorunları yaşanabilmektedir. Aynı zamanda kişinin öz bakımı ve sağlıklı beslenme düzeni bozulduğundan fiziksel olarak da rahatsızlıklar ortaya çıkabilmektedir. İş ve okul hayatında başarısızlıklar, işi sürdürmede zorluk, okul hayatında başarı düşüşü gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Bağımlılık ilerledikçe bu sorunlar derinleşmektedir.” Şeklinde aktardı.
YEDAM BÜNYESİNDE HAYATA GEÇİRİLEN ÇALIŞMALAR
Van genelinde yürütülen psiko-sosyal destek faaliyetlerini ve kurumsal iş birliklerini aktaran Uzman Psikolog Adem Yakupoğlu, YEDAM bünyesinde hayata geçirilen çalışmaları şu şekilde sıraladı: “Van’da Yeşilay Danışma Merkezi (YEDAM) olarak şu çalışmaları yürütüyoruz: Psiko-sosyal destek ile kumar bağımlılığı olan bireylere ve ailelerine ücretsiz psikolojik ve sosyal destek sağlanmaktadır. Kumarla ilgili sorun yaşayan kişilere ve ailelerine yönelik psiko-eğitim verilmektedir. Aile görüşmeleri kapsamında ebeveynlere para yönetimi, sorumluluk verme, kural koyma, çatışma çözme, iletişim becerilerini geliştirme, tutumlar gibi konularda psikoeğitim verilmektedir.”
İŞTE YAPILAN O ÇALIŞMALAR
“Danışanların boş zamanlarını yapılandırmak, sosyal beceriler kazandırmak ve bağımlılıklardan uzak bir ortamda zaman geçirmelerini desteklemek adına el sanatları ve spor atölyeleri yapılmaktadır. Atölyelerde psikoeğitimler düzenlenmektedir. Danışanların yaşadıkları ortamdaki riskleri yerinde gözlemlemek adına ev ziyaretleri düzenlenmektedir. İlkokul, ortaokul ve liselerde farkındalık programları aktif olarak yürütülmektedir ve Kurum ve kuruluşlarla görüşmeler sağlanarak personellere yönelik eğitimler düzenlenmekte, danışanların kamu hizmetlerine erişimi kolaylaştırılmakta ve vatandaşlarla birebir görüşülebilecek işbirlikleri kurularak bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır” diye konuştu.