İran İslam Cumhuriyeti'nin Ankara Büyükelçisi Dr. Mohammad Hassan Habibullahzadeh, Ekonomi Müsteşarı Asghar Omıdı ve Van Başkonsolos Vekili Seyed Hassan Yahyavi Van Ticaret ve Sanayi Odası'nı (Van TSO) ziyaret ederek, Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva, yönetim kurulu üyeleri, meclis başkanı ve meclis üyeleri ile bir araya geldi.
Gerçekleştirilen görüşmede, Türkiye-İran ilişkilerinin Van özelindeki yansımaları, sınır ticareti, ulaşım projeleri, yatırım imkanları ve iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin geliştirilmesine yönelik önemli başlıklar ele alındı. Ziyarette konuşan Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva, Van ile İran arasındaki tarihi, kültürel ve ticari bağların her geçen gün güçlendiğini belirterek, oda olarak uzun yıllardır iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için yoğun çaba gösterdiklerini ifade etti. İran'a gerçekleştirilen karşılıklı ziyaretler, İranlı iş insanlarına yönelik yürütülen çalışmalar, alışveriş festivalleri ve çeşitli organizasyonlarla Van'ın uluslararası ticaret merkezi olma hedefi doğrultusunda önemli adımlar attıklarını dile getiren Takva, "Van ile İran arasındaki ilişkiler, Ankara-Tahran ilişkilerinin de ötesinde güçlü bir komşuluk ve ortaklık anlayışına dayanmaktadır. İran bizim komşumuz, akrabamız ve en önemli ticaret ortaklarımızdan biridir." dedi.
VAN, TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİNİN STRATEJİK MERKEZİ
İran Ankara Büyükelçisi Dr. Mohammad Hassan Habibullahzadeh ise Van'ın iki ülke ilişkilerinde stratejik bir merkez konumunda bulunduğunu belirtti. İran'ın en yoğun nüfuslu şehirlerinin Van'a yakın olduğuna dikkat çeken Büyükelçi, yatırım maliyetlerinin uygunluğu, teşvik uygulamaları, Organize Sanayi Bölgesi'nin varlığı ve Van Ferit Melen Havalimanı'nın sunduğu imkanların yatırım açısından önemli avantajlar sağladığını söyledi. Habibullahzadeh, son 10 yılda Van ile İran arasındaki ilişkilerin büyük ivme kazandığını belirterek, Van'da İran Başkonsolosluğu'nun açılması sürecinin yaklaşık 8 yıllık yoğun çalışmalar sonucunda tamamlandığını ifade etti.
YENİ SINIR KAPILARI VE SERBEST TİCARET BÖLGESİ GÜNDEMDE
Büyükelçi Habibullahzadeh, yeni dönemde Kuzereş Sınır Kapısı'nın açılması için yoğun çalışmalar yürütüldüğünü, Gelincik Sınır Kapısı konusunda da iki ülke arasında koordineli girişimlerin sürdüğünü söyledi. Van TSO'nun da bu süreçlere aktif katkı sunmasını önemsediklerini belirten Habibullahzadeh, ilerleyen süreçte beşinci sınır kapısının da açılması için çalışmaların devam edeceğini ifade etti. İlk etapta geçici tesislerle hizmet verilmesinin planlandığını, daha sonra ise Kapıköy-Razi Sınır Kapısı standartlarında modern sınır kapılarının oluşturulmasının hedeflendiğini kaydeden Habibullahzadeh, bu yatırımların meyvesini her iki ülke vatandaşının birlikte toplayacağını vurguladı. Van merkezli Serbest Ticaret Bölgesi kurulmasının da gündemlerinde yer aldığını belirten Büyükelçi, karşılıklı serbest bölgeler aracılığıyla ticaret hacminin önemli ölçüde artacağını, konuya ilişkin taslak çalışmaların hazırlandığını ifade etti.
İSLAMABAD’DAN İSTANBUL’A TREN HATTI: VAN LOJİSTİK ÜS OLUYOR
Toplantıda ulaşım projeleri de kapsamlı şekilde değerlendirildi. Van-Tahran tren seferlerinin önce haftada bire, ardından haftada üç sefere çıkarılması yönünde çalışmaların sürdüğünü belirten Habibullahzadeh, uzun vadede İslamabad-Tahran-Van-İstanbul hattında kesintisiz bir demiryolu bağlantısının hedeflendiğini söyledi. Sınır ticaretinin öncelikli gündem maddelerinden biri olduğunu ifade eden Habibullahzadeh, ticarete konu ürün çeşitliliğinin artırılması için çalışmalar yürütüldüğünü dile getirdi. Lojistik merkezlerin önemine de değinen Büyükelçi, sınır kapılarında ortak lojistik merkezler kurulmasının ticareti önemli ölçüde güçlendireceğini belirterek, hangarlar, soğuk hava depoları, ulaştırma merkezleri ve modern altyapının bölge ekonomisine önemli katkılar sağlayacağını söyledi. Ayrıca Razi-Hoy Karayolu çalışmalarının devam ettiğini, köprü ve tünel projelerinde sona yaklaşıldığını ifade etti.
SAĞLIK TURİZMİ VE ORTAK SANAYİ YATIRIMLARI
Habibullahzadeh, sağlık turizminin hem Türkiye hem de İran açısından önemli bir potansiyel taşıdığına dikkat çekerek iki ülke vatandaşlarının bu alandaki imkanlardan daha fazla faydalanması gerektiğini belirtti. Süt ürünleri ve tarımsal ürünler başta olmak üzere ortak üretim projelerinin geliştirilmesinin önemine değinen Büyükelçi, Van TSO'nun uzun süredir gündeminde bulunan Ortak Organize Sanayi Bölgesi (OSB) projesinin İran tarafının da öncelikli gündemlerinden biri olduğunu söyledi. Konuya ilişkin Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile temas halinde olduklarını ifade etti. Türkiye ve İran'ın özellikle petrol, doğalgaz, tekstil, makine montajı, gıda, hayvancılık, zirai ürünler, paketleme, hafif sanayi ve petrokimya alanlarında önemli yatırım fırsatlar sunduğunu belirten Habibullahzadeh, Van merkezli ortak bir üretim modelinin iki ülke ekonomisine katkı sağlayacağını dile getirdi.
ENERJİ VE TİCARETİN GELİŞTİRİLMESİ
Hoy Elektrik Dağıtım Merkezi'nin faaliyete geçmesiyle birlikte 400-600 MW seviyesinde elektrik alışverişi yapılabileceğini ve bunun enerji ticareti açısından önemli olduğunu ve Vanlı iş insanlarının bu noktada bu ticaret fırsatlarından yararlanabileceğini ifade etti. Büyükelçi Habibullahzadeh, Kapıköy ve Razi Sınır Kapılarının kapasitelerinin artırılmasının büyük önem taşıdığını vurgulayarak, özellikle Gürbulak-Bazargan Sınır Kapısı'nda gerçekleşen yoğun tır ve kamyon giriş-çıkışlarının bir kısmının Kapıköy-Razi hattına yönlendirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.
ORTAK KURULLAR VE İHTİSAS FUARLARI
Van'da İran ürünlerinin tanıtılacağı bir pazar oluşturulmasının önemine değinen Habibullahzadeh, Van ile Batı Azerbaycan ve Doğu Azerbaycan eyaletleri arasında ortak bir kurul oluşturulmasının ilişkileri kurumsal yapıya kavuşturacağını söyledi. Ayrıca her yıl farklı sektörlerde düzenlenecek ihtisas fuarlarının iki ülke ticaretine önemli katkılar sağlayacağını belirten Büyükelçi, ilk yıllarda inşaat, gıda ve otomotiv sektörleri başta olmak üzere ortak organizasyonlar düzenlenebileceğini ifade etti.
TAKVA: 14 YILDIR AYNI HEDEF İÇİN ÇALIŞIYORUZ
Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva, Van'ın İran'ın Batı'ya açılan en önemli kapısı olduğunu belirterek, yaklaşık 14 yıldır iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi için yoğun çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Van'da İran Başkonsolosluğu'nun açılması ve Türkiye'nin dış ticaret temsilciliğinin kurulmasının bu süreci hızlandırdığını belirten Takva, Van TSO'nun Hoy Belediyesi, Urumiye, Tebriz Ticaret, Sanayi, Tarım ve Madencilik Odaları ile Salmas Kaymakamlığı arasında kardeşlik protokollerinin bulunduğunu ifade etti. Geçtiğimiz yıl 778 bin İran vatandaşının Van'ı ziyaret ettiğini belirten Takva, Van TSO'ya kayıtlı İranlı üye sayısının 600'ü aştığını, Organize Sanayi Bölgesi ve İş Geliştirme Merkezi başta olmak üzere birçok alanda İranlı yatırımcıların faaliyet gösterdiğini söyledi. Gelincik ve Kuzereş Sınır Kapılarının açılması konusunda Van TSO'nun yoğun girişimlerde bulunduğunu belirten Takva, İranlı yetkililerin Van merkezli ticaretin geliştirilmesine yönelik gösterdikleri yapıcı yaklaşımın memnuniyet verici olduğunu bu iş birliğinin daha da güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
İRANLI ÜYELERDEN VAN TSO'YA TEŞEKKÜR
Toplantıya katılan Van TSO üyesi İranlı iş insanları ise Van Ticaret ve Sanayi Odası'nın kendilerine her aşamada destek verdiğini belirterek, Kapıköy Sınır Kapısı'ndan giriş sürecinden resmi işlemlere kadar her konuda Oda'nın yanlarında olduğunu ifade etti. Toplantının sonunda Van TSO Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva, gündemlerinde olan iki hususun bir an önce her iki ülke diplomasinin gündemlerine alınmasını talep etti. Takva ayrıca her iki ülke vatandaşlarının sınır kapılarından kimlik kartlarıyla karşılıklı giriş-çıkış yapabilmesi ve İran bankalarının Van'da şube açabilmesi konusunda destek talebinde bulunarak bu iki başlığın iki ülke diplomasinin ana gündemine alınmasının elzem olduğunu kaydetti.
Ayrıca bugün itibari ile söz konusu İran bankalarının Van’da şube açması konusunda İran makamları, Hazine ve Maliye Bakanlığı, BDDK ve TOBB nezdinde mevcut girişimcilerini yenileyeceklerini belirtti. İran ve Türkiye ilişkileri başta olmak üzere Van özelinde geliştirilecek iktisadi ilişkilere ilişkin detayların yer aldığı 3 klasörlük brifing dosyası büyükelçiye arz edildi. Program, karşılıklı hediye takdimi ve Van TSO bünyesinde faaliyet gösteren İran Tüccar Danışma Ofisi'nin ziyaret edilmesinin ardından sona erdi.