Çevre kirliliği, plansız kentleşme, artan nüfus ve bilinçsiz tüketim alışkanlıklarının etkisiyle dünyanın olduğu gibi Türkiye’nin de en önemli çevre sorunları arasında yer alıyor. Özellikle yaz aylarında piknik ve mesire alanlarında geride bırakılan atıklar, doğal yaşamı tehdit ederken göl, nehir ve kıyı ekosistemlerinde de ciddi tahribata yol açıyor. Türkiye’nin en önemli doğal değerlerinden biri olan Van Gölü de bu olumsuz tablodan payını alırken, kıyılarda biriken plastik, cam ve evsel atıklar hem çevreyi kirletiyor hem de gölün ekolojik dengesini tehdit ediyor. Yaz mevsimiyle birlikte ziyaretçi yoğunluğunun arttığı Van Gölü kıyılarındaki kirlilik görüntüleri peş peşe gelmeye başlarken, durum su seviyesinin artması ve yeniden eski günlerine dönmesi beklenen göl için büyük bir tehdit olarak bir kez daha tartışılmaya başladı. Son dönemlerde sık sık gündeme gelen görüntülere ilişkin Şehrivan’a önemli değerlendirmelerde bulunan Vangölü Aktivistleri Derneği Başkanı Dr. Erdoğan Özel, gölün korunması için hem kurumlara hem de vatandaşlara önemli sorumluluklar düştüğünü söyleyerek önemli açıklamalarda bulundu.
GÖL ESKİ GÜNLERİNE DÖNÜYOR DİYE SEVİNİRKEN ÇÖP MANZARALARI MORALLERİ BOZDU
Bu yıl düşen ciddi kar ve yağmur yağışlarından sonra su seviyesinde yükleme yaşanan Van Gölü ile birlikte Van Gölü Havzası’nda bir çok baraj, göl de yeniden bol sulu günler görmeye başladı. Yıllar sonra Van Gölü’nün kaybolan seviyesinde ilk kez artış olurken bu durum Van’da yaşayanların ve göldeki değişimi yakından takip eden bilim insanlarının da yüzünü güldürdü. Her seferinde yağışlar kadar gölün korunması, Van Gölü’ne akan su kaynaklarının hayatta tutulması ve diğer tedbirlerin önemini vurgulayan açıklamalar ardı ardına gelmeye devam ederken son dönemlerde sayısı artan kirlilik görüntüleri yeni tartışma konusu oldu. Her yıl yaz mevsiminde yoğun bir şekilde kullanılan göl etrafnıdaki çöp manzaralaranın sayısı her geçen gün artarken sürekli olarak çöp manzaralarının paylaşıldığı süreçte çevreciler bu durumla ilgili duyarlılık çağrılarını yenilemeye başladı.
BAŞKAN ÖZEL: SORUN PİKNİK YAPMAK DEĞİL DOĞAYA BIRAKILAN ATIKLARDIR
Kıyıya bırakılan her çöpün yarının ekolojik sorununa dönüşeceğini söyleyen Van Gölü Aktivistleri Derneği Başkanı Dr. Erdoğan Özel Van Gölü’ndeki kirliliklere dikkat çekerek şunları söyledi; “Yaz aylarında Van Gölü kıyılarında ziyaretçi sayısının artması sevindirici. Ancak aynı oranda artan çöp kirliliği hepimizi endişelendiren ciddi bir çevre sorunudur. Sorun piknik yapmak değil, doğaya bırakılan atıklardır. Van Gölü sadece bir mesire alanı değil; dünyanın en büyük sodalı gölü, binlerce canlıya ev sahipliği yapan eşsiz bir ekosistem ve hepimizin ortak mirasıdır. Bu mirası korumak hepimizin ortak sorumluluğudur. Plastik, cam, metal ve diğer atıklar yalnızca görüntü kirliliği oluşturmuyor; gölün doğal yaşamını da tehdit ediyor. Rüzgâr ve dalgalarla suya karışan atıklar uzun yıllar doğada kalıyor, mikroplastiklere dönüşerek ekosisteme zarar veriyor.”
“EN ETKİLİ TEMİZLİK VATANDAŞLARIN ÇÖPLERİNİ DOĞADA BIRAKMAMASIDIR”
“Yaz aylarında ziyaretçi yoğunluğu dikkate alındığında günlük temizlik artık bir ihtiyaçtır. Özellikle hafta sonları ve bayram tatillerinde gün içerisinde birden fazla temizlik yapılması gerekebilir. Ancak en etkili temizlik, vatandaşların çöplerini doğada bırakmamasıdır. Çünkü hiçbir ekip sürekli kirletilen bir alanı tek başına temiz tutamaz.Gerekli önlemler alınmazsa kıyılardaki kirlilik giderek artacak, doğal yaşam zarar görecek ve Van Gölü’nün turizm potansiyeli olumsuz etkilenecektir. Dünyanın birçok gölü ihmaller nedeniyle ciddi çevresel sorunlarla karşı karşıya kaldı. Aynı hataları Van Gölü için yapmamalıyız. Van Gölü’nü korumak yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin de hakkını korumaktır.” Şeklinde konuştu.
ÖZEL: GEVAŞ VE ÇEVRESİ VAN GÖLÜ’NÜN EN ÖNEMLİ TURİZM VE YÜZME ALANLARINDAN BİRİDİR
Van’ın birçok önemli yüzme yerlerine dikkat çeken Dernek Başkanı Özel yüzülen yerlere dikkat çekerek konuşmalarına şöyle devam etti; “Gevaş ve çevresi Van Gölü’nün en önemli turizm ve yüzme alanlarından biridir. Son dönemde kıyılarda görülen yeşil tabaka oluşumları ve bazı bölgelerdeki atık birikimleri bilimsel olarak düzenli şekilde izlenmelidir. Su kalitesi sürekli ölçülmeli, analiz sonuçları şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılmalı ve olası risklere karşı erken önlem alınmalıdır. Çevre sorunlarında en doğru yaklaşım, sorun büyümeden önleyici tedbirleri hayata geçirmektir.
EN BÜYÜK ÖNERİLERDEN BİRİ: VAN GÖLÜ ALAN BAŞKANLIĞI KURULMASI
“Van Gölü, inci kefali başta olmak üzere birçok canlı için yaşam alanıdır. Bugün kıyıya bıraktığımız her çöp, yarının ekolojik sorununa dönüşmektedir. Biriken çöpler kötü kokuya, zararlı mikroorganizmalara ve haşere oluşumuna neden oluyor. Özellikle çocukların oynadığı, insanların yüzdüğü ve dinlendiği alanlarda bu durum halk sağlığını doğrudan etkiliyor. Cam kırıkları yaralanmalara, plastik ve diğer atıklar ise çevresel sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Temiz çevre, sağlıklı yaşamın temel şartlarından biridir.” Dedi. Çevre bilgilendirme tabelaları, geri dönüşüm kutuları ve etkin denetimlerin artırılması gerektiğini belirten Özel; “Yerel yönetimler özellikle yaz döneminde kıyılardaki çöp konteyneri sayısını artırmalı, düzenli atık toplama programları oluşturmalı ve yoğun kullanılan alanlarda temizlik ekiplerini güçlendirmelidir. Çevre bilgilendirme tabelaları, geri dönüşüm kutuları ve etkin denetimler de artırılmalıdır. Bizim uzun yıllardır dile getirdiğimiz en önemli önerilerden biri de Van Gölü Alan Başkanlığının kurulmasıdır. Gölün korunmasına yönelik yetki ve koordinasyon tek elde toplanırsa sorunlara daha hızlı müdahale edilebilir ve uzun vadeli koruma politikaları daha etkin uygulanabilir.” diye konuştu.
FARKINDALIK YARATMA ŞART
Vangölü Aktivistleri olarak bizler de sadece sorunları dile getiren değil, çözümün içinde yer alan bir sivil toplum kuruluşuyuz. Yıl boyunca Van Gölü kıyılarında düzenli kıyı temizliği etkinlikleri gerçekleştiriyor, okullarda çevre eğitimleri veriyor ve toplumun her kesiminde çevre bilincini artırmaya yönelik çalışmalar yürütüyoruz. Bu hafta çarşamba günü de Tatvan sahilinde gönüllülerimizle birlikte kıyı temizliği etkinliği düzenleyerek hem çevremizi temizleyecek hem de farkındalık oluşturmaya devam edeceğiz.” diye konuştu.
“DOĞAYA YALNIZCA AYAK İZİMİZİ BIRAKALIM”
Van Gölü Kirlenmesin, Mavi Kalsın” sloganıyla çevre bilincini artırmaya çalıştığını söyleyen Özel sözlerini şöyle noktaladı; “Van Gölü hepimizin ortak evidir. Bugün yere attığımız bir çöp, yarın çocuklarımızın yaşayacağı çevreyi kirletmektedir. Biz Vangölü Aktivistleri olarak yıllardır “Van Gölü Kirlenmesin, Mavi Kalsın” sloganıyla çevre bilincini artırmaya çalışıyoruz. Düzenlediğimiz kıyı temizliği etkinlikleri, eğitim faaliyetleri ve farkındalık kampanyalarıyla herkesi bu mücadelenin bir parçası olmaya davet ediyoruz. Doğaya yalnızca ayak izimizi bırakalım. Bulunduğumuz alanı temiz bırakalım, hatta mümkünse bir parça daha temizleyerek ayrılalım. Van Gölü’nü korumak sadece kurumların ya da çevrecilerin değil, bu şehirde yaşayan herkesin ortak sorumluluğudur.” Diye aktardı.