İran’a açılan yaklaşık 300 kilometrelik sınırı ve yenilenen Kapıköy Sınır Kapısı’na rağmen Van, dış ticarette beklenen sıçramayı bir türlü gerçekleştiremiyor. Yıllar önce 2023 hedefleri kapsamında kent için dile getirilen 1 milyar dolarlık ihracat beklentisi geride kalırken, Van son yıllarda ihracat rakamlarıyla Türkiye’nin en düşük performans gösteren illeri arasında yer almayı sürdürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılına ilişkin açıkladığı dış ticaret verileri de bu tabloyu teyit etti. TÜİK verilerine göre Van’da Aralık ayında ihracat 2 milyon 348 bin dolar, ithalat ise 3 milyon 222 bin dolar olarak gerçekleşti. Açıklanan rakamlar, kentin sahip olduğu coğrafi avantaj ve ticaret altyapısına rağmen dış ticarette hedeflerin oldukça gerisinde kaldığını bir kez daha ortaya koydu.
VAN POTANSİYELİNİ YİNE RAKAMLARA YANSITAMADI: VAN DIŞ TİCARETTE HEDEFLERİN UZAĞINDA!
Türkiye genelinde ihracat ve ithalat artış eğilimini sürdürürken, Van’da dış ticaret verileri sınırlı bir hareketliliğe işaret etti. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Aralık ayı Dış Ticaret İstatistiklerine göre Van’da ihracat 2 milyon 348 bin dolar, ithalat ise 3 milyon 222 bin dolar olarak gerçekleşti. Bir önceki ayla kıyaslandığında kentin ihracatında düşüş yaşanırken, ithalat kaleminde ise kısmi bir gerileme dikkat çekti.
VAN İHRACATTA POTANSİYELİNİ KULLANAMIYOR!
Doğu Anadolu Bölgesi’nin en büyük kentlerinden biri olan Van son yıllarda ekonomik anlamda zor günler taşıyor. Geçmişte bölgesel ticaretin merkezi olan Van özellikle son yıllarda dış ticarette durgunluk yaşıyor. Açıklanan veriler de bunu kanıtlarken, geçtiğimiz yılın aralık ayı dış ticaret verileri, Van’ın ekonomik yapısındaki kırılganlığı bir kez daha gün yüzüne çıkardı.
İHRACAT HEDEFİ TUTMADI, VAN YİNE ALT SIRALARDA!
Kasım ayında Van’ın ihracatı 2 milyon 360 bin dolar, ithalatı ise 3 milyon 493 bin dolar seviyesindeydi. Aralık verileriyle birlikte Van, ithalatını azaltmasına rağmen ihracatta ivme yakalayamadı. Doğu Anadolu’nun önemli ticaret merkezlerinden biri olarak görülen kentte, dış ticaret hacminin halen sınırlı seyretmesi, ekonomik potansiyelin yeterince değerlendirilemediğini bir kez daha ortaya koydu.
VAN, 2025’TE DE İHRACATTA BEKLENEN SIÇRAMAYI YAPAMADI!
TÜİK’in 2025 yılının aralık ayına ilişkin dış ticaret verileri, Van’ın ihracatta hâlâ istenilen seviyeye ulaşamadığını bir kez daha ortaya koydu. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Aralık ayı Dış Ticaret İstatistiklerine göre Van’da ihracat 2 milyon 348 bin dolar, ithalat ise 3 milyon 222 bin dolar olarak gerçekleşti. Veriler, Van’ın coğrafi avantajlarının tek başına yeterli olmadığını; planlama, üretim ve ihracat odaklı politikaların güçlendirilmesi gerektiğini bir kez daha gösterdi.
BÖLGE İLLER İHRACATTA VAN’I SOLLADI: VAN’IN İHRACAT KARNESİ YİNE ZAYIF!
Bölge illeriyle karşılaştırıldığında Van’ın dış ticaret hacminin düşük seviyelerde kalması dikkat çekti. Muş’ta Aralık ayında ihracat 11 milyon 557 bin dolar, ithalat 11 milyon 301 bin dolar olurken, Bitlis’te ihracat 1 milyon 60 bin dolar, ithalat ise 179 bin dolar olarak kayıtlara geçti. Hakkari’de ise ihracat 13 milyon 914 bin dolar, ithalat 17 milyon 746 bin dolar seviyesinde gerçekleşti.
TÜRKİYE’DE ARALIK AYINDA GENEL TİCARET SİSTEMİNE GÖRE İHRACAT YÜZDE 12,7, İTHALAT YÜZDE 10,7 ARTTI
Türkiye İstatistik Kurumu ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle genel ticaret sistemi kapsamında üretilen geçici dış ticaret verilerine göre; ihracat 2025 yılı Aralık ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12,7 artarak 26 milyar 373 milyon dolar, ithalat yüzde 10,7 artarak 35 milyar 674 milyon dolar olarak gerçekleşti.
OCAK-ARALIK DÖNEMİNDE İHRACAT YÜZDE 4,4, İTHALAT YÜZDE 6,2 ARTTI
Genel ticaret sistemine göre ihracat 2025 yılı Ocak-Aralık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,4 artarak 273 milyar 361 milyon dolar, ithalat yüzde 6,2 artarak 365 milyar 370 milyon dolar olarak gerçekleşti.
ARALIK AYINDA ENERJİ ÜRÜNLERİ VE ALTIN HARİÇ İHRACAT YÜZDE 14,6, İTHALAT YÜZDE 17,9 ARTTI
Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, 2025 Aralık ayında yüzde 14,6 artarak 21 milyar 706 milyon dolardan, 24 milyar 876 milyon dolara yükseldi. Aralık ayında enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat yüzde 17,9 artarak 23 milyar 413 milyon dolardan, 27 milyar 614 milyon dolara yükseldi. Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç dış ticaret açığı Aralık ayında 2 milyar 738 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret hacmi yüzde 16,3 artarak 52 milyar 490 milyon dolar olarak gerçekleşti. Söz konusu ayda enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 90,1 oldu.
DIŞ TİCARET AÇIĞI ARALIK AYINDA YÜZDE 5,6 ARTTI
Aralık ayında dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 5,6 artarak 8 milyar 811 milyon dolardan, 9 milyar 301 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2024 Aralık ayında yüzde 72,7 iken, 2025 Aralık ayında yüzde 73,9'a yükseldi.
DIŞ TİCARET AÇIĞI OCAK-ARALIK DÖNEMİNDE YÜZDE 11,9 ARTTI
Ocak-Aralık döneminde dış ticaret açığı yüzde 11,9 artarak 82 milyar 232 milyon dolardan, 92 milyar 9 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2024 Ocak-Aralık döneminde yüzde 76,1 iken, 2025 yılının aynı döneminde yüzde 74,8'e geriledi.
ARALIK AYINDA İMALAT SANAYİNİN TOPLAM İHRACATTAKİ PAYI YÜZDE 93,2 OLDU
Ekonomik faaliyetlere göre ihracatta, 2025 Aralık ayında imalat sanayinin payı yüzde 93,2, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 4,6, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,7 oldu. Ocak-Aralık döneminde ekonomik faaliyetlere göre ihracatta imalat sanayinin payı yüzde 94,3, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,5, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı yüzde 1,6 oldu.
ARALIK AYINDA ARA MALLARININ TOPLAM İTHALATTAKİ PAYI YÜZDE 65,4 OLDU
Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre ithalatta, 2025 Aralık ayında ara mallarının payı yüzde 65,4, sermaye mallarının payı yüzde 18,0 ve tüketim mallarının payı yüzde 16,2 oldu. İthalatta, 2025 Ocak-Aralık döneminde ara mallarının payı yüzde 68,4, sermaye mallarının payı yüzde 15,0 ve tüketim mallarının payı yüzde 16,2 oldu.
ARALIK AYINDA EN FAZLA İHRACAT YAPILAN ÜLKE ALMANYA OLDU
Aralık ayında ihracatta ilk sırayı Almanya aldı. Almanya'ya yapılan ihracat 1 milyar 760 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 1 milyar 583 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 1 milyar 564 milyon dolar ile ABD, 1 milyar 336 milyon dolar ile Irak, 1 milyar 259 milyon dolar ile Fransa takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 28,4'ünü oluşturdu.
OCAK-ARALIK DÖNEMİNDE İHRACATTA İLK SIRAYI ALMANYA ALDI
Ocak-Aralık döneminde ihracatta ilk sırayı Almanya aldı. Almanya'ya yapılan ihracat 22 milyar 167 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 16 milyar 773 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 16 milyar 328 milyon dolar ile ABD, 13 milyar 232 milyon dolar ile İtalya ve 12 milyar 380 milyon dolar ile Irak takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 29,6'sını oluşturdu.
İTHALATTA İLK SIRAYI ÇİN ALDI
İthalatta Çin ilk sırayı aldı. Aralık ayında Çin'den yapılan ithalat 4 milyar 649 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 3 milyar 738 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 3 milyar 22 milyon dolar ile Almanya, 2 milyar 21 milyon dolar ile ABD, 1 milyar 617 milyon dolar ile İtalya izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 42,2'sini oluşturdu.
OCAK-ARALIK DÖNEMİNDE İTHALATTA İLK SIRAYI ÇİN ALDI
Ocak-Aralık döneminde ithalatta ilk sırayı Çin aldı. Çin'den yapılan ithalat 49 milyar 576 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 42 milyar 373 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 30 milyar 110 milyon dolar ile Almanya, 18 milyar 80 milyon dolar ile ABD, 15 milyar 738 milyon dolar ile İsviçre izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 42,7'sini oluşturdu.
MEVSİM VE TAKVİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ SERİYE GÖRE İHRACAT YÜZDE 5,2 ARTTI
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; 2025 Aralık ayında bir önceki aya göre ihracat yüzde 5,2, ithalat yüzde 1,8 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise; 2025 yılı Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre ihracat yüzde 9,5, ithalat yüzde 7,0 arttı.
YÜKSEK TEKNOLOJİLİ ÜRÜNLERİN İMALAT SANAYİ İHRACATI İÇİNDEKİ PAYI YÜZDE 6,3 OLDU
Teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret verileri, ISIC Rev.4 sınıflaması içinde yer alan imalat sanayi ürünlerini kapsamaktadır. Aralık ayında ISIC Rev.4'e göre imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 93,2'dir. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 6,3'tür. Ocak-Aralık döneminde ISIC Rev.4'e göre imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 94,3'tür. Ocak-Aralık döneminde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 3,8'dir.
ARALIK AYINDA İMALAT SANAYİ ÜRÜNLERİNİN TOPLAM İTHALATTAKİ PAYI YÜZDE 81,2 OLDU
Aralık ayında imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 81,2'dir. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ithalatı içindeki payı yüzde 14,6'dır. Ocak-Aralık döneminde imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 81,8'dir. Ocak-Aralık döneminde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ithalatı içindeki payı yüzde 11,8'dir.
ÖZEL TİCARET SİSTEMİNE GÖRE İHRACAT 2025 YILI ARALIK AYINDA 24 MİLYAR 172 MİLYON DOLAR OLDU
Özel ticaret sistemine göre, 2025 yılı Aralık ayında, ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 14,1 artarak 24 milyar 172 milyon dolar, ithalat yüzde 11,0 artarak 33 milyar 763 milyon dolar olarak gerçekleşti. Aralık ayında dış ticaret açığı yüzde 4,0 artarak 9 milyar 223 milyon dolardan, 9 milyar 591 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2024 Aralık ayında yüzde 69,7 iken, 2025 Aralık ayında yüzde 71,6'ya yükseldi.
İHRACAT 2025 YILI OCAK-ARALIK DÖNEMİNDE 248 MİLYAR 768 MİLYON DOLAR OLDU
Özel ticaret sistemine göre ihracat, 2025 yılı Ocak-Aralık döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,8 artarak 248 milyar 768 milyon dolar, ithalat yüzde 7,0 artarak 344 milyar 45 milyon dolar olarak gerçekleşti. Ocak-Aralık döneminde dış ticaret açığı yüzde 13,5 artarak 83 milyar 911 milyon dolardan, 95 milyar 277 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2024 Ocak-Aralık döneminde yüzde 73,9 iken, 2025 yılının aynı döneminde yüzde 72,3'e geriledi.!