Van’da her yıl bahar aylarının gelmesiyle birlikte doğada kendiliğinden yetişen şifalı otlar, bölge halkı için önemli bir geçim kaynağına dönüşüyor. Van’ın dağlarından binbir emekle toplanan çiriş otu, kenger, uçkun, siyabo gibi daha birçok şifalı otlar, bölge halkı için doğadan gelen ve sermaye gerektirmeyen bir kazanca dönüşüyor.
TEZGAHLARDAKİ YERİNİ ALDI
Van ve çevresinde nisan ile mayıs aylarında karların erimesiyle birlikte dağların yüksek kesimlerinde yetişen çiriş otu, pazarlardaki yerini aldı. Dağların yüksek kesimlerde kendiliğinden yetişen, bölge halkı tarafından şifa kaynağı olarak bilinen ‘çiriş otu' tezgahlarda satışa sunulmaya başlandı.
KİLOSU 100 TL’DEN SATIŞA SUNULDU
Doğadan bin bir güçlükle toplanan ve birçok ailenin geçim kaynağı olan şifalı ot, şehir merkezindeki tezgahlarda kilosu ortalama 100 TL'den alıcı buluyor. Özellikle çorba, pilav, börek ve çeşitli sulu yemeklerde tercih edilen çiriş otunun, bölge halkı tarafından birçok hastalığa karşı koruyucu olduğu belirtiliyor.
ŞİFA DEPOSU: ÇİRİŞ OTU
Konuya ilişkin konuşan satıcı Emrullah Savur, bu yıl yağışların fazla olması nedeniyle hasadın geçtiğimiz yıla oranla biraz geciktiğini belirtti. Savur, "Bu sene kar çok olduğu için oralarda hâlâ kar yağıyor. Dağlarda bir sürü kar olması nedeniyle bu ürünler şu an geç geldi; yoksa normalde bir hafta, 10 gün önce gelmesi lazımdı. Aynı ıspanak gibi kaynatılarak pişiriliyor. Karaciğere, akciğere, tansiyona ve şekere çok iyi geliyor, yani oldukça faydalı. Mideyi temizliyor, bağırsakları sürekli çalıştırıyor. Piştiği zaman azaldığı için bir insan en az 5-6 kilo alıyor" dedi.
BİNBİR EMEKLERLE TOPLANIYOR
Çiriş otunun dağlardan toplanmasının çok zahmetli olduğunu dile getiren Savur, "İnsanlar kilometrelerce yol gidip o dağlara çıkıyor; o yüksekliği bir binanın katlarıyla kıyaslayın, öyle bir emek var. İnşallah daha güzel olur.
UÇKUN DA TEZGAHLARA GELİYOR
Henüz sirmo, mendi, kenger ve uşkun (yayla muzu) gibi bitkiler yeni yeni başlıyor, daha fazlası da gelecek inşallah. Bir haftaya kadar uşkun (yayla muzu) da çıkar. Tabii bu sene yağış çok olduğu için inşallah daha bereketli ve daha güzel olur" diye konuştu.
SİRMO (SİRMO)
Van mutfağının en önemli yabani bitkilerinden biri olarak dikkat çekiyor. Yabani sarımsak olarak bilinen sirmo, özellikle yüksek rakımlı dağlık alanlarda yetişiyor ve Mart sonu ile Mayıs ayları arasında toplanıyor. Pazarlarda satılan sirmo da birçok aile için önemli bir gelir kaynağı oluşturuyor.
SİYABO (SİYABO)
Köylerde toplanarak mutfaklarda değerlendirilen siyabo; genellikle yumurtalı kavurma, soğanlı yemekler, yoğurtlu tarifler ve börek içlerinde kullanılıyor. Doğal yapısı sayesinde özellikle köy mutfağında önemli bir yer tutuyor ve bahar aylarında pazarlarda da satışa sunuluyor.
KENGER (KERENG)
Van ve çevresinde özellikle ilkbahar aylarında dağlık alanlarda doğal olarak yetişen yabani ve şifalı bir bitki olarak öne çıkıyor. Mart sonu ile Nisan başı arasında toplanan kenger, halk arasında hem besin olarak tüketiliyor. Ayrıca kökünden elde edilen doğal kenger sakızı, çene kaslarını çalıştırdığı ve mideye iyi geldiği düşüncesiyle ilgi görüyor. Kenger, pazarlarda satılarak birçok aile için ek gelir kapısı oluşturuyor.