Yılın ilk yarısında 64.948,77 TL olan kıdem tazminatı tavanı, ikinci yarı için 73.729,87 TL olarak belirlendi. Böylece kıdem tazminatı üst sınırında yüzde 13,52 oranında artış gerçekleşti.
KIDEM TAZMİNATI NASIL HESAPLANIYOR?
Kıdem tazminatı, çalışanın işyerinde geçirdiği her tam yıl için 30 günlük ücret üzerinden hesaplanıyor. Hesaplamada yalnızca çıplak brüt maaş değil; ikramiye, prim, yakacak, yemek ve yol yardımı gibi düzenli ek ödemeler de dikkate alınıyor. Bu şekilde ortaya çıkan tutar “giydirilmiş ücret” olarak kabul ediliyor. Basit hesapla kıdem tazminatı, çalışanın brüt ücreti ile çalışma yılının çarpılmasıyla bulunuyor. Ancak burada önemli bir sınır var. Çalışanın brüt maaşı ne kadar yüksek olursa olsun, bir yıl için ödenecek kıdem tazminatı 2026 Temmuz-Aralık döneminde 73.729,87 TL’yi geçemiyor. Örneğin brüt maaşı 80 bin TL olan ve aynı işyerinde 10 yıl çalışan bir işçi için normal hesapla 800 bin TL tazminat çıkması gerekir. Ancak tavan nedeniyle bu kişiye ödenecek tutar 737.298 TL oluyor. Asgari ücretli bir çalışan için ise 10 yıllık kıdem tazminatı 330.300 TL olarak hesaplanıyor.
BRÜT MAAŞA VE ÇALIŞMA YILINA GÖRE KIDEM TAZMİNATI
Damga vergisi kesilmemiş tutarlara göre örnek tablo şöyle:
işte yıllara göre alınacak kıdem tazminatı
Tabloda da görüldüğü gibi 80 bin TL, 90 bin TL ve 100 bin TL brüt maaş alan çalışanların kıdem tazminatı aynı seviyede kalıyor. Bunun nedeni, kıdem tazminatının tavan tutarla sınırlı olması.
KİMLER KIDEM TAZMİNATI ALABİLİR?
Bir çalışanın kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için aynı işyerinde en az bir yıl çalışması gerekiyor. Çalışan, emekliliğe hak kazandığında kıdem tazminatını alabiliyor. Bunun yanında erkek çalışanlar askerlik, kadın çalışanlar ise evlilik nedeniyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatı alabiliyor. Ancak çalışan kendi isteğiyle işten ayrılırsa genel kural olarak kıdem tazminatı alamıyor. Kıdem tazminatı için iş sözleşmesinin işveren tarafından sona erdirilmesi gerekiyor.
EMEKLİ OLMADAN DA TAZMİNAT ALINABİLİYOR
Bazı çalışanlar emeklilik yaşını beklemeden de kıdem tazminatı alarak işten ayrılabiliyor. İlk sigortalı olduğu tarih 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında olanlar, 25 yıl sigortalılık süresi ve 4 bin 500 prim gününü doldurduklarında kıdem tazminatı alabiliyor. Bu kişiler ayrıca çalışma yılına bakılmaksızın 7 bin prim gününü doldurduklarında da tazminat hakkıyla işten ayrılabiliyor. İlk sigortalı olduğu tarih 1 Ocak 2009 ile 31 Aralık 2015 arasında olan çalışanlar ise 4 bin 600 ile 5 bin 300 gün arasında prim şartını tamamladıklarında kıdem tazminatı alarak işten ayrılabiliyor.
KIDEM TAZMİNATI İLE İHBAR TAZMİNATI KARIŞTIRILMAMALI
Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı çoğu zaman birbirine karıştırılıyor. Kıdem tazminatı çalışanın aynı işyerindeki hizmet süresine bağlı olarak hesaplanırken, ihbar tazminatı iş sözleşmesinin sonlandırılma süresiyle ilgili.
İş sözleşmesini bitirmek isteyen tarafın, karşı tarafa belirli bir süre önce haber vermesi gerekiyor. Bu süreye ihbar süresi deniliyor.
Çalışma süresi 6 aydan az olanlar için ihbar süresi 2 hafta. Çalışma süresi 6 ay ile 1,5 yıl arasında olanlar için 4 hafta, 1,5 yıl ile 3 yıl arasında olanlar için 6 hafta, 3 yıldan fazla çalışanlar için ise 8 hafta olarak uygulanıyor.
Bu sürelere uyulmadan iş sözleşmesi sonlandırılırsa ihbar tazminatı gündeme geliyor. İşveren çalışanı ani şekilde işten çıkarır veya ihbar süresini beklemeden sözleşmeyi bitirirse çalışana ihbar tazminatı ödemek zorunda kalıyor. İhbar tazminatında en fazla 8 haftalık ücret dikkate alınıyor.