Van’da son yıllarda hızla yükselen kira fiyatları, vatandaşların en önemli sorunlarından biri haline geldi. Özellikle dar gelirli aileler, emekliler ve asgari ücretle çalışanlar için barınma maliyetlerinin artması, kentte yaşamı her geçen gün daha da zorlaştırıyor. Bir dönem uygun yaşam koşullarıyla öne çıkan Van, bugün kira bedelleri bakımından birçok batı iliyle yarışan bir noktaya ulaşmış durumda.
VAN’IN KONUT KRİZİ BÜYÜYOR…
Kentte nüfusun artması, yeni konut üretiminin ihtiyacı karşılayamaması, kira piyasasındaki baskıyı artırıyor. Mevcut konut stokunun yetersiz kalması nedeniyle kiralık evlere olan talep büyürken, birçok vatandaş uygun fiyatlı konut bulmakta zorlanıyor. Bu da yetmezmiş gibi Türkiye’nin en pahalı illeri ile hem konut hem kira fiyatlarında yarışan Van’ın bu durumu sorunu ciddi oranda artırıyor. Türkiye’nin en düşük gelirli illeri sıralamasında ilk 3’te yer alan Van’ın sıkıntılı durumu devam ederken Van’da giderek büyüyen kira krizini ve çözüm önerilerini Şehrivan’a değerlendiren Türkiye Emlak Birliği Doğu Anadolu Bölge Temsilcisi ve Van Emlakçılar ve Bilirkişiler Derneği Başkanı Orhan Özdek, konuya ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
ÖZDEK: BİR DAİREYE BİRDEN FAZLA KİŞİNİN TALİP OLDUĞUNU GÖRÜYORUZ
Özdek, “Van’ın geneline baktığımızda kiraların bugün birçok batı iliyle yarışır seviyeye geldiğini görüyoruz. Bu durum elbette bizleri üzüyor. Doğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan bir il olarak tarım, hayvancılık, sanayi ve turizm alanlarında geriye gittiğimizi gözlemliyoruz. Kentin hak ettiği noktada olmadığını düşünüyoruz. Şehrin gelir imkânlarının sınırlı olması nedeniyle özellikle dar gelirli vatandaşların ciddi bir barınma sorunu yaşadığı ortadadır. Bu sorunun çözümü için mekânsal planlama kapsamında yeni yerleşim alanlarının oluşturulması ve konut üretiminin artırılması gerekiyor. Çünkü mevcut konut stokunda önemli bir erime söz konusu. Konut arzındaki yetersizlik nedeniyle bugün bir daireye birden fazla kişinin talip olduğunu görüyoruz. Bu durum da doğal olarak kira fiyatlarının yükselmesine ve artışın sürmesine neden oluyor.” dedi
VAN’DA MAAŞLARIN TAMAMI KİRAYA GİDİYOR
Van’da yükselen kira fiyatlarının dar gelirli vatandaşlar üzerinde ciddi bir barınma krizine yol açtığı belirten Özdek, “Van genelinde insanlarımız genellikle dar gelirli, asgari ücretli ve emeklidir. Bu durumu değerlendirdiğimiz zaman şu anda Van'da bulunan insanlarımızın çoğu barınma sorunu ya da barınma krizi yaşıyor. Bu da almış olduğu maaşın ve emekli maaşının tamamını kiraya verme hasebiyle çok ciddi sosyal ve barınma soruna neden oluyor.”
“İLİMİZİN BATIDA BULUNAN BÜYÜK ŞEHİRLERLE YARIŞMASI KABUL EDİLEMEZ”
“İlimizin batıda bulunan büyük şehirlerle yarışması kabul edilemez bir olgudur. Çünkü bu adalete sığmaz. Bu kadar kira tirajların yüksek olması insanlarımızı gerçekten de çok derin anlamda sıkıntılara itmektedir. Bunun önüne geçmemiz için mekansal planlama adı altında; Çevre Şehircilik Bakanı ve Büyükşehir Belediyesi acil ve ivedi olarak çözümlere münhasır adımlar atması lazım. Yeni projeler üretmesi ve bu projeleri acil olarak Van'da hayata geçirmesi lazım. Mevcut konutlarımız yeterlilik arz etmemekte, yeni konutlaşmaya gidilmezse bu kriz her geçen gün daha büyüyecektir” şeklinde konuştu.
“VAN’DA BARINMA SORUNU YAŞIYORUZ”
Son zamanlarda Van’da ciddi bir barınma sorunu yaşadığını söyleyen dernek başkanı Özdek; “Son zamanlarda yerli ve yabancı turistlerin çoğu Van'ı tercih etmektedir. Bu konuda barınma sorunu yaşıyoruz. Burada mevcut olan halkımız da barınma sorunu yaşıyor ve bu da kiraları şişiriyor. Kiraların minimize olması gerekirken tamamen astronomik rakamlara çıkması söz konusu olabiliyor ve insanlarımıza da gerçekten ciddi anlamda bir sorun meydana getiriyor. Bu kadar kira yükselişlerinin olması bizler doğru olmadığını düşünüyoruz. Acil ve ivedi olarak eylem planları yapılması taraftarı olduğumuzu buradan ifade etmek istiyoruz.” diye konuştu.
“GELEN TÜM VATANDAŞLARIN KİRA KONUSUNDA ŞİKAYETLERİ VAR”
Yerli ve yabacı turistlerin Van’ı tercih ettiğini ifade eden Başkan Özdek, şöyle devam etti: “İlimizde şu anda biliyorsunuz yerli ve yabancı turistler gerçekten Van'ın bölgesel, coğrafi ve havasal olarak tercih etmektedirler. Yazın daha serin geçen bir iklime sahip olduğumuzu da bilmekteyiz. Gerek öğrenci babında gerekse burayı tercih eden yerli ve yabancı turistler anlamında Van'ı daha yaşanır bir hale getirmemiz lazım. Şu anda ciddi anlamda kiraların yüksek olduğu, gelen bütün vatandaşların kira konusunda ve barınma konusunda özellikle şikâyetlerde bulunduğunu, kiralık ev bulamadıklarını ifade etmektedirler.”
“HER GÜN BÜYÜYEN BİR NÜFUSLA KARŞI KARŞIYAYIZ”
“Biz buna şahitlik eden bir sivil toplum örgütü başkanı olarak bu konunun bir an önce çözüme kavuşması taraftarı olduğumu ifade etmek isterim. İlimizi tercih eden bütün vatandaşlar burada yaşam hakları vardır ve her gün büyüyen bir nüfusla karşı karşıyayız. Burada sanayimizin yeterlilik arz etmemesi, turizm, hayvancılık ve tarım anlamında da çok fazla ivme kazandığını söyleyemeyiz. Bu konularda acil ve ivedi olarak işsizliğe bir çözüm üretilmesi, insanların yaşam haklarının elinden alınmadan daha çok yaşanır bir il hale getirmemiz gerektiğini ifade etmek isterim. Van'ın şu anda mevcut sorunlarına bakıldığı zaman büyüdüğünü ve insanlarımızı gerçekten sıkıntıya ittiğini de görüyoruz.” açıklamasında bulundu.
“DEPREM BİZİM İÇİN BİR MİLATTI”
Çevre Şehircilik Bakanlığına ve belediyelere seslenen Van Emlakçılar ve Bilirkişiler Derneği Başkanı Orhan Özdek; “Çevre Şehircilik Bakanlığı ve belediyeye sesleniyorum. Van'ımıza acil ve ivedi olarak çözüm üretmesi lazım. Deprem bizim için bir milattı, depremden sonra ciddi anlamda biz Van'da bir imar şekillendirebilir ve konuşabilirdik. Van'ı da çok hak ettiği noktaya taşıyabilirdik ama maalesef Van, ne sosyal nede yaşam olarak hak ettiği yerde. Bunun önüne geçmemiz için de acil eylem planlarına ihtiyaç olduğunu ve bu planların da hayata geçirilmesi gerektiğini sosyal belediyecilik ve sosyal devlet anlayışıyla Van'ın sorunlarının önüne geçilmesi gerektiğini düşünüyorum.” dedi.
“VAN’DA KİRALAR ASGARİ ÜCRETE KAVUŞMUŞ DURUMDA”
Van’da kiraların asgari ücretle yarıştığını belirten Özdek, “Kentte 3+1 dairelerin kira bedelleri neredeyse asgari ücret seviyesine ulaşmış durumda. Asgari ücretle çalışan bir vatandaş, aldığı maaşın tamamını kiraya vermek zorunda kalıyor. Peki, geri kalan yaşamını nasıl sürdürecek? Bugün birçok insanımız, gerek emekli maaşıyla gerekse asgari ücretle geçinmeye çalışıyor. Doğu Anadolu’daki bir ilde kira fiyatlarının bu denli yükselmesi, kenti yaşanması zor bir hale getiriyor.
“MEVCUT KONUT SAYIMIZ İHTİYACI KARŞILAMIYOR”
İmar sorunlarının çözüme kavuşması, mekânsal problemlerin de çözülmesi anlamına gelecektir. Bu sayede yeni konut stokları oluşturulacak, konut üretimi artacak ve arzın çoğalmasıyla birlikte fiyatlar da bir miktar düşecektir. Mevcut konut sayımız ihtiyacı karşılamıyor. Buraya gelen yerli ve yabancı turistler ile kentte yaşayan vatandaşlarımız adına konuşuyorum; mevcut konut stoku yetersiz kalıyor. Bu nedenle sorunun önüne geçilebilmesi için acilen konut üretiminin artırılması ve konut stoklarının çoğaltılması gerekiyor” dedi.
“İPEKYOLU VE EDREMİT EN PAHALI İLÇELERDİR”
Van’ın en pahalı ilçelerinin İpekyolu ve Edremit olduğunu belirten Özdek sözlerini şöyle noktaladı: “Van’da kira fiyatlarının en yüksek olduğu ilçeler şu anda İpekyolu ve Edremit’tir. Bu iki ilçede kiraların ciddi seviyelere ulaştığını görüyoruz. Bu noktada özellikle Büyükşehir Belediyesinin sosyal belediyecilik anlayışıyla hareket etmesi gerekiyor. Van’ın geleceğini doğrudan etkileyen bu konuda hem Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı hem de Büyükşehir Belediyesinin duyarsız kalmaması, çözüm odaklı projeler geliştirmesi ve acil eylem planları hazırlaması gerektiğini bir kez daha ifade etmek istiyorum.”
“KENTİN SORUNLARINA KALICI ÇÖZÜMLER ÜRETİLMESİ GEREKİYOR”
“Bu iki kurumun gerekli adımları atmaması, sorunların çözümsüz kalmasına neden oluyor. Bu durum da kentteki problemlerin büyümesine ve yeni sorunların ortaya çıkmasına yol açıyor. Van’ın geleceğine yön verecek kararların alınabilmesi için ilgili kurumların ve yöneticilerin, konunun paydaşlarıyla bir araya gelerek çözüm önerileri geliştirmesi büyük önem taşıyor. Bu konu son derece önemli ve ihmal edilmemesi gereken bir sorumluluktur. Bugün Van’da henüz dünyaya gelmemiş çocukları dahi etkileyecek ölçekte bir imar ve şehirleşme probleminden söz ediyoruz. Bu sorun, kentte yaşayan herkesi doğrudan ilgilendiriyor. Dolayısıyla problemin ortadan kaldırılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Büyükşehir Belediyesinin ilgili tüm paydaşlarla bir araya gelerek kentin sorunlarına kalıcı çözümler üretmesi ve gerekli projeleri hayata geçirmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.