Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Ankara-İzmir Yüksek Hızlı Tren hattıyla birlikte 5 yeni ili daha YHT ağına dahil edeceğini açıkladı. Ancak Doğu Anadolu’nun önemli merkezi Van, yine bu projelerin dışında kaldı. Kentte yıllardır beklenen yüksek hızlı tren ve tramvay projeleri hâlâ ‘hayal’ aşamasında. Ankara, Afyon, Uşak, Manisa ve İzmir’i hızlı trenle buluşturacak dev proje tamamlandığında Ankara-İzmir arası seyahat süresi 14 saatten 3 saat 30 dakikaya inecek. Buna karşın, stratejik konumu, turizm potansiyeli ve nüfus yoğunluğuyla öne çıkan Van hem yüksek hızlı tren hem de kent içi raylı sistem (tramvay) projelerinin dışında kalmayı sürdürüyor. 2053’e kadar olan projelerde ne hızlı tren hattı ne de kuzey Van Gölü Demiryolu hattı ile kesintisiz ulaşımın birleşmesi gibi projeleri bulunmayan Van ile ilgili bu durum tepki görmeye devam ediyor. Van’ın ulaşım altyapısındaki büyük bir eksiklik olan konuya en çok tepki gösteren isimlerden biri olan İş İnsanı Feridun Irak, demiryolu hattının kesintili olmasının kentin ekonomik ve lojistik açıdan gelişimini engellediğini belirterek Şehrivan aracılığı ile çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Irak, hızlı tren projesinden önce kentin yıllardır konuştuğu ama bir türlü gündeme alınmayan kesintisiz bir Kuzey Van Gölü Demiryolu hattının elzem olduğuna değinirken ilk adımın bu hattın yapılması olduğunu söyledi.
NE ASIRLIK TRAMVAY GERÇEK OLDU, NE KUZEY VAN GÖLÜ DEMİRYOLU HATTI YAPILDI…
Van’da yıllardır “asırlık hayal” olarak nitelendirilen yüksek hızlı tren ve hafif raylı sistem projeleri konusunda somut adımların atılmaması kentte tepkilere neden oldu. Yıllardır konuşulan Van raylı sistemler (tramvay) projesi için zaman zaman fizibilite ve zemin etüt çalışmaları gündeme gelse de somut ilerlemelerde bir aşama henüz kaydedilmedi. Kent içi ulaşımı rahatlatması beklenen tramvay hattı (Edremit’ten başlayarak Yüzüncü Yıl Üniversitesi’ne uzanacak güzergâh) için imzalar atıldığı açıklanmıştı ancak proje hâlâ “beklemede” aşamasında kaldı. Yüksek hızlı tren konusunda ise Van, 2053 Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı’nda dahi net bir yer bulamadı. Bölgenin stratejik konumu, turizm potansiyeli ve nüfus yoğunluğu dikkate alındığında, Van’ın raylı sistem yatırımlarından mahrum bırakılması eleştiriliyor.
IRAK: YAKIN VADEDE GELMESİNİ BEKLEMİYORUM
Van’ın ulaşım altyapısındaki en büyük sorunlardan birine dikkat çeken Vanlı İş İnsanı Feridun Irak, “Demiryolunun kesintili olması Van’ın gelişmesinin önündeki en büyük ve birincil engeldir. Demiryolu kesintili olduğu sürece bizim hızlı Tren şansımız olmaz. Çünkü bizim demir yolumuz herkesin de bildiği gibi Tatvan'a kadar. Tatvan ile bağlantı feribotla yapılıyor. Bu kesintili ulaşım devam ettiği sürece de bizim hızlı tren şansımız hiçbir zaman olmayacak. Peki kesintili olan hattın kesintisiz hale getirilmesi için bir çaba var mıdır? Sorusu ise cevapsız kalıyor. Siyasilerimizle, milletvekilleri, il teşkilatlarımız bununla ilgili bir çaba çalışmaları var mı diye bakacak olursak maalesef yok. Dolayısıyla ben yakın vadede Van’a hızlı tren hattının gelmesini beklemiyorum.” dedi.
“VAN’A ZERRE KATKISI YOK”
Van’ın tren hattı tarihine değinen Irak, “Şu anda kesintili olan tren hattımızın tarihçesi ile ilgili birkaç şey söyleyeyim. Birincisi uzun yıllardan beri Van’a hizmet vermektedir. Neredeyse yarım asrı geçti. Bu süreç içinde ilin ne ekonomisine ne de turizmine zerre kadar katkısı olmadı. Şimdi bunu rakamlara dökecek olursak ve son yıllardaki verilerine bakacak olursak treni taşıyan iki tane feribotumuz var. Bu feribotlarımızın her birinin yük taşıma kapasitesi 5.500 tondur. İkisi 11.000 ton. Bu yılda yaklaşık 4.000.000 ton civarında bir kapasite demektir. Oysaki feribotların bir yılda yapmış olduğu taşıma 400.000 ton civarındadır. Yani kapasitesinin %10'u kadarıyla bir faaliyet gösterebilmişler. Bunun nedeni zaman kaybının çok olması, taşıma ücretinin yani feribotların taşıma ücretinin çok yüksek olmasından kaynaklanıyor.” şeklinde konuştu.
FERİBOTLU TAŞIMA DEĞİL KUZEY VAN GÖLÜ DEMİRYOLU HATTI ŞART!
Van’da kesintili olan Demir Yolu’na geri kalan bağlantıyı sağlayan feribotların ne kadar zarar ettiğine değinen ve feribotların yolcu taşıma kapasitesini açıklayan Irak, “Feribotların yolcu taşıma kapasitesi var. İki feribotun yolcu taşıma kapasitesi 700 kişidir. Feribotlarımız bir yılda 700 yolcu taşımışlar. Bu da günde sadece iki yolcu taşımış demektir. Vatandaş, 48 km gibi bir mesafeyi 5 saatte seyahat etmeyi tercih etmemektedir. Bu rakamların sonucunda bizim feribotlarımız her yıl yaklaşık 350 milyon lira zarar etmektedirler. Feribotlar, kapasitesinin %10'uyla çalışıyor. Bunun yanı sıra 350 milyon lira zarar ediyor her yıl. İlin ekonomisine, turizmine zerre kadar katkısı yok. Buna rağmen bu feribotların aradan çıkarılıp demir yolunun kesintisiz hale getirilmesi için herhangi bir çaba yok.” diye konuştu.
“İLK ÖNCE DEMİR YOLUMUZ OLACAK Kİ SONRA HIZLI TREN İSTEYELİM”
Yetkililerin duruma el atması gerektiğinin altını çizen Irak, “Başta Van’ın milletvekilleri, il teşkilatı, iktidar partisi ve bizi temsil eden siyasetçilerin herhangi bir girişimi yok. Demir yolunun yapılması son derece rentable'dır. Çünkü bu demir yolu Van'a hizmet vermemektedir. Aksi takdirde hizmet veremediği halde yılda 350 milyon lira gibi büyük bir zarar yapmaktadır. Bu zararı yapma yerine demir yolunun kuzeyden döşenmesi elbette ki daha karlıdır, daha rentable'dır. Bir an evvel siyasilerin bu raporlara ulaşıp bu işin arkasına düşsünler. Bu sorunu çözmediğimiz sürece bizim hızlı tren şansımız olmaz. İlk önce demir yolumuz olacak ki sonra hızlı tren isteyelim. Evet. Yani şu an dediğim gibi hani Feridun Bey, bir sürü daha önce de bu Van sürekli bir müjdeli haber bekliyor ancak bunun tam tersi bakıyorsunuz farklı iller oluyor, farklı şey oluyor.
VAN’IN YATIRIM ORTAMININ İYİLEŞTİRİLMESİ ŞART!
Kentin dinamiklerinin birçok ilden çok iyi olduğunu söyleyen İş İnsanı Irak, “Van, potansiyeli ve dinamikleri ile Türkiye'nin en iyi illerinden biri. Ama biz gayrisafi yurt içi hasılada 79. sıradayız. Bu memleketin sosyoekonomik gelişmesinin önündeki en büyük engel. Bizim demiryolumuzun kesintili olmasıdır. Bir ilin yatırım ortamı iyi değilse hiç kimse o ilde yatırım yapmaz. Onun için biz yatırım ortamını iyileştirmek zorundayız. Buna da lojistiğimizle başlayacağız. Bu da demir yollarının kesintisiz hale getirilmesi ile mümkündür. Demir Yolu’nu kesintisiz hale getireceğiz ki bu memleket sosyoekonomik olarak kalkınabilsin.” ifadelerine yer verdi.