Yabancı turist hareketliliğinin Türkiye’nin sadece belli bölge ve illerinde yaşandığı Doğu ve Güneydoğu’da ise daha çok yerli turist yoğunluğunun yaşandığı bir tatil süreci devam ederken TÜİK, 2025 yılının turistik harcama verilerini açıkladı. Türkiye genelinde seyahat sayısının yüzde 1,5 oranında arttığı geçtiğimiz yılda yerli turistlerin harcama oranı da arttı. Türkiye’nin batısında turizm hareketliliğinde yer alma oranı yüksek olurken Van ve bölge illerinin bu konudaki verileri ise düşük seviyelerde kaldı. Kentte yaşayan vatandaşların yurt içi seyahatlerinde harcamaları otellerden ziyade akraba-arkadaş evi nezdinde kalırken tatil yapma oranı yeterli seviyede olmayan kent ile ilgili bu verileri Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Van Bölge Başkanı Cevdet Özgökçe, Şehrivan aracılığı ile yorumladı. Van’ın Türkiye’nin en düşük milli gelire sahip illerinden biri olmasına dikkat çeken Özgökçe, hem Vanlılar’ın seyahatleri hem de kentin turizmdeki durumu ile ilgili çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.
LÜKS OTELLER VATANDAŞI AŞIYOR, VANLILAR EŞ-DOST EVİNDE TATİL YAPMAYA ÇALIŞIYOR
TÜİK’in Hane Halkı Yurt İçi Turizm Araştırması sonuçlarına göre, 2025 yılında Vanlıların da katkısıyla ülke genelinde yurt içi seyahat sayısı %1,5 artarak 67 milyon 851 bine ulaştı. Ancak Vanlı turistlerin de içinde olduğu yerli seyahatlerde toplam geceleme sayısı %1,6 azalarak 476 milyon 307 bin gece olarak gerçekleşti. Van ve çevresinden çıkan yerli turistler, artan fiyatlara rağmen seyahat harcamalarında önemli artış gösterdi. Ülke genelinde yurt içi turizm harcamaları %32,4 yükselerek 555 milyar 68 milyon 767 bin TL’ye çıkarken, Vanlıların da bu artışa katkı sağladığı görüldü. Seyahat başına ortalama harcama 8 bin 181 TL oldu.2025’in son çeyreğinde (Ekim-Aralık) ise Van dahil ülke genelinde 9 milyon 264 bin kişi yurt içinde seyahate çıktı. Bu dönemde seyahat sayısı %3,9 gerilerken, toplam harcamalar %29,6 artarak 85 milyar 594 milyon TL’ye yükseldi. Yerli turistlerin büyük çoğunluğu, Vanlılar da dahil olmak üzere, seyahatlerinde yakınlarını ziyaret etmeyi tercih etti (%57,7). Konaklama konusunda ise en çok arkadaş ve akraba evlerinde kalındı. Otel konaklamaları ise üçüncü sırada yer aldı. Van’ın turizm potansiyeli ve Vanlıların yurt içi seyahat alışkanlıkları, hem ziyaret hem de harcama açısından 2025 yılında da dikkat çekici bir görünüm sergiledi. Konuya ilişkin konuşan Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Van Bölge Başkanı Cevdet Özgökçe, belirlenen verileri yorumladı.
SEYAHAT SAYISI 2025 YILINDA 67 MİLYON 851 BİN OLDU
Seyahat sayısı 2025 yılında bir önceki yıla göre %1,5 artarak 67 milyon 851 bin olarak gerçekleşti. Bu yılda seyahate çıkanların yaptıkları toplam geceleme sayısı bir önceki yıla göre %1,6 azalarak 476 milyon 307 bin olarak gerçekleşti. Ortalama geceleme sayısı 7 gece oldu. Ekim, Kasım ve Aralık aylarından oluşan IV. çeyrekte, yurt içinde ikamet eden 9 milyon 264 bin kişi seyahate çıktı. Seyahate çıkanların bir ve daha fazla geceleme kaydı ile ülke içinde yaptıkları toplam seyahat sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3,9 azalarak 11 milyon 23 bin seyahat olarak gerçekleşti. Bu çeyrekte seyahate çıkanlar 60 milyon 957 bin geceleme yaptı. Ortalama geceleme sayısı 5,5 gece oldu.
SEYAHATE ÇIKANLAR EN ÇOK ARKADAŞ VEYA AKRABA EVİNDE KALDI
Konaklama türleri yıllık olarak değerlendirildiğinde, seyahate çıkanlar 313 milyon 72 bin geceleme sayısı ile en çok "arkadaş veya akraba evinde" kaldı. İkinci sırada 81 milyon 86 bin geceleme ile "kendi evi" yer alırken, "otel" 47 milyon 236 bin geceleme sayısı ile üçüncü sırada yer aldı. Bu çeyrekte, seyahate çıkanlar 44 milyon 285 bin geceleme sayısı ile en çok "arkadaş veya akraba evinde" kaldı. Konaklama türlerine göre geceleme sayısında ikinci sırada 6 milyon 856 bin geceleme ile "kendi evi" yer alırken, "otel" 6 milyon 185 bin geceleme sayısı ile üçüncü sırada yer aldı.
ÖZGÖKÇE: GÖRÜNEN KÖY KILAVUZ İSTEMEZ
Van’ın bulunduğu durumu konuşan Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Van Bölge Başkanı Cevdet Özgökçe, "Görünen köy kılavuz istemez" diye bir atasözümüz var. Doğrudur. Atasözleri gerçekten çok anlamlı ve çok kıymetlidir, boşuna söylenmemiştir. Van, Eğitimde Türkiye sonuncusu. Milli gelirde Türkiye sonuncusu. İstatistikler bunu söylüyor. Şimdi haliyle böyle olunca yani düşünün bir işte Kocaeli'deki bir vatandaşın milli geliri kişi başı 80 dolarken Van'daki bir vatandaşın milli geliri 10 ya da 8 dolar. Bu yaşam kalitesinde de kıyaslanmaz. Bu tatil seyahatte de kıyaslanmaz. Bu refah seviyesinde de kıyaslanmaz. Yani bizim kentimizin sanayisi ortada, turizmi haliyle etkileyen bir faktör. İnsanın cebinde parası yoksa ekonomik özgürlüğü olmazsa nasıl gidip tatil yapacak, nasıl otelde konaklayacak? Haliyle bizim insanlarımız da bu tür ziyaretlerinde akraba, hısım ve arkadaş evlerinde kalmayı tercih etmiş. Çok üzücü bir durum aslında. Bu insanların gelir seviyesiyle ilgili bir problem. Hiç kimse böyle bir durumu istemez.” dedi.
VANLININ DÜŞÜK GELİRİ TATİLE VE YURT İÇİ SEYAHATLERE ENGEL
“Tatile giden bir insan daha rahat yaşamak ister, daha özgür olmak ister. Birkaç gün kafa dinlemeye gidiyor zaten. Niye bir evde bir birine sığınsın ya da bir dostuna, arkadaşına sığınsın. Bu durum tamamen Van’ı gelir kaynağıyla alakalı. Yani Van'ın işte dediğim gibi eğitimde, milli gelirde Türkiye'nin sonuncusu olma hesabıyla bu maalesef bunlar oluyor. Geçmiş yıllarda bu böyle değildi. Bir şehre yeterli sayıda ticaret kalemi gelmezse bir şehrin yeterli sayıda milli geliri olmazsa kişi başına düşen gelir kaynağı düşerse maalesef ilin durumu da bu böyle olur. Biz de tatile giderken maalesef akrabalarımızın veya arkadaşlarımızın evine sığınmaya mecbur kalıyoruz.”
“VANLININ SON ÇARESİ AKRABA VE ARKADAŞ EVİNDE KALMAK”
“Vanlı turist son çareyi akraba ve arkadaş evinde kalmakla bulmuş. Biz siyasette ben kendimi bildim bileli iki parti arasına sıkışmış durumda. Halkımız bu zihniyeti aşmadıkça, bu cevizin kabuğunu kırmadıkça, iki partinin dışına çıkmadıkça hep bu şekilde yaşamaya mahkûm kalacak. Örneğin Kıbrıs uçağı için biz 6-7 yıl mücadele verdik. Çok büyük emekler harcadık. Yılda belki 10-15 defa bu hava yollarının kapılarını aşındırdık. Öyle kolay değil. Siz oturduğunuz yerde hiçbir hava yolu gelip size bir parkur açmaz ya da yeni bir destinasyon açmaz.” dedi.
ÖZGÖKÇE’DEN KENTİN TURİZM ALTYAPIDAKİ EKSİKLİKLERİ İLE İLGİLİ ÖNEMLİ YORUM!
Van için yapılması gereken yatırımların yanı sıra sarf edilmesi gereken çabaya değinen Başkan Özgökçe, “Bunun için uğraş vermeniz lazım. Efor sarf etmeniz lazım. Van’ın siyasi aktörleri, İş İnsanları, Van'ın geleceği için, gençleri için bugüne kadar bir şey yapılmadı. Bir şey yok, görmüyorum. İş dünyasında ülkenin her yerinden eşim, dostum, arkadaşım var. Mersin'de dostlarım bana diyor ki: "Bizim burada bir oluşum var. Bu oluşumu biz havaalanında gördüğümüzde Çukurova için Ankara'ya gittiklerini biliyoruz. Ankara'dan bir şeyler alıp geleceklerini Çukurova için görüyoruz. Antep'teki dostlarım da bunu söylüyor. Bizde bir oluşum var, bir topluluk var. Biz bunları havaalanında gördüğümüzde Gaziantep Antep için bir şeyler yapmaya gittiklerini biliyoruz. Bütün Antep halkı bu insanları tanır diyorlar. Bizde öyle bir oluşum, öyle bir birleşim, öyle bir topluluk yok. Bizimkiler kendilerine çalışıyor. Haliyle öyle olunca memleketin de durumu ortada. Yetkililer elini taşın altına koymalı artık.” diye aktardı.
ÖZGÖKÇE: VAN MARKA ŞEHİR DEĞERİNİ YİTİRDİ!
Başkan Özgökçe, “Van Önce marka şehirken marka değerini yitirdi. Türkiye'ye gelen yerli yabancı turistin yüzde 25-30'unu çeken bir kentken 25 yıl önce 30 yıl önce şimdi bu pazarlardan bu kitleden pay alamıyoruz. Uçak sefer sayılarımız yetersiz. Niye alamıyoruz? Kapadokya'nın doğusundan bu tarafa Avrupa ya da Amerika Seyahat sigortaları kapsam dışı bırakıyor. Ya çeşitli sebepleri var ama bizim siyasi aktörlerimiz ve STK’larımızın umurunda değil. Bir tek ben konuşuyorum, bir tek ben söylüyorum. Eğer herkes bir adım, bir destek olsa aslında her şey çok daha farklı olabilir. Ama biz 15 kişi 20 kişi, 50 kişi ya da 300 kişi birden bağırırsak herkes bizim sesimizi duyacak. Herkes bizim sesimize kulak verecek. Bir elin nesi var, iki elin sesi var. Sesimize artık kulak verildin.” ifadelerine yer verdi.”