Son günlerin en çok konuşlan konusu olan standart dışı plaka 'Amerikan Pres Plaka' (APP) konusu gündemdeki yerini koruyor. trafikte yoğun tartışmalara yol açan "APP" (standart dışı/Amerikan Pres Plaka) plakalarla ilgili kamuoyunda tartışmalar sürerken “APP plaka nasıl ayırt edilir?” sorusu gündem oldu.
APP PLAKADA DOĞRU BİLİNEN 7 YANLIŞ
İçişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, APP (standart dışı) plaka kullanımına yönelik cezai yaptırımlar içeren düzenleme, Karayolları Trafik Kanunu'nun 23. maddesinde yer alan "yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takmak" fiiline uygulanan idari para cezası miktarının artırılmasını öngören torba kanun değişikliği kapsamında gündeme geldi. Sosyal medyada yayılan 'APP plaka' yanlışlarıyla ilgili kafalar karışırken birçok eski plaka hala geçerliliğini koruyor. Sizin için kamuoyunda en çok yer alan doğru bulunan yanlışları sıralayarak açıklık getirdik.
İşte APP plaka konusunda doğru bilinen 7 yanlış:
1- “TÜM ESKİ PLAKALAR GEÇERSİZ SAYILACAK”
Yanlış.
Yetkili kurumlar tarafından basılan ve standartlara uygun olan eski plakalar, geçerliliğini koruyor. Sadece standart dışı üretilmiş veya değiştirilmiş plakalar sorun oluşturuyor.
2- “KAREKOD YOKSA PLAKA SAHTE”
Yanlış.
Karekod uygulaması daha çok yeni tescil edilen araçlar için geçerli. Daha önce alınmış plakaların üzerinde karekod bulunmaması normal kabul ediliyor.
3- “APP PLAKA YASAĞI YENİ ÇIKTI”
Yanlış.
Standart dışı plakalarla ilgili düzenlemeler yeni değil. Uzun süredir yürürlükte olan mevzuat kapsamında zaten yasaklı.
4- “PLAKASI FARKLI GÖRÜNEN HERKES CEZA YİYECEK”
Yanlış.
Ceza sadece yönetmelikte belirlenen ölçü, yazı tipi ve standartlara uymayan plakalar için uygulanıyor.
5- “DEVLET TÜM PLAKALARI DEĞİŞTİRECEK”
Yanlış.
Standart dışı APP plaka kullananların plakalarını değiştirmesi gerekiyor. Standart plaka kullananların değişiklik yapmasına gerek yok.
6- “APP PLAKA SADECE ESTETİK BİR FARK”
Yanlış.
APP plakalar genellikle kalın yazı tipi, farklı ölçü ve aralıklarla basılıyor. Bu nedenle resmi plaka standartlarına uymuyor.
7- “APP PLAKANIN CEZASI ÇOK KÜÇÜK”
Yanlış. Standart dışı plaka kullanımı halinde para cezası uygulanabiliyor ve plakanın değiştirilmesi istenebiliyor.
PLAKASI STANDARTLARA UYGUN OLANLARIN İŞLEM YAPMASINA GEREK YOK
Uzmanlar, araç sahiplerinin sosyal medyada yayılan yanlış bilgiler nedeniyle paniğe kapılmaması gerektiğini belirtiyor. Plakanız standartlara uygunsa herhangi bir işlem yapmanıza gerek bulunmuyor.
GERÇEK PLAKA NASIL OLUR, ÜZERİNDE NELER BULUNUR?
Plaka işlemleri Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetleri'nin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri'ne göre yürütülüyor. Bu yönetmeliği göre plakalarda olması gereken özellikler özetle şöyle;
- Kare kutucuklar içinde ay ve yıldız ve TR güvenlik işaretleri bulunan yansıtıcılı folyo ile kaplı olacak.
- İl kodu ile harf grubu arasındaki alanda plakaya ait bilgilerin doğrulanmasını sağlamak üzere 15 e 15 mm ebadında kare kod ve plakanın basıldığı yıl ile başlayan ve 12 puntoda 12 haneli seri numarası bulunacak.
- Güvenlik işaretleri, tescil plakalarının sahtelerinin veya kopyalarının yapılmasına engel olmak amacıyla yansıtıcı tabakalı üretilecek.
- Güvenlik işaretler, güvenlik işaretleri takılı tescil plakası üzerinde aracın yaklaşık 1.8 metre önünde veya arkasında ayakta durulduğunda ve 30 derecelik bir açı ile bakıldığında görülebilir olacak.
- 1 metreden fazla yaklaşıldığında ya da 4 metreden fazla uzaklaşıldığında görülemeyecek nitelikte olacak.
APP PLAKA NASIL ANLAŞILIR?
Trafik düzenini bozabilecek unsurlardan biri modifiye plakalar. Bu plakaların tasarımı tamamen farklı ve modifiye araç meraklıları seviyor. Plaka tanıma sistemlerinin (PTS) doğru çalışmasını engelliyor. Kalın harfler nedeniyle okuma hataları oluşuyor.
- Görsel ve teknik farklarla kolayca ayırt edilebilen APP plakalar, harf ve rakamların kalınlığı ile dikkat çeker. Yani rakamlar ve harfler daha kalındır.
- Normal plakalı bir aracın plakasıyla plakanızı karşılaştırın. Plakanıza farklı açılardan bakın, hologramları, Türk bayrağı olup olmadığını inceleyin.
- Öncelikle punto büyüklüğünün abartılıdır. Plaka yüzeyinde parlaklık veya yansıtıcı özellikler ise standart yansıtıcı zeminler uyuşmaz. Gece ışıkta silikleşir veya aşırı parlar.
- Mühürlü APP plaka tasarımları da sahte hologramlardan tanınabilir. Çünkü resmi mühürler, belirli bir font ve güvenlik deseni taşır. Mührün yanı sıra levhanın kenarlarındaki düzensiz kesimler veya beyaz çizgi eksikliği fark edilecek düzeydedir.
- Plaka üzerindeki TR logosunun mavi fonunda renk sapması meydana gelir. Harf aralıklarının genişliği, standart dışıdır ama bazen gözle görülmeyecek farklılıklar olabilir. Dolayısıyla teknik incelemelerde ortaya çıkar.
- Standart üretim işlemine yapılmadığı için plaka üzerindeki ay-yıldız hologramının kalitesizliği, vida deliklerinin düzensizliği dikkat çeker. Mührün konumunun standart dışı olması APP plaka işaretidir.
- Görünüm farkları çoğunlukla harf ve rakamların stilinden kaynaklanır. Normal plakalar, ince fontlarla yazıldığından PTS sistemleri tarafından kolayca okunur. APP plaka, kalın ve abartılı harfler kullandığı için okunabilirlik zorlaşır.
- Plakanızda mühür olması gerçek olduğu anlamına gelmez. APP plakalar, ilan sitelerinde, web sitelerinde satıldı. İstenen plaka rakam ve harfleri belirtilerek anında hazırlanan APP plakalar araçlara takılarak kullanıldı.
SÜRÜCÜLERE 140 BİN TL CEZA KESİLİYOR
Karayolları Trafik Kanunu'nda yapılan değişiklikler çerçevesinde, 27 Şubat'tan itibaren araçlarında standart dışı plaka 'Amerikan Pres Plaka' (APP) takılı sürücülere ceza kararı verilmişti. Bu plakalara 140 bin lira para cezası, sürücü belgelerine 30 günlüğüne el konulması ve aracın 30 gün süre ile trafikten men kararı alınmıştı.
27 ŞUBAT'TAN İTİBAREN KESİLEN CEZALAR İPTAL EDİLDİ
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin talimatıyla 27 Şubat'tan itibaren kesilen cezalar iptal edildi. Yetkilendirilmiş kuruluş olan Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF) tarafından basılan ve mühürlenerek vatandaşlara verilen plakalar, kanunda belirtilen standartlar dışında dahi olsa cezai işleme konu edilmeyecek.
CEZA BÜYÜK OLUNCA PLAKA DEĞİŞTİRME KUYRUĞU UZADI, SÜRE 1 NİSAN'A KADAR UZATILDI
Alınan kararı duyan vatandaşlar, gerekli evrak ve para tahsilat işlemlerinin ardından bağlı bulunduğu ilin şoförler odasının yolunu tuttu. Fahiş ceza yemek istemeyen sürücüler Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası önünde uzun kuyruk oluşturdu. Plaka değişim işlemleri sırasında yoğunluk ve kuyruk oluşması üzerine İçişleri Bakanı Çiftçi'nin talimatları doğrultusunda denetimler 1 Nisan 2026'ya kadar rehberlik ve bilgilendirme çalışması şeklinde gerçekleştirilecek.
TŞOF AÇIKLADI: BU PLAKALAR HUKUKEN GEÇERSİZ
Federasyonumuzca üretilmeyen ve federasyonumuza bağlı yetkili odalar tarafından basımı gerçekleştirilmeyen ve üzerinde resmi mühür güvenlik unsurları bulunmayan plakalar hukuken geçerli kabul edilmemektedir. Vatandaşların herhangi bir mağduriyet yaşamamaları için araçlarında sadece plaka basmaya yetkili olan federasyonca üretilmiş ve yetkili odalarca basılmış tescil plakalarını kullanmaları istendi.”
