Van’da trafik sorunu, son yıllarda sadece belirli saatlerde yaşanan bir yoğunluk olmaktan çıkarak kentin tamamına yayılan kalıcı bir krize dönüştü. Nüfus artışıyla birlikte araç sahipliğinin hızla yükselmesi, plansız yapılaşma ve yetersiz ulaşım altyapısı; kent merkezinde günün her saatinde hissedilen bir sıkışıklık yaratıyor. Özellikle Cumhuriyet ve Maraş caddeleri başta olmak üzere ana arterlerde oluşan uzun araç kuyrukları, otopark ihtiyacının karşılanamaması ve toplu taşımanın yeterince tercih edilmemesiyle daha da içinden çıkılmaz bir hal alıyor. Sorunun boyutu resmi verilere de yansımış durumda. Türkiye İstatistik Kurumu’nun paylaştığı son istatistiklere göre kentte trafiğe kayıtlı araç sayısı ocak ayı itibarıyla 95 bin 942’ye ulaşırken, bu durum mevcut yol altyapısının yükünü her geçen gün daha da ağırlaştırıyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Şehir Plancıları Odası Van İl Temsilcisi Ferhat Kayalık, sorunun yalnızca ulaşım başlığı altında ele alınamayacağını vurgulayarak, kalıcı çözüm için planlama odaklı adımların şart olduğuna dikkat çekti.
VAN’DA ARAÇ SAYISI ARTTI: 1 AYDA 486 YENİ ARAÇ TRAFİĞE EKLENDİ!
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ocak ayına ilişkin Motorlu Kara Taşıtları istatistiklerini yayımladı. Açıklanan verilere göre, Türkiye genelinde Ocak ayında 144 bin 620 aracın trafiğe kaydı yapıldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Van’da trafiğe kayıtlı araç sayısı bir ayda artış gösterdi. Aralık ayında 95 bin 456 olan kayıtlı araç sayısı, Ocak ayı itibarıyla 95 bin 942’ye yükseldi. Böylece kentte bir ayda 486 yeni araç trafiğe katılmış oldu.
DOĞU’DA ARAÇ SAYISI ARTIYOR: VAN ZİRVEDE!
Bölge illerinde ise araç sayısındaki artış dikkat çekti. Verilere göre, Van Ocak ayı itibarıyla trafiğe kayıtlı 95 bin 942 araçla bölge illeri arasında ilk sırada yer aldı. Muş’ta bu sayı 42 bin 846 olarak kayıtlara geçerken, Bitlis’te 30 bin 197, Hakkari’de ise 11 bin 860 olarak açıklandı.
KAYALIK: VAN’DA ULAŞIM SORUNLARI KAÇINILMAZ ŞEKİLDE KARŞIMIZA ÇIKIYOR!
Kentteki ulaşım sıkıntısının giderek derinleştiğini belirten Kayalık, Van’da şehirleşme hızının nüfus artışıyla paralel seyrettiğini, ancak planlama ilkelerinin bu sürece eşlik etmediğini söyleyerek, “Şehirleşme oranında olan artış nüfus artışıyla paralellik göstermiş ve Van kenti planlama esas ve ilkelerine aykırı bir şekilde şehirleşmeye devam etmiştir. Nüfus artışıyla beraber revizyon İmar Planlarının yapılmaması ve kentin dört temel aks ekseninde sıkışıp kalması ayrıca binek araç sayısındaki artış sebebiyle ulaşım problemleri kaçınılmaz bir şekilde karşımıza çıkmaktadır” dedi.
VAN’DA PLANSIZ BÜYÜME, TRAFİK SORUNUNU DERİNLEŞTİRİYOR!
İmar politikalarının kent yaşamındaki belirleyici rolüne vurgu yapan Kayalık, “Son birkaç yıl içerisinde kronikleşen ulaşım planlaması sorununun temel sebebi kentlerin beyni olan imar konusudur. Doğru kentleşme pratiğinde İmar Planları uzun vadeli ve tadilatlara izin vermeksizin yapılır. Fakat Van ili özelinde deprem sonrası için hazırlanan planlar günümüze gelene kadar maalesef birçok değişikliğe konu olmuştur. Kat artışları, ticari faaliyetlerin gerçekleştiği Merkezi İş Alanı (MİA) içerisinde sürekli değişiklikler yoğunluğu arttırmış ve nüfus artışıyla beraber trafik sorunları kırmızı alarm verecek düzeye gelmiştir” ifadelerini kullandı.
VAN’DAKİ TRAFİK KRİZİNİN ARKA PLANINDA NE VAR?
Kentteki trafik sorununun en büyük sebeplerine dikkat çeken Kayalık, “Yönetsel sebepler bunun başında gelmektedir: Ulaşım Master Planlarının olmaması, rantın yüksek olduğu kentsel alanlarda sürekli müdahaleci kararların alınması, artan nüfusun ihtiyaçlarına cevap olacak çözümlerin üretilememesi gibi yönetsel sorunlardan bahsedebiliriz. Ayrıca kurumlar arası ilişkilerin siyasi faktörler sebebiyle kopuk olması. Toplu taşımaya olan rehavetin bireysel araç kullanımına göre düşük kalması. Otopark alanlarının çok yetersiz olması. Trafik kültürünün maalesef olmaması” dedi.
KENT MERKEZİ İÇİN ÇÖZÜM ÜRETİLEMİYOR
Ulaşım krizinin arka planındaki nedenleri sıralayan Kayalık, başlıca etkenin yönetsel tercihler olduğunu kaydederek şunları söyledi: “Bu kentte yaşayan biri olarak gözlemleri belirtecek olursam, yapılan herhangi bir çalışma en azından Merkezi İş Alanında görülmemektedir. İmar planlarının olduğu alanlarda belediyelerin uygulama araçlarından biri olan 18. Madde uygulaması ile planlarda çizilmiş fakat henüz açılmamış yolları, mülkiyet problemlerinden kaynaklı açamadığını görmekteyiz. Bunun yanı sıra yapılı çevrenin Merkezi İş Alanında doygunluğa ulaşması sebebiyle yeni yolların açılması pek de mümkün görünmemektedir. Bunun yerine sinyalizasyon, kavşak düzenlemeleri, otopark oluşturma, toplu taşımaya teşvik, yaya ve bisiklet yollarının arttırılması gibi çözümler önerilebilir.”
VAN BU TRAFİĞİ KALDIRAMIYOR, PİK SAATLERDE TRAFİK KİLİTLENİYOR
Kent merkezindeki uygulamaları değerlendiren Kayalık, özellikle Merkezi İş Alanı’nda şehir içi ulaşımı rahatlatacak kayda değer bir çalışmanın görülmediğini ifade ederek, “Çarşı olarak adlandırılan Merkezi İş Alanına bağlanan tüm akslarda trafik görülmektedir. Özellikle işyerlerine gidiş ve işten çıkış saatlerinde yani pik saatlerde trafik yoğunluğu gözle görülür şekilde önümüze çıkmaktadır. Bu yoğunluğun temel sebepleri; binek araç kullanımının fazlalığı, toplu taşımaya olan ilginin yetersizliği, toplu taşıma duraklarının yetersizliği, otoparkların yetersiz oluşu ve maalesef birçok vatandaşımızda trafik kültürünün bulunmayışıdır” dedi.
ÇÖZÜMÜN ANAHTARI ULAŞIM POLİTİKALARI
Ulaşım politikalarına dayalı bir yol haritası çizilmesi gerektiğini belirten Kayalık, “Ulaşım Politikalarıyla doğrudan ilişkili olarak; bu politikaların üretilmesinde aşağıda sıraladığım yol ve yöntemlerle birlikte; kurumlar arasında bağlantıların kurulması, saha ekip çalışmaları, yolcu anketleri, sürücü anketleri, yaya bisiklet anketleri, otopark etütleri, trafik sayımları analizleri, kavşak sayımları ve izlenmesi, güzergâh hız ve gecikme etütleri, hatta yolcu indi-bindi sayımları, toplu taşıma memnuniyet anketleri yapılmalı. Ulaşım Ana Planı, Otopark Master Planı, Bisiklet Ana Planı ve son olarak özelde yeni denizyolu ve demiryolu tabanlı planlama çalışmalarının yapılmasıdır” diye aktardı.
ENTEGRE PLANLAMA OLMADAN ÇÖZÜM ZOR!
Sözlerini planlama hiyerarşisinin uyumuna dikkat çekerek tamamlayan Kayalık, “Tüm bu planlamanın temel yapı taşı Çevre Düzeni Planı, Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planlarımızın kademeli olarak uyumlu işleyişini oluşturmaktan geçiyor. Daha sonra entegrasyonu yapılacak olan plan projelerin hazırlanması ve hayata geçirilmesiyle doğru bir planlama politikası uygulanabilir. Daha önce belirttiğim üzere tüm bu çalışmaları yapacak olan yani planlama süreçlerini yürütecek teknik bilgi birikime sahip insanların kentimizin içinde yani kenti en iyi tanıyan hassasiyetlerini bilen sorunlarını içselleştirmiş, olumsuzluklarını en aza indirgemede teknik donanıma sahip bireylerin olması gerekir” ifadelerini kullandı.,