Hızlı şehirleşme ve plansız yapılaşma, günümüzde modern kentlerin en büyük çevre ve yaşam kalitesi sorunlarından biri haline geldi. Özellikle iklimsel şartlar ve coğrafi kısıtlar nedeniyle büyüme dönemi sınırlı olan şehirlerde, kontrolsüz yürütülen inşaat faaliyetleri beraberinde gürültü, toz, çöp ve altyapı kargaşasını getirdi. Türkiye’nin doğru düzgün ormanı olmayan ve ormanlaşma oranı sadece yüzde 2’lerde olan Van kontrolsüz yapılaşma ve çevre sorunlarının en sert hissedildiği illerden biri oldu. Kentte artan inşaat faaliyetleri ve süregelen altyapı eksiklikleri, toz bulutlarına, gürültü kirliliğine ve hava kalitesinin düşmesine yol açarken, geçmişte yeşil dokusuyla bilinen mahalleler yerini beton yığınlarını ve koca koca binalar aldı. Kentin geleceğini tehdit eden bu inşaat kargaşası, sıkışıklık nedeniyle oluşan sorunlar devam ederken yanlış imar uygulamaları başta olmak üzere yapılaşma ile ilgili sorunlara ilişkin Şehrivan’a açıklamalarda bulunan Saadet Partisi Van İl Başkanı Özay İlhan, Van için “Beton yığınlarına hapsolan şehir” tanımlaması yaptı.
VAN BETON ŞEHRE DÖNDÜ
Bir zamanlar bağları ile bahçeleri ile bilinen Van şehri, zaman içinde yitirdiği yeşil bir kent olmasını değil havası temiz ve yaşanabilir bir kent olma özelliğini de yitirmeye başladı. Son 20 yılda ciddi bir yapılaşmanın yaşandığı kentte özellikle kent merkezi adeta şantiyeye dönerken merkez ilçelerde adeta adım atacak alan kalmadı. Şehrin nefes alması yönündeki çağrılara rağmen kentte şehir merkezinde her alanda inşaat yapılması nedeniyle kent İpekyolu merkezinde sıkışık bir büyüme sürdürürken bu durum yaşam kalitesini de ciddi oranda düşürdü. Gri bir şehre dönen ve sadece binaların hakim olduğu kent merkezinde bu durum ciddi sorun oluştururken kent bu noktada önemli sorular yaşamaya başladı.
ATIKLARIN UZUN SÜRE BEKLETİLMESİ DE GÖRÜNTÜ KİRLİLİĞİNE NEDEN OLUYOR
Van’da yaz aylarının inşaat sezonu açısından daha yoğun geçmesi, kent genelindeki çalışma temposunu artırıyor. Özellikle şehir merkezinde sürdürülen yapım, yıkım ve beton dökme çalışmaları zaman zaman gürültü ve trafik sorunlarına neden olurken, bazı zorunlu çalışmaların gece saatlerine taşınması vatandaşların rahatsızlığını artırabiliyor. İnşaat alanlarında ortaya çıkan moloz ve diğer atıkların uzun süre bekletilmesi de görüntü kirliliğine neden oluyor. Bunun yanı sıra yıkım ve yapım çalışmalarından kaynaklanan toz, özellikle yaz aylarında kent genelinde ciddi bir sorun haline geliyor. Tamamlanmayan yollar ve toprak zeminler de toz oluşumunu artırırken, hafriyat ve inşaat atıklarının uygun alanlara zaman kaybetmeden taşınması çevre kirliliğinin azaltılması açısından önem taşıyor.
BETONLAŞMA YEŞİL ALANLARI AZALTIYOR
Van’daki yapılaşmanın yalnızca günlük yaşamı etkileyen toz, gürültü ve görüntü kirliliğiyle sınırlı kalmadığı, kentin uzun vadeli görünümünü de değiştirdiği belirtiliyor. Geçmişte bahçe ve yeşil alanların bulunduğu birçok bölgenin zamanla yapılaşmaya açılması, Van’ın giderek daha yoğun ve betonlaşmış bir kent görünümüne kavuşmasına neden oluyor. Selimbey, Eminpaşa, Fidanlık, Hatuniye, Hafiziye, Halilağa, Vali Mithat Bey ve Alipaşa gibi bölgelerde geçmişte bulunan bahçelerin büyük bölümünün yapılaşmayla birlikte ortadan kalkması, yeşil alanların korunması konusundaki endişeleri artırıyor.
İLHAN: BİR GECEDE YAPILACAK İŞİ 10 GECE SÜRDÜRMEMEK GEREKİYOR
İnşaat çalışmalarının kent yaşamını olumsuz etkilememesi gerektiğini belirten Saadet Partisi Van İl Başkanı Özay İlhan, özellikle gece yapılan zorunlu çalışmaların mümkün olan en kısa sürede tamamlanması gerektiğini belirterek; “Van’ın iklim koşulları gereği yaz aylarında inşaatlar zaten yoğunlaşıyor. Fakat bu konuda gerek resmi kurumların yaptığı inşaatların gerekse özel firmaların yaptığı inşaatların vatandaşları rahatsız etmeyecek şekilde, mümkün olduğunca trafiği aksatmadan, çevreye attıkları çöplerle ve inşaat atıklarıyla çevreyi kirletmeden yapılması gerekir. Bununla alakalı olarak özellikle şehir merkezinde belli noktalarda halihazırda bazı beton dökme vesaire işlemlerinin gece yapılması zaruridir. Bunlar mecburiyet gereği yapılıyor. Fakat bu konuda da firmaların biraz hassas davranması ve bu süreçleri mümkün olduğunca hızlı bir şekilde geçirmeye çalışması gerekiyor. Yani bir günde, bir gecede, iki gecede yapılacak işi 10 gece sürdürmemesi gerekiyor. Bu anlamda da tabii elbette zaman zaman vatandaşlar rahatsız olabilir ama bunu da asgariye indirmemiz gerekiyor.” dedi.
“MOLOZLAR UZUN SÜRE İNŞAAT ÇEVRESİNDE BEKLETİLMEMELİ”
Kentte devam eden inşaat çalışmalarının çevre ve görüntü kirliliğine yol açmaması gerektiğine dikkat çeken Başkan İlhan, bu konuda hem belediyelere hem de inşaat firmalarına önemli sorumluluklar düştüğünü belirtti. İlhan; “Firmaların yaptığı bu işlerde de karşılıklı olarak anlayış gösterilmesi gerekiyor. Fakat bazı inşaat firmalarının ve bazı kurumların yaptığı işlerde, molozların ve inşaata dair farklı atıkların uzun zaman boyunca inşaatın çevresinde ve yakınında kaldığına şahit oluyoruz. Buraya gelip geçen insanların da molozların üzerine çöp atması, daha da kirli bir görüntünün oluşmasına sebebiyet verebiliyor. Bu konularda hassas davranılması gerekiyor. Özellikle bu işlerde belediyelerin daha hızlı davranması gerekiyor. İnşaat firmalarının da özellikle hafriyat ve yıkım sonrası oluşan veya yapım esnasında ortaya çıkan atıklarını, kendilerine gösterilen uygun moloz dökme yerlerine çok fazla bekletmeden götürüp dökmeleri bu işleri kolaylaştırır.” Diye konuştu.
“VAN’DA ZAMAN ZAMAN CİDDİ TOZ BULUTLARI OLUŞUYOR”
Saadet Partisi Van İl Başkanı Özay İlhan, yaz aylarında artan toz kirliliğine karşı önlem alınması gerektiğini vurguladı. İlhan; İpekyolu merkez, yani Van merkez, bugün Türkiye’de hava kirliliğinde zirvededir. Özellikle kış aylarında hava kirliliğinde birinci sıraya çıkıyoruz. Ya birinci sıradayız ya da ikinci sıradayız. Yaz aylarında da ne yazık ki memleketimizde, inşaat çevresindeki yıkımlardan ve bazı yerlerde yolların yapılmayışından, zeminin toprak olmasından kaynaklı ciddi toz bulutlarının oluştuğu zamanlar oluyor. Bunlarla alakalı yetkili mercilerin, herkesin orta yolu bulduğu ve kimsenin mağdur olmadığı şekilde bu sorunları çözmesi gerekiyor. Elbette ki inşaatlar yapılacak, elbette ki yıkımlar gerçekleştirilecek. Bunlar kaçınılmayacak, yapılması gereken işlerdir. Fakat bunları yaparken de insanları mümkün olduğunca az rahatsız edecek şekilde hareket edilmesi makul olandır. Söylediğim gibi, özellikle toz ve toprağa karşı hem asfalt konusundaki eksiklerin giderilmesi hem de yapılan yolların parke veya asfalt fark etmeksizin tamamlanması konusunda daha hızlı gayret gösterilirse, bu toz ve toprak sorunu da asgariye inecektir.” Şeklinde konuştu.
İLHAN: BETON YIĞINLARININ İÇİNE HAPSOLAN BİR ŞEHİR HALİNE GELDİK”
Van’ın giderek betonlaşan yapısına dikkat çeken Van İl Başkanı Özay İlhan, kentte yeşil alanların korunması ve imar planlamasının yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı. İlhan; “Van Türkiye’de ormanı olmayan tek şehirdir. Fakat yıllardır giderek artan bir betonlaşma söz konusu. Eskiden elma bahçelerinin olduğu bölgeler bugün tamamen inşaatlarla, beton yığınlarıyla doldu. Örnek vermek gerekirse Selimbey’den Eminpaşa’ya, Fidanlık’tan Hatuniye, Hafiziye ve Halilağa’ya kadar birçok bölgede, hatta yukarı taraflarda Vali Mithat Bey ve Alipaşa’da daha önce elma bahçeleri ve yeşil alanlar vardı. Abdurrahman Gazi Mahallesi’nden Sıhke’ye kadar uzanan bölgelerde de bahçelerimiz vardı. Şu an ise bu bahçelerimiz yok oldu ve gün geçtikçe beton yığınlarının içine hapsolan bir şehir haline geldik. Bu da yıllardır süregelen imar planlamasının doğru yapılmamasından ve şehrin doğru şekilde yayılmamasından kaynaklanıyor.” Diye vurguladı.
“ZEMİNİ BOZUK BÖLGELERE YOĞUNLAŞIYORUZ “
Saadet Partisi Van İl Başkanı Özay İlhan; “Özellikle bugün şehrin Erek Dağı eteklerinden başlaması gerekirken hâlâ göl çevresine doğru yoğunlaşıyoruz. Zemini bozuk bölgelere yoğunlaşıyoruz. Zeminin daha sağlam olduğu yerlere 4 kat verirken, zeminin bozuk olduğu yerlere 9 kat veriyoruz. Bütün bunların aslında topyekûn düzelmesi için sağlıklı ve uzun yıllar gidecek bir imar planının şehirde en kısa sürede hayata geçirilmesi gerekiyor. 2011 depreminin akabinde bir imar planı hazırlandı. Fakat bu plan Bakanlık tarafından hazırlandı ve gayet mükemmel bir plandı. Buna sağdan soldan, siyaseten, şundan bundan yapılan müdahaleler sonucunda bu imar planı bir türlü hayata geçmedi. Bugün yaşanan karmaşanın, keşmekeşin, trafiğin, otopark sorununun, kargaşanın ve yoğunluğun sebebi hayata geçmemiş olan imar planından kaynaklıdır. Yarın daha geç olmadan, bugünden harekete geçilip bunlarla ilgili hızlı bir adım atılması gerekiyor.” dedi.
“BELEDİYELERİN KONTROLLERİNİ BİRAZ DAHA ARTIRMASI GEREKİYOR”
Saadet Partisi Van İl Başkanı, sözlerini denetimlerin artırılması gerektiğini belirterek şöyle noktaladı: “Aslında denetimler konusunda, dediğin gibi, biz biraz sorumluluk almamız gerekiyor. İnşaat yapan firmaların sorumluluk alması gerekiyor. Fakat belediye ekiplerinin de bunları düzenli olarak kontrol ederek bu işi onların inisiyatifine terk etmemesi gerekiyor. İnsan kendini düzeltirse her şey düzelecektir. Biz tek taraflı değil, iki tarafın da bu konuda ciddi olmasını istiyoruz. Bu işi yapan firmaların, mümkün olduğunca insanlara en az rahatsızlık verecek ve çevreye en az zarar verecek şekilde çalışması gerekiyor. Belediyelerin ve diğer kurumların da bu anlamdaki kontrollerini biraz daha artırması, bu işlerin çözülmesine vesile olacaktır diye düşünüyorum.” Dedi.
