Türkiye’deki milyonlarca memur ve emeklinin gözü kulağı, temmuz ayının başında açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi. Dünya gazetesi yazarı Naki Bakır, bugünkü köşe yazısında piyasa katılımcılarının beklentileri doğrultusunda şekillenen yeni maaş senaryolarını masaya yatırdı. Yılın ilk yarısına ilişkin enflasyon tahminlerinin netleşmesiyle birlikte, memur ve emeklilerden oluşan devasa bir nüfusun ikinci yarıyıl maaş artış oranları da büyük ölçüde görünür hale geldi.
Maaş zamlarının kaderini belirleyecek olan kritik tarihi hatırlatan Naki Bakır, "Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tüketici fiyat endeksinde (TÜFE) haziran ayının tümünde gerçekleşen aylık değişimi 3 Temmuz Cuma günü saat 10.00’da açıklayacak. Böylece yılın ilk altı ayında gerçekleşen enflasyon ile memur ve emeklilerin buna göre belirlenen ikinci altı ay yasal zam oranları da belli olacak." diyerek sürecin takvimini ortaya koyuyor. Yılın ilk beş ayında gerçekleşen yüzde 16,61'lik enflasyona haziran verisinin de eklenmesiyle altı aylık net tablo ortaya çıkacak.
Ekonomi yönetiminin ve piyasanın haziran ayı beklentilerine değinen yazar, küresel gelişmelerin enflasyona yansımasını ve anket sonuçlarını "ABD/İsrail ile İran arasında mart ayında yaşanan sıcak savaşın sıçrattığı petrol fiyatlarının yansıması olarak nisanda aylık yüzde 4’ü aşan, daha sonra yaşanan ateşkes sürecinde petroldeki geri çekilme ile mayısta yüzde 1,71’e gerilemişti. Merkez Bankası’nın finansal ve reel sektördeki karar alıcı ve uzman kişilerden oluşan 'piyasa katılımcıları' ile yaptığı ankette, haziranda aylık TÜFE artışı beklentilerinin ortalaması yüzde 1,36 ile düşük çıktı." ifadeleriyle aktardı.
Bu tahminin gerçekleşmesi durumunda ocak-haziran dönemi tüketici enflasyonunun yüzde 18,19’a ulaşacağını belirten Bakır, bu oranın maaşlara nasıl yansıyacağını ise şöyle açıkladı: "Piyasa katılımcılarının haziran ayı tahmini baz alındığında oluşacak altı aylık enflasyona göre SSK ve BAĞ-KUR emekli aylıklarına yüzde 18 dolayında bir zam olası. Memur maaşı ve emekli memur aylıklarında ise toplu sözleşme zammının üzerine enflasyon farkının eklenmesiyle yüzde 14’e yakın bir artış yapılması bekleniyor." Yazarın hesaplamalarına göre, ilk yarı için yüzde 11 toplu sözleşme zammı alan memur kesimine yüzde 6,48’lik bir enflasyon farkı doğacak ve bu fark ikinci yarıyıl için belirlenen yüzde 7’lik zamma eklendiğinde toplam artış yüzde 13,93 düzeyinde gerçekleşecek.
ENFLASYON YÜKSEK GELİRSE SENARYO DEĞİŞECEK Mİ?
Mevcut tahminlerin ABD-İran arasındaki anlaşma süreci ve petrol fiyatlarındaki düşüş eğilimine dayandığını ifade eden Naki Bakır, olası alternatif senaryolara dikkat çekti. Bakır, "Haziranda aylık TÜFE artış oranı piyasa beklentilerinin üstünde gelirse, altı aylık gerçekleşme daha yüksek olacağı için memurlar ve tüm emeklilerin ikinci yarı zamları daha yüksek olacak. Örneğin haziranda aylık enflasyon yüzde 2 gelirse, altı aylık enflasyon ve dolayısıyla SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin ikinci yarı zammı yüzde 18,94’e çıkacak. Bu durumda memur ve emeklilerinin enflasyon farkı yüzde 7,15 olacak ve ikinci yarı zamları yüzde 14,65’e yükselecek." dedi. Ancak yazar, sistemin yapısı gereği her koşulda memur ve emekli memur oranının, SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin altında kalacağını da ekledi.
Mevcut ve Olası Zamla Memur Maaşları (TL)
Şube Md. (1/4)
Mevcut maaş 90.914,57 TL
Olası %13,93 zamla 103.578,97 TL
Memur (9/1)
Mevcut maaş 62.403,76 TL
Olası %13,93 zamla 71.096,60 TL
Uzman Öğretmen (1/4)
Mevcut maaş 80.382,34 TL
Olası %13,93 zamla 91.579,60 TL
Öğretmen (1/4)
Mevcut maaş 72.516,16 TL
%13,93 zamla 82.617,66 TL
Başkomiser (3/1)
Mevcut maaş 88.345,14 TL
Olası %13,93 zamla 100.651,62 TL
Polis memuru (8/1)
Mevcut maaş 80.747,62 TL
Olası %13,93 zamla 91.995,76 TL
Uzman doktor (1/4)
Mevcut maaş 149.577,13 TL
Olası %13,93 zamla 170.413,22 TL
Hemşire (5/1)
Mevcut maaş 73.246,17 TL
Olası %13,93 zamla 83.449,36 TL
Mühendis (1/4)
Mevcut maaş 92.745,20 TL
Olası %13,93 zamla 105.664,61 TL
Teknisyen (11/1)
Mevcut maaş 64.692,74 TL
Olası %13,93 zamla 73.704,44 TL
Profesör (1/4)
Mevcut maaş 132.058,73 TL
Olası %13,93 zamla 150.454,51 TL
Araştırma Gör. (7/1)
Mevcut maaş 87.517,31 TL
Olası %13,93 zamla 99.708,47 TL
Vaiz (1/4)
Mevcut maaş 75.804,38 TL
Olası %13,93 zamla 86.363,93 TL
Avukat (1/4)
Mevcut maaş 87.188,79 TL
Olası %13,93 zamla 99.334,19 TL
