Türkiye’nin en çok takip edilen içerik üreticileri arasında yer alan Ruhi Çenet, yeni belgeseliyle bu kez ABD’de gündem oldu. Çenet, son çalışmasında New York’ta yaşayan Hasidik Yahudi topluluğunun hayatını mercek altına aldı. Yaklaşık 40 dakika süren belgesel, topluluğun günlük yaşamından dini kurallarına ve aile yapısına kadar birçok detayı izleyiciyle buluşturdu.
RUHİ ÇENET’İN HASİDİK YAHUDİLER BELGESELİ ABD’Yİ KARIŞTIRDI
Türk Youtuber Ruhi Çenet'in New York'ta yaşayan Hasidik Yahudi topluluğuna odaklanan son çalışması, küresel çapta büyük yankı uyandırdı. 48 saat boyunca dış dünyaya kapalı bu cemaatin içinde kalan Çenet, hazırladığı 40 dakikalık belgeselle ABD'deki sosyal yardım sistemini tartışmaya açtı.
ABD SOSYAL YARDIM SİSTEMİNDE TARTIŞILAN RAKAMLAR
ABD'li popüler yayıncı Asmongold'un canlı yayında incelediği belgesel, sosyal medyada "kamu bütçesinden Yahudilere yıllık 75 bin dolar ödeniyor" iddialarını tetikledi. Yapılan incelemeler, bu rakamın doğrudan bir nakit ödeme olmadığını, kalabalık ailelerin yararlandığı sağlık güvencesi (Medicaid) ve gıda yardımlarının yıllık toplam ekonomik değerini yansıttığını gösteriyor. Federal ve eyalet düzeyindeki sosyal yardımlar, başvuru sahiplerinin dini inançlarına göre değil; hane halkı geliri ve çocuk sayısına göre belirleniyor.
NEW YORK’UN ORTASINDA FARKLI BİR HAYAT
New York gibi dünyanın en büyük metropollerinden birinin merkezinde yaşamalarına rağmen Hasidik Yahudilerin modern yaşamdan büyük ölçüde uzak durması dikkat çekti. Topluluk içerisinde akıllı telefon ve televizyon kullanımına mesafeli yaklaşılırken, internet ve birçok teknolojik ürün de dini gerekçelerle kullanılmıyor. Belgeselde, Hasidik Yahudilerin günlük hayatlarını belirleyen dini kurallar ve geniş aile yapıları da ayrıntılı şekilde ele alındı.
KAMU YARDIMLARI TARTIŞMA KONUSU OLDU
Belgeselin ardından ABD’de tartışma yaratan konulardan biri de Hasidik toplulukların yararlandığı kamu destekleri oldu. Amerikalı yayıncı ve içerik üreticisi Asmongold da belgeseli değerlendirdiği yayınında, vatandaşların ödediği vergilerden sosyal yardım programları aracılığıyla yapılan ödemelere dikkat çekti. Hasidik ailelerin ortalama 8 ila 10 çocuğa sahip olduğu ve çocuk sayısının fazla olması nedeniyle devlet destekli bazı fonlardan daha yüksek miktarlarda yararlanabildikleri öne sürüldü.
YILLIK DESTEĞİN 100 BİN DOLARA ULAŞTIĞI İDDİASI
Topluluk üyelerinin devletten yıllık ortalama 75 bin ila 100 bin dolar arasında kamu desteği alabildiği belirtildi. Bu durum, Asmongold başta olmak üzere bazı Amerikalıların tepkisine neden oldu. Eleştirilerde, dış dünyaya kapalı bir yaşam sürdüğü ve üretime sınırlı katkı sunduğu öne sürülen topluluğun kamu kaynaklarıyla desteklendiği savunuldu. Hasidik Yahudilerin seçimlerde cemaat liderlerinin yönlendirdiği adaylara toplu şekilde oy verdiği de tartışmanın bir diğer başlığı oldu. Bazı Amerikalılar ise siyasilerin seçimlerdeki oy desteğini kaybetmemek için Hasidik topluluğa karşı daha fazla taviz verdiğini iddia etti.
ULUSLARARASI ALANDA YANKI UYANDIRAN SOSYAL YARDIM
Belgesel, bir topluluğun inanç ve kültür yapısını yansıtmanın ötesine geçerek, ABD'deki vergi sisteminin sınırlarını tartışmaya açtı. Çenet, büyük ilgi gören bu yapımın gelirlerini Filistin'deki çocuklara insani yardım ulaştırmak amacıyla kullanarak küresel boyutta bir sosyal sorumluluk adımı da attı.
TRUMP, HASİDİK RAHİPLERİ BEYAZ SARAY'DA KABUL ETTİ
Tartışmalar sürerken ABD Başkanı Donald Trump da perşembe günü ülkenin farklı bölgelerinden gelen önde gelen Hasidik Yahudi dini liderlerini Beyaz Saray’ın Oval Ofisi’nde ağırladı. Yahudi yeni yılı Roş Aşana öncesinde gerçekleşen görüşmenin, Beyaz Saray tarafından 1979’dan bu yana bu seviyede yapılan ilk buluşma olduğu ifade edildi. Bu nedenle görüşme, yaklaşık 47 yıl sonra Oval Ofis’te gerçekleşen dikkat çekici bir Hasidik Yahudi liderler buluşması olarak öne çıktı.
SİYONİZM KARŞITI İKİ İSİM DE GÖRÜŞMEDE YER ALDI
Trump’ın kabulündeki isimler de ayrı bir tartışma yarattı. Heyette Satmar Hasidik cemaatinin önde gelen liderlerinden Aaron Teitelbaum ve Zalman Leib Teitelbaum da bulundu. Satmar hareketi, dini yaklaşımı nedeniyle Siyonizm karşıtı tutumuyla biliniyor. Hareket, Mesih’in gelişinden önce bağımsız bir Yahudi devletinin kurulmasına karşı çıkıyor. Bu nedenle Trump’ın iki dini lideri Oval Ofis’te ağırlaması, özellikle İsrail yanlısı bazı Cumhuriyetçi çevrelerin tepkisini çekti. Trump’a yakın muhafazakar aktivist Laura Loomer da Beyaz Saray’ın “İsrail karşıtı hahamlara” platform sunduğunu savundu. Loomer, bu görüşmenin Trump’ı destekleyen Cumhuriyetçi Yahudiler arasında rahatsızlık oluşturabileceğini öne sürdü.
