Birikimini altınla değerlendirmek isteyen vatandaşlar, piyasaya sürülen düşük ayarlı ve taklit altınlara karşı uyarılıyor. Görünüşü orijinal altınlarla neredeyse aynı olan ancak ayar ve gramaj bakımından farklılık gösterebilen ürünler, tüketicilerin mağduriyet yaşamasına neden olabiliyor. Altın ve Para Piyasaları Uzmanı İslam Memiş, özellikle internetten ve güvenilir olmayan satıcılardan yapılan alışverişlere dikkat çekerek altın alırken nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlattı.
ALTIN ALANLAR NEYE DİKKAT EDECEK?
Piyasada daha düşük fiyata satışa sunulan ikinci baskı çeyrek, yarım ve Cumhuriyet altınlarının son dönemde yaygınlaşması üzerine Ankara Kuyumcular ve Saatçiler Odası Başkanı Timuçin Sönmez önemli uyarılarda bulundu. Darphane dışında altın basımının ve piyasaya sürülmesinin kanunen yasak olduğunu vurgulayan Sönmez, yetkisiz atölyelerde üretilen bu altınların dışarıdan bakıldığında orijinallerine çok benzediğini, ancak baskı detayları, Atatürk figürü netliği, ürün sertliği ve ayar düşüklüğü gibi kritik farklar taşıdığını belirtti. Peki vatandaşlar ne yapacak? Altın alırken mutlaka yapılması gereken o kritik detay ne? Altın birikimi olan vatandaşlar, ellerindeki altından şüpheleniyorlarsa bunu teyit ettirmek için nereye ve nasıl başvurmalılar?
GÖZLE AYIRT ETMEK İMKÂNSIZ: KUYUMCULAR MİHENK TAŞI VE ASİTLE ANLIYOR
Sıradan bir vatandaşın gözle bakarak sahte veya ikinci baskı olarak adlandırılan altını ayırt etmesinin mümkün olmadığını belirten İslam Memiş, altınlardaki bu durumun ancak bozdurulmaya götürüldüğünde anlaşılabildiğini vurguladı. Atatürk portresinden üzerindeki yazılara kadar bu detayların çıplak gözle fark edilemeyeceğini ifade eden Memiş, şu detaylara dikkat çekti: "Eski basım merdiven altı ürünlerin yan tırtıklarına bakıldığında ince olduğu görülebilir. Kuyumcular ise ürünü eline aldığında ikinci baskı olup olmadığını kolaylıkla anlayabilmekte; ayrıca kesip mihenk taşına sürterek ve asitli suyla bakarak geleneksel taktikleri de uygulayabilmektedir."
YETKİSİZ BASILAN ALTINLARDA DÜŞÜK AYAR TUZAĞI
Türkiye'de ziynet altını basma yetkisinin yalnızca Darphane’ye ait olduğunun altını çizen Memiş, başka hiçbir firma, şahıs veya atölyenin altın basma yetkisi bulunmadığını hatırlattı. Yetkisiz şekilde basılan bu ürünlerin normalde 22 ayar olması gerekirken 20 veya 18 ayar gibi düşük ayarlarda üretildiğini belirten uzman, bu durumun altının gerçek değerinden çok daha düşük karşılık bulmasına ve tüketicinin doğrudan maddi kayba uğramasına yol açtığını ifade etti.
İNTERNETTEN ALTIN ALMAYIN
Darphane dışında basım yapanların dolandırıcılık ve kalpazanlık suçu işlediğini belirten Memiş, özellikle internetten alınan ürünlerde bu tür problemlerin sıkça yaşandığını aktardı. Günümüzde kuyumculuk sektöründe kullanılan ‘altın röntgen cihazı’ sayesinde ürünün içindeki düşük ayarların (22 ayar yerine 20 veya 18 ayar olması gibi) kolaylıkla tespit edilebildiğini kaydeden Memiş, sektörün Ticaret Bakanlığı’nın yetki belgesi dahilinde faaliyet gösterdiğini ve yetki belgesi olmayan esnafların bu faaliyeti yürütmesinin mümkün olmadığını vurguladı.
"ALTININ UCUZU OLMAZ"
İnternetten altın alma zorunluluğu bulunan vatandaşların mutlaka Türkiye'nin kurumsal mağazalarını tercih etmesi gerektiği uyarısında bulunan Memiş, "Altının ucuzu olmaz; genelde ucuz altın buldum diyenler bu konu hakkında mağdur oluyor" dedi. İslam Memiş, kurumsal yerlerden alışveriş yapmanın, fatura ve fiş almanın, olası bir mağduriyet durumunda yasal hakların aranabilmesi ve sorumluların tespit edilmesi açısından kritik bir hukuki güvence teşkil ettiğini de belirtti.
TEHLİKE EN ÇOK AVRUPA’DA! ‘TÜRKİYE DARPHANE ÜRÜNLERİ’ HAMLESİ
İkinci baskı altınların piyasada artış göstermesini değerlendiren Memiş, bu konunun özellikle Avrupa’daki fiziki altın tarafında büyük bir sıkıntı oluşturduğunu söyledi. Avrupa'da yoğun olarak yaşayan Türk vatandaşlarının geleneksel yatırım anlayışıyla Almanya, Fransa ve birçok ülkede fiziki altın biriktirdiğini belirten Memiş, şunları aktardı: “Türkiye'den Avrupa'ya altın götürmek, orada satmak veya dağıtmak çok maliyetli ve masraflı olduğu için merdiven altı üretim Avrupa'da daha sık tercih ediliyor ve sahte ürünler orada daha büyük bir probleme dönüşüyor. Bu sorunun önüne geçmek adına yakın zamanda birkaç firma birleşerek ‘Türkiye Darphane Ürünleri’ adında bir firma kurdu. Doğrudan Darphaneden alınan ürünleri Avrupa'da satışa sunacak olan bu yapı sayesinde merdiven altı üretim sorununa önemli bir çözüm getirilecek. Darphane üretimi orijinal altınların piyasada yaygınlaşmasıyla denetim ve tedbirler daha da artacak.”
EVİNDE ALTINI OLANLAR NE YAPMALI?
Vatandaşların ellerinde bulunan altınlardan şu an için şüphe etmesini gerektirecek bir durum olmadığını belirten İslam Memiş, yine de şüphe duyulan durumlarda izlenmesi gereken yolu şöyle özetledi: “Vatandaşlar şüphelendikleri ziynet eşyalarını veya altınlarını kuyumcularına götürerek bu kontrolleri ücretsiz bir şekilde yaptırabilirler. Gelişmiş cihazlar ve uzman kuyumcular vasıtasıyla ürünün sahte veya düşük ayarlı olup olmadığı kısa sürede belirlenebilmektedir.”
