Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) ile Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD) iş birliğinde “Tüm Yönleriyle Afet Yönetimi” paneli düzenlendi. Birbirinden önemli isimlerin yer aldığı panelde afetlere karşı hazırlık, risk azaltma ve farkındalık oluşturma konuları başta olmak üzere Van’ın depremselliği gibi birçok konu masaya yatırıldı. Hem afetle mücadelede yer alan kurum kuruluş temsilcilerinin hem de depremsellik ve afetle mücadele konusunda çalışmalar yapan bilim insanlarının yer aldığı önemli panelde afet öncesi hazırlık, risk azaltma, müdahale stratejileri ve iyileştirme süreçleri tüm boyutlarıyla ele alınmasının yanı sıra alanında uzman isimler ise deneyimlerini aktararak konuya ilişkin çarpıcı konulara dikkat çekti. Van YYÜ Uygulamalı Jeoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Ali Kılıçer’in moderatörlüğünü yaptığı panelde depreme ve afetlere karşı hazırlıklı olma ve ortak mücadele çerçevesinde birbirinden önemli değerlendirmeler sunuldu.
SON DÖNEMLERİN EN KAPSAMLI ‘AFET’ BULUŞMASI VAN YYÜ’DE YAPILDI
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) ile Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD) iş birliğinde “Tüm Yönleriyle Afet Yönetimi” konulu panel düzenlendi. Panelde, afet öncesi hazırlık, risk azaltma, müdahale stratejileri ve iyileştirme süreçleri tüm boyutlarıyla ele alındı. Van YYÜ Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen etkinlikte, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Şevli, AFAD Eğitim ve Farkındalık Daire Başkanı Recep Şalcı, AFAD Yer Seçimi ve Mekânsal Planlama Daire Başkanı Elif Bağ, Van AFAD İl Müdürü Mehmet Ulutaş, Van Güvenlik Meslek Yüksekokulu Müdürü Doc. Dr. Eda Gökırmak Söğüt, Van YYÜ Jeoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Ali Kılıçer, Van YYÜ Deprem Araştırma Uygulama Merkez Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Sacit Mutlu ile Van İl AFAD Müdürü Mehmet Ulutaş, Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kürşat Esat Alyamaç, önemli noktalara dikkat çekti.
ŞEVLİ: TEDBİRLERİ MERKEZE ALAN BİR ANLAYIŞ, MODERN AFET YÖNETİMİNİN TEMEL TAŞIDIR
Bilim İletişim Ofisi bünyesinde gerçekleştirilen "Bilim Kafe" etkinlikleri kapsamında YYÜ Cengiz Andiç Kültür Merkezi'nde düzenlenen panelde konuşan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Şevli, “Bugün, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Bilim İletişim Ofisi bünyesinde gerçekleştirilen "Bilim Kafe" etkinlikleri kapsamında, Van Güvenlik Meslek Yüksekokulu, Afet Yönetimi ve Deprem Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürlüğü ile Van AFAD İl Müdürlüğü paydaşlığında, ülkemizin ve bölgemizin en öncelikli gündem maddelerinden biri olan "Tüm Yönleriyle Afet Yönetimi" panelinde bir arada bulunmaktan büyük memnuniyet duyuyorum. Hepinizi en kalbi duygularımla ve hürmetle selamlıyorum. Afet yönetimi sadece teknik bir müdahale süreci değil, aynı zamanda bilimsel bir öngörü ve toplumsal bir sorumluluk bütünüdür. Bizler, afet yönetiminde stratejik önceliğin her daim "Risk Odaklı" bir yaklaşım olması gerektiğine inanıyoruz. Zira tecrübelerimiz göstermiştir ki; yaklaşımımız "Kriz Odaklı" kaldığı sürece acı gerçeklerle ancak olay vuku bulduğunda yüzleşiyor ve telafisi mümkün olmayan bedeller ödüyoruz. Oysa riskleri önceden analiz eden ve önleyici tedbirleri merkeze alan bir anlayış, modern afet yönetiminin temel taşıdır.” dedi.
“SAHANIN HER ALANINDA ÇALIŞMALARIMIZ DEVAM EDİYOR”
Üniversitenin yalnızca teorik bilgi üretmekle kalmadığını, aynı zamanda sahada aktif rol üstlenen güçlü bir yapıya sahip olduğunu dile getiren Rektör Şevli şöyle devam etti, “Bu vizyon doğrultusunda, üniversitemiz Afet Yönetimi ve Deprem Uygulama ve Araştırma Merkez Müdürlüğü bünyesinde, bölgemizdeki fayların karakteristiklerini ortaya koymak amacıyla akademik çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Bu kapsamda, yaklaşık 10 milyon TL bütçeye sahip olan projemizin de dahil olduğu TÜBİTAK projeleri, bilimsel derinliğimizin ve toplumsal güvenliğe verdiğimiz önemin birer kanıtıdır. Akademik araştırmalarımızın yanı sıra, toplumsal farkındalığı artırma görevimizi Van Güvenlik Meslek Yüksekokulumuz ve bünyesindeki Afet Topluluğu ile sahanın her alanına yaymaktayız. Bilginin eyleme dönüştüğü en somut noktamız ise kuşkusuz YUSAR Arama Kurtarma Ekibimizdir. 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerde sergiledikleri üstün gayret ve fedakarlıklar neticesinde, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından "Cumhurbaşkanlığı Üstün Fedakarlık Madalyası" ile onurlandırılan ekibimiz, üniversitemizin sadece akademik bir merkez değil, aynı zamanda zor zamanlarda milletinin yanında saf tutan sarsılmaz bir kale olduğunu kanıtlamıştır.” İfadelerine yer verdi.
“SARSILMAZ BİR KARARLILIKLA ÇALIŞMAYA DEVAM EDECEĞİZ”
Üniversite ile AFAD arasında kurulan iş birliğinin afetlere karşı daha güçlü ve hazırlıklı bir yapı oluşturduğunu belirten Şevli, sözlerini söyle noktaladı “Kurumsal iş birliklerinin sinerjisine olan inancımızla; AFAD ile imzaladığımız stratejik protokolü, sadece bir iş birliği belgesi değil, bölgemizin afet direncini inşa eden bilimsel bir mutabakat olarak görüyoruz. Bu ortaklık sayesinde, teorik bilgi birikimimizi AFAD’ın saha tecrübesiyle harmanlayarak, eğitim ve farkındalık faaliyetlerimizi sistematik, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturuyoruz. Üniversitemizin bilimsel kapasitesini, sahadaki operasyonel gücümüzü ve yenilikçi projelerimizi bu güçlü stratejik ortaklıkla taçlandırmaya; şehrimizin ve ülkemizin yarınlarını daha güvenli kılmak adına sarsılmaz bir kararlılıkla çalışmaya devam edeceğiz. Konuşmamı nihayete erdirirken, panelimizin düzenlenmesinde emeği geçen herkese şükranlarımı sunuyorum.” diye ekledi.
ŞALCI, DÜNDEN BUGÜNE AFETLE MÜCADELENİN DEĞİŞİMİNİ ANLATTI
Afet yönetiminde yıllardır süregelen tartışmaların odağını ve Türkiye’nin bu süreçte geçirdiği dönüşümü değerlendiren AFAD Eğitim ve Farkındalık Dairesi Başkanı Recep Şalcı, risk yönetimine geçişte yaşanan kırılmayı ve eksiklikleri çarpıcı ifadelerle ortaya koydu. AFAD Eğitim ve Farkındalık Dairesi Başkanı Recep Şalcı; Türkiye’de afet yönetiminde geçmişten bugüne aşılan mesafelere değinildi. 1999 depreminin bir milat olarak kabul edilmesine rağmen bu konuda aslında son 5 yılda önemli değişimlerin başladığına vurgu yapan Şalcı, buna rağmen kriz yönetiminde elde edilen başarının risk yönetimine yansımadığını söyledi.
RİSK YÖNETİMİNDE HALA ALINMASI GEREKEN ÇOK YOL VAR!
Türkiye’nin afet yönetiminde yön değiştirdiğini ancak bu dönüşümün henüz tam anlamıyla sahaya yansımadığını belirten Recep Şalcı söyle konuştu, “Bugün gelinen noktada Türkiye, kriz yönetiminden risk yönetimine geçtiğini ifade ediyor. Ancak kriz yönetimindeki başarı henüz aynı ölçüde risk yönetimine yansıtılabilmiş değil. Türkiye, afet anı ve sonrasında hızlı ve etkili müdahale konusunda oldukça başarılı. Nitekim bu alandaki deneyimler, uluslararası düzeyde de dikkat çekiyor ve Birleşmiş Milletler ekipleri bizden eğitim talep ediyorlar. Ancak uzun vadeli ve güçlü planlama konusunda hâlâ eksiklikler bulunuyor. Son yıllarda ise özellikle eğitim ve risk azaltma çalışmaları kapsamında önemli adımlar atılmaya başlandı.” Dedi. Şalcı bakanlıklar, YÖK ve üniversitelerde farkındalığı yüksek bireyler yetiştirmek için de önemli çalışmalar yapıldığına vurgu yaptı.
BAĞ: ELDEKİ BİLİMSEL VERİNİN DOĞRU KULLANILMASI GÜVENLİ YERLEŞİM ALANLARI OLUŞTURMDA HAYATİ ÖNEME SAHİP
Afet sonrası planlama sürecinin sadece konut inşasından ibaret olmadığını, veriye dayalı ve çok boyutlu bir strateji gerektirdiğini vurgulayan AFAD Yer Seçimi ve Mekânsal Planlama Daire Başkanı Elif Bağ ise 2010’dan bu yana edindiği deprem tecrübelerine değindi. Tüm kurumlarla ortak bir planlama ile çalışmalar yapmaya devam ettiklerini söyleyen Bağ da risk yönetiminin önemine değindi. Bağ bu konuda; “Afetler bizim gerçeğimiz. Risk yönetebilsek tabii ki daha az belki de iyileştirme faaliyeti yapacağız. Daha az kaynakla çok daha iyi çalışacağız. Çalışmalar yapacağız.” Dedi.
SÖĞÜT: AMAÇ BİR AFET FARKINDALIĞI VE DİRENÇLİ BİR TOPLUM OLUŞTURMAK
Afet yönetiminin artık tek bir kurumun işi olmadığını, akademi, AFAD ve sivil toplumun içinde bulunduğu çok paydaşlı ve bütüncül bir yapıyla hareket edilmesi gerektiğini ifade eden Van Güvenlik Meslek Yüksekokulu Müdürü Doç. Dr. Eda Gökırmak Söğüt ise, afet yönetiminde tek bir kurumun çalışmasının yeterli olmadığını vurgulayarak çok paydaşlı bir mücadeleye vurgu yaptı. Tüm herkesin parçası olduğu bir modelden söz eden Söğüt; “Afetlere karşı dirençli bir toplum oluşturmanın yolu yalnızca müdahale kapasitesinin değil aynı zamanda bilgili, bilinçli ve güçlü birliklerden geçmektedir.” dedi.
SACİT MUTLU, VAN'DAKİ FAY ZONLARINA DİKKAT ÇEKTİ
Van’ın depremselliğini elen alan ve Van’da bulunan fay zonları hakkında dikkat çeken açıklamalarda bulunan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Deprem Araştırma Uygulama Merkez Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Sacit Mutlu ise yoğunluklu olarak Van’daki depremler, fay hareketlliği ve bu konudaki depremlerin dünü ve bugünü ile ilgili konuştu. Kent ve ülke ile ilgili önemli deprem çalışmaları yaptıklarını ama buna rağmen hala konu deprem olduğu zaman insanların hakkında direkt depremin ne zaman meydana geleceği sorusuna cevap veremediklerini hatırlatan Mutlu; bu konuda bir çok yöntem ile çalıştıklarına değindi. Mutlu tüm bilimsel çalışmalar ışığında söylenecek şeyin uzman isimlerin çalışmaları olduğuna dikkat çekerek; “Şu gerçeği bilmekte fayda var. Yani depremin ne zaman meydana geleceğini sormaktansa ki birazdan bu konuda uzman hocalarımız konuşacaklar. Risk yönetimine odaklanırsak yaşayacağımız acı tecrübeler de bu konuda özellikle geçmiş gelecek dönemde bu tecrübeleri yaşamayacağız inşallah.” diye ekledi.
ULUTAŞ: İLDEKİ RİSK AZALTMA ÇALIŞMALARI VE ÇÖZÜM ODAKLI STRATEJİLER GELİŞTİRİYORUZ
Afet risklerinin bilmek yeterli olmadığını bu riskleri yönetmek gerektiği prensibiyle tüm paydaşların (belediyeler, üniversiteler, kurumlar) taşın altına elini koyması gerektiğini söyleyen Van AFAD İl Müdürü Mehmet Ulutaş ise konuşmasında daha çok AFAD kapsamında yapılan çalışmalardan söz etti. Ulutaş, kentteki AFAD ekipleri ile ilgili tüm detayları paylaşarak tüm verileri bir araya getirerek son dönemlerde önemli tespitler yaptıklarını söyledi. Ulutaş; “Son 2 yıl içerisinde biz ildeki bu yapılan çalışmaları gözlemlediğimizde aslında bazı eksikliklerimizin ortaya çıktığını gördük. Bu eylem planları içerisinde işte oran yılsonu oranı olarak ne kadarını yapabilir? Bunun hesaplamasını yapıyoruz. Bu oranın yüksek olabilmesi için kurumlarımız yani bütün kurumlarımız bu çalışmalarının tam anlamıyla hani bizim kırmızı eylem planlarımızın öncelik sıralamasını her zaman biz geriye doğru il olarak geriye doğru gittiğimizin farkına vardık ve bu sene bu kırmızı eylem planlarımızla alakalı aslında şöyle bir çalışma yürüteceğiz. Bu kırmızı eylem planlarımızın başlıklarını birden başlayıp sıralayacağız. Yani birinci eylem planını bitirmeden ikinci eylem planına geçilemeyecektir.” Dedi.
ALYAMAÇ: DEPREMLE YAŞAMAYI ÖĞRENMEK ZORUNDAYIZ
Son olarak afet yönetiminde yapısal risk azaltmaya ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunan Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kürşat Esat Alyamaç ise şöyle konuştu: “Bizim deprem problemimiz yok, aslında bir deprem gerçeği var. Türkiye sınırları içerisinde depremle yaşamayı öğrenmek zorundayız. Asıl problem ise deprem dayanımı yetersiz bina stokudur. Van, Elazığ, Edirne ve Muğla’da da maalesef deprem dayanımı yetersiz bina stokumuz bulunuyor ve bu stok artmaya devam ediyor. Depremden korkmak istemiyorsak, deprem sırasında güvende olmak istiyorsak binalarımızın sağlam olması gerekiyor. Önceliğimiz sağlıklı ve dayanıklı yapılar inşa etmek olmalıdır. 6 Şubat depremlerinde sahaya indiğimizde, yıkılmış bir binanın kalıntıları dururken hemen yanına aynı yöntem ve malzeme ile yeni bir bina yapıldığını gördük. Bu durum, aslında bir zihniyet problemini ortaya koyuyor. Biz yapısal risk azaltımını sağlamadan maalesef hem maddi hem de manevi olarak büyük kayıplar vermeye devam ederiz. Sadece biz değil, tüm dünya afetlerle mücadele ediyor. Afet öncesinde risk azaltma çalışmaları için yapılan harcamalar 1 birim ise, afet sonrasında oluşan zararları gidermek için bu maliyet 7 ila 30 katına çıkabiliyor. Bu nedenle afet yönetiminin en önemli ayağı risk azaltmadır.” şeklinde konuştu
“DEPREME KARŞI ORTAK MÜCADELE ETMELİYİZ”
Afetlere karşı yalnızca kurumların değil, toplumun tüm kesimlerinin birlikte hareket etmesi gerektiğine dikkat çeken Alyamaç, şöyle devam etti, “Van’da birçok afet riski bulunmakla birlikte, bunların en kritiği depremdir. Eğer Van’da deprem sırasında güvende olmak istiyorsak, yapısal riskleri azaltmak ve sağlam binalar inşa etmek zorundayız. AFAD, Kızılay ve devletimizin tüm kurumları bu konuda çalışmalar yürütüyor. Ancak unutmamamız gereken en önemli nokta, tüm paydaşlar birlikte hareket etmediği sürece afet yönetiminde başarılı olmanın mümkün olmadığıdır. 6 Şubat depremlerinde bunun en somut örneğini gördük. Hep birlikte ayağa kalktık. Deprem bölgesine ulaşan ilk ekiplerden biri Van arama kurtarma ekibiydi. Ben Ankara’dan Malatya’ya ulaşana kadar Van ekibi tüm ekipmanlarıyla sahadaydı. Bu başarı, birlikte hareket etmenin sonucudur.” diye konuştu.
Doç. Dr. Ali Kılıçer’in moderatörlüğünde gerçekleşen toplantı daha sonra katılımcıların soruları ve panelistlerin yorumları ve cevapları ile devam etti. Panelde ayrıca Van’ın depremselliği gibi birçok önemli konuda da önemli değerlendirmeler yapıldı.
