Van Valisi Ozan Balcı, Bahçesaray ziyaretinde Kaymakam Salih Kartal ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan ile birlikte proje kapsamında yapımı süren alabalık kuluçka ve yavru üretim merkezi inşaatında incelemelerde bulundu. Yetkililerden proje hakkında bilgi alan Balcı, tesisin bölge ve ülke açısından sağlayacağı katkıları değerlendirdi. Bahçesaray’da kurulacak merkezle birlikte su ürünleri yetiştiriciliğinde seçilmiş genetik materyaller kullanılarak damızlık sürüler oluşturulacak. Bu çalışmalar sonucunda Türkiye’nin iklim ve üretim koşullarına uyumlu genetik hatların geliştirilmesi hedefleniyor. Avrupa’nın sayılı merkezleri arasında yer alması planlanan tesisin yıllık 300 milyon yumurta ve 100 milyon yavru üretim kapasitesine sahip olması öngörülüyor.
EKONOMİYE KATKI OLACAK BİR TESİS
Projenin yalnızca üretim kapasitesiyle değil, Türkiye’de kalıcı bir damızlık ve genetik hat geliştirme altyapısı oluşturmasıyla da öne çıkması bekleniyor. Bahçesaray’da kurulacak merkez, su ürünleri sektöründe genetik materyal ve damızlık ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlarken, oluşturacağı istihdamla da bölge ekonomisine destek olacak. Böylece Van’da hayata geçirilen yatırımın, üretim kapasitesinin yanı sıra Türkiye genelinde alabalık yetiştiriciliğinin sürdürülebilir ve güçlü bir altyapıya kavuşmasına katkı sunması hedefleniyor. Yapımı devam eden projenin detaylarını Şehrivan’a konuşan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi, Su Ürünleri Yetiştiriciliği Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan Kuzucu, Projenin önemine dikkat çekerek önemli açıklamalarda bulundu.
YILDA 100 MİLYON YAVRU ÜRETİLECEK
Avrupa’nın sayılı merkezleri arasında yer alması planlanan tesisin yıllık 300 milyon yumurta ve 100 milyon yavru üretim kapasitesine sahip olması öngörülüyor. Projenin yalnızca üretim kapasitesiyle değil, Türkiye’de kalıcı bir damızlık ve genetik hat geliştirme altyapısı oluşturmasıyla da öne çıkması bekleniyor. Bahçesaray’da kurulacak merkez, su ürünleri sektöründe genetik materyal ve damızlık ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlarken, oluşturacağı istihdamla da bölge ekonomisine destek olacak. Böylece Van’da hayata geçirilen yatırımın, üretim kapasitesinin yanı sıra Türkiye genelinde alabalık yetiştiriciliğinin sürdürülebilir ve güçlü bir altyapıya kavuşmasına katkı sunması hedefleniyor.
“HEDEFİMİZ 5 MİLYAR DOLAR”
Türk somonunu üretim aşamalarına değinen Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi, Su Ürünleri Yetiştiriciliği Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan Kuzucu, “Su Ürünleri sektörü tüm dünyada olduğu gibi son 20 yıldır hızlı bir yükseliş gösteriyor. Ülkemizin 2024 yılı su ürünleri ihracatı 2 milyar dolardı. 2026 ihracat hedefi 2.3 milyar dolar. 2030 hedefi 5 milyar dolar. Bu ihracat rakamı içerisinde de Türk somonunun 450 milyon doları aşması bekleniyor. 2026 yılı hedeflerinde Türk somonunun yüksek miktarda ihracat yapılabilmesi için önündeki en büyük engellerden biri yumurta ve yavru balık. Biz Türk somonunu üretirken iç sularımızda, kaynak sularımızda yumurtayı ve yavruyu üretiyoruz, Karadeniz'de somon haline getiriyoruz ve bazı iç su barajlarımızda somon haline getirip yurt dışına yolluyoruz. Burada en büyük sıkıntılarımızdan biri yumurta, yavru ya da aday balık dediğimiz alabalık boyundaki balıkların eksikliğiydi.” dedi.
“VAN YUMURTA VE YAVRU SATABİLECEK”
Planlanan tesisin yıllık 300 milyon yumurta ve 100 milyon yavru üretim kapasitesine sahip olması öngörüldüğünü söyleyen Kuzucu, “Bir süredir ülkemiz Fransa, İtalya, Amerika, İspanya gibi ülkelerden gözlenmiş yumurta alıyor. Bahçesaray'da kurulacak tesisimizle Fransız ortaklı yerli bir firmamız olduğu için yılda yaklaşık 300 milyon yumurta, 100 milyon yavru üretilecek. Bu üretimle Van'da sadece Türkiye'nin somon üretiminde ihtiyaç duyduğu kaliteli yumurta yavruyu değil, aynı zamanda Van'dan Türki Cumhuriyetlere ve Rusya'ya yumurta ve yavru satılabilecek, bu avantaj sağlanacak. O yüzden yapısı ve üretim metodu gereği Türkiye'deki tek tesis olabilir. Öyle bir durum olacak.” diye aktardı.
“TESİS YAPILIRKEN ÜRETİM BAŞLADI DİYEBİLİRİZ”
Yapılan tesisin inşaatı hala devam etmekte olduğunu kasım ayı sonarında biteceğini ifade eden Kuzucu, “Tesis şu an inşaat halinde. Bahçesaray'da su kaynağına yakın bir noktaya kuruldu. Gerekli izinler alındı. Çevre, DSİ, Tarım İl Müdürlüklerinden ve Bakanlıktan gerekli izinler alındı. Şu anda inşaat halinde, kasım ayında tamamlanması bekleniyor. Aynı zamanda bölgede bulunan bir balık çiftliğinin kiralaması yapıldı, zaman kaybetmemek ve hızlı üretime geçmek için. O tesis de şu anda, yeni kurulan tesiste üretilecek yumurtaların anaçları yüzmeye başladı. Yaklaşık 80-100 gram civarında balıklarımız. Çok zaman kaybetmemek için bir taraftan tesis yapılırken bir taraftan da anaç adaylarımız ülkemize getirildi ve üretim devam ediyor.” şeklinde konuştu.
HEDEF: YURT DIŞINDAN YUMURTA ALMAYA İHTİYAÇ DUYMAMAK
Kuzucu, “Yapısı gereği zaten Türkiye'de tek olacak. Genetik olarak ıslah edilmiş bir hat geliştiriliyor orada. Burada yatırım yapan firmamızın ortağı Fransız, dünyanın 5 yumurta üreticisinden biri, somon yumurtası üreticisinden biri. Onlar da burada yatırımdalar. Ama burada Türkiye'ye özgü genetik bir hat geliştiriyorlar. Bunun sayesinde hedefimiz, bizim de firmamızın da valiliğimizin de hedefi, Türkiye'nin artık yurt dışından yumurta almaya ihtiyaç duymaması. Hastalıktan ari ve bizim Türk somonunu daha ileri seviyeye taşıyacak yavru ve yumurtaların gelişmesini hedefliyoruz. Zaten valiliğimizin yatırım için şartı buydu, firmamız da bu şartı üstlendiler. Şu anda bu şekilde ilerliyor. Zaten Bahçesaray zor bir coğrafya, normalde çok yatırım çekmeyen bir coğrafya ama değerleri öngörüldüğünde akuakültür açısından, su ürünleri açısından Türkiye'nin sayılı yerlerinden biri. Bu yatırım başlarken Sayın Valimiz, Valiliğimiz Van'daki diğer suların da araştırılmasını istedi.” ifadelerine yer verdi.
TÜRKİYE’NİN DAMIZLIK ÜSSÜ BAHÇESARAY’DA KURULUYOR
Van’ın Bahçesaray ilçesinde kurulacak alabalık kuluçka ve yavru üretim merkezi, Türkiye’de kalıcı damızlık ve genetik hat geliştirme kapasitesi oluşturmayı hedefliyor. Yılda 300 milyon yumurta ve 100 milyon yavru üretim kapasitesi öngörülen tesis, yüksek rakımlı ve soğuk su kaynaklarına sahip Bahçesaray’ı su ürünleri üretiminde stratejik bir üs haline getirmeyi amaçlıyor. Van Valisi Ozan Balcı, Bahçesaray ziyaretinde Kaymakam Salih Kartal ve Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Gülşen Orhan ile birlikte yapımı süren merkezi yerinde inceledi. Yetkililerden bilgi alan Vali Balcı, tesisin bölge ve ülke açısından sağlayacağı katkıları değerlendirdi. İncelemeye Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi öğrencileri Yaprak Gezgen ve Tuana Uçan da katıldı. Öğrenciler, valiyi karşılayarak sektöre yönelik katkıları ve projeye öncülük etmesi nedeniyle teşekkür etti. Valinin öncülüğündeki yatırımın, öğrenciler açısından da sevindirici olduğunu belirten Gezgen ve Uçan, projenin sektöre ve gençlere katkı sunmasını dilediklerini ifade etti.
