Türkiye'de Şubat 2023'te Kahramanmaraş’ta meydana gelen ve 11 ili etkileyen asrın felaketi sonrası depremler ve olası risklerle ilgili tüm ezberleri bozuldu. Deprem kenti Van’da 2011’deki yıkıcı depremin ardından kentte sık sık yeni deprem yaşanırken Van’ın deprem riski en yüksek ilçe ve mahalleler belli oldu. Peki, Van’da deprem riski en yüksek mahalleler hangileri, hangi bölgeler güvenli? İşte Van’ın deprem risk haritası…
“VAN’IN RİSK HARİTASI ÇIKARILMALI”
Depremlerin sık sık kendini hatırlattığı Türkiye’de 2023’te yaşanan Kahramanmaraş merkezli asrın felaketiyle Türkiye, bir kez daha depremin acı yüzüyle karşılaştı. Deprem kenti Van’da 2011 yılında meydana gelen iki büyük depremin ardından sık sık artçı depremler kentte büyük yıkıma yol açmış ve binlerce vatandaşımızın ölümüne neden olmuştu. Şehrivan’a açıklamalarda bulunan İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Van Şube Başkanı Baran Bulut Balkan, kentte çok sayıda ağır hasarlı yapının bulunduğunun altını çizdi. Van’ın risk haritasının oluşturulması gerektiğini belirten Balkan, “Bir yapının hasarlı olup olmadığını yorumlayabilmemiz için bir yer pilot bölge seçilir. Burada bir tarama yapılır. Bu taramanın sonucunda risk analizleri ortaya çıkar. Van’ın risk haritası oluşturulur. Yani orta hasarlı, ağır hasarlı, hafif hasarlı ya da ihtiyacı olmayan yapıların hepsi saptanır. Bu risk haritasını oluşturmanın da ciddi masrafları var. Bu noktada diğer kurum ve kuruluşların desteğine de ihtiyaç var. Van’da risk haritasının depreme hazırlık noktasında, yapı stoku noktasında bir an önce oluşturulması gerektiğine inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
VAN’DA DEPREM RİSKİ EN YÜKSEK MAHALLELER
İpekyolu: Hafiziye, Hacıbekir, Şabaniye, Alipaşa ve Bahçıvan mahalleleri
Tuşba: Mollakasım, Kalecik, İskele ve Abdurrahmangazi mahalleleri
Erciş: Kocapınar, Kasımbağı ve Çubuklu mahalleleri
Muradiye: Ünseli ve Devetaş mahalleleri
VAN’DAKİ AKTİF DİRİ FAY HATLARI
Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü (MTA), diri fay hatları haritasına göre; Van’da 5 ve üzeri deprem üretecek 5 aktif diri fay hattı bulunurken deprem riski taşıyan ilçeler de belli oldu.
İşte MTA’nın güncellenen diri fay haritasında Van’daki diri fay hatları;
Van Fay Zonu: 2011 yılında 7,2’lik deprem üretirken Tuşba Yeniköşk Fay Hattı, Başkale Fayı, Saray Fay Zonu, Erciş Fay Hattı.
VAN O HAT ÜZERİNDE BULUNUYOR!
AFAD'dan edinilen bilgiye göre, Kuzey Anadolu Fay Hattı ile Ege Bölgesi Graben Sistemi üzerinde 6'şar, Doğu Anadolu Fay Hattı'nda 4 ve diğer faylar üzerinde 8 olmak üzere 24 ilin doğrudan kent merkezinden aktif fay geçiyor. Türkiye'nin kuzey kesiminde doğu-batı doğrultusunda uzanan fay hattı Saros Körfezi'nden başlar, Doğu Anadolu Bölgesi'ndeki Aras Vadisi’ne kadar uzanıyor. Bu kuşak Gelibolu, Marmara Denizi’nin derin kısımları, İzmit Körfezi, Adapazarı, Düzce-Bolu, Gerede, Merzifon, Suluova, Erbaa-Niksar, Kelkit vadisi ile Erzincan, Erzurum, Varto ve Van üzerinden geçen bir hat şeklinde uzanır. Ayrıca Çanakkale, Edremit, Bursa ve İznik bu kuşak içerisinde kalıyor.
VAN’IN GÜVENLİ BÖLGELERİ BELLİ OLDU
Van’ın deprem riski taşıyan en riskli bölgelerini ve güvenli yerlerini açıkladı. Van ile ilgili sık sık uyarılar yapan isimlerin Van’a dair uyarılarını derledik. Şehrivan’a konuşan Yer Bilimci Prof. Dr. Ahmet Ercan ve Van YYÜ Jeofizik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hamdi Alkan, depreme dirençli yapıların inşasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
ERCAN, VAN’DAKİ ETKİN FAY HATLARINI AÇIKLADI
Ercan, Van’da etkin fay hatlarını açıklayarak, “Van’ın daha çok çekinmesi gereken bölgeler Erciş, Çaldıran ve Muradiye çevresidir. Buralar daha etkin fay hatları üzerindedir. Şu anda meydana gelen depremler ise küçük çaplı ve yeni bir kırık boyunca oluşan gerilim boşalmalarıdır. Ancak 2011 yılında meydana gelen yıkıcı depremin ardından halkta ister istemez bir korku ve endişe oluştu. İnsanlar artık küçük depremlerden bile tedirgin oluyor çünkü büyük bir felaket yaşadılar. Bu psikolojik etkinin hemen ortadan kalkması kolay değildir” diye konuştu.
“VAN’IN EREK DAĞI’NA DOĞRU KAYMASI GEREKİYOR”
Van’ın Erek Dağı’na doğru kayması gerektiğinin altını çizen Ercan şunları söyledi: “Van’ın konumu bu açıdan önemlidir. Tarihte de bu durum gözetilmiş; örneğin Urartular, Van Kalesi’nin bulunduğu yükseltilmiş alana yerleşmişledir. Selçuklular ovaya yerleşmişlerdir. Bugün de Van’ın Erek Dağı’na doğru kayması gerekiyor. Van yerleşimi için en güvenli alanlar buralardır. Kentsel dönüşüm yapılacaksa bu bölgelerde yapılmalı. TOKİ konutlarının bulunduğu bölgeler bu anlamda oldukça güvenlidir.”
“HERKES OTURDUĞU EVİN REZONANS DEĞERLERİNE BAKTIRMALI”
Ercan, alınması gereken tedbirleri dile getirerek, “Halka “depremden korkmayın” demek doğru değildir, çünkü depremden korkulur. Ancak her açıklamayı da abartmadan, bilimsel verilerle yapmak gerekir. Van’da büyük bir deprem olacak demek, şu anda doğru değildir çünkü buna dair bilimsel bir kanıt yoktur. Bilimsel dayanağı olmayan haberlere itibar edilmemelidir. Kentsel dönüşüm bu açıdan büyük önem taşır. Burada en çok yıkıma neden olan durumlardan biri de rezonans olayıdır. Herkes oturduğu evin rezonans değerlerine baktırmalı. Bir evin yıkıma uygun olup olmadığı bu şekilde öğrenilebilir” diye aktardı.
VAN GÖLÜ’NÜN DOĞU KESİMİ, BATI KISMINA GÖRE DAHA RİSKLİ
Alkan, önlemlerin alınması gerektiğine dikkat çekerek, “Bununla birlikte, bu tür depremler bizim için birer uyarı niteliğindedir. Bu nedenle zemin-yapı ilişkisine dikkat edilmeli, yapılaşmada gerekli önlemler alınmalıdır. Bölgede depreme dayanıklı yapılar inşa edilmesi büyük önem taşımaktadır. Ayrıca Van Gölü’nün doğu kesimi, batı kısmına göre daha risklidir. Özellikle Çaldıran, Saray, Başkale, Özalp ve Hoy bölgeleri deprem açısından daha hassas alanlardır. Bu doğrultuda gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir” şeklinde konuştu.
EVİMİN ALTINDAN FAY HATTI GEÇİYOR MU?
Bu gelişmenin ardından vatandaşlar, evlerinin altından fay hattı geçip geçmediğini sorgulamaya başladı. AFAD internet sitesinde yer alan Türkiye Deprem Tehlike Haritaları İnteraktif Web Uygulaması ile hangi bölgelerin deprem riski taşıdığı ve fay hattı geçen sokakların kontrol edilmesi mümkün. E-Devlet üzerinden AFAD’ın “Deprem Riski Sorgulama” hizmeti ile bölgenizdeki deprem tehlikesini öğrenebilirsiniz.
SORGULAMA EKRANINA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYINIZ
