Türkiye’de son yıllarda evlilik sayılarının azalması, boşanmaların artması ve gençlerin aile kurma yaşının yükselmesi önemli bir toplumsal sorun hâline geldi. Ekonomik sıkıntılar, işsizlik, yüksek kiralar ve ağır düğün masrafları gençlerin yuva kurmasını zorlaştırırken, Van’da ise düğünlerdeki gösteriş ve takı yarışı ön plana çıkıyor. Milyonlarca liralık takıların konuşulduğu, düğünlerin adeta bir gösteriş yarışına dönüştüğü kentte, evlilik rakamları ise bu tablonun aksine düşüş gösteriyor. Van’da geçtiğimiz yıl yaklaşık 7 bin 500 olan evlilik sayısı 7 bin 212’ye gerilerken, boşanma sayısı 700’den 800’e yükseldi. Saadet Partisi Van İl Başkanı Özay İlhan da evliliklerdeki bu düşüşün arkasında ekonomik koşulların ve düğünlerdeki gösteriş anlayışının bulunduğuna dikkat çekerek, gençlerin evlilik sürecinde karşılaştığı zorluklara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
VAN’DA DÜĞÜNLERDE GÖSTERİŞ, GENÇLERDE EKONOMİK YÜK
Türkiye’nin birçok kentinde olduğu gibi Van’da da düğünler, zaman zaman takılan altınlar ve harcanan milyonlarca lirayla gündeme geliyor. Gösterişli organizasyonlar, yüksek takı beklentileri ve artan düğün masrafları, evlilik hazırlığındaki gençlerin karşısına önemli bir ekonomik yük çıkarıyor. Kent merkezinde yemek ve organizasyon giderleriyle birlikte ortalama bir düğünün maliyeti 1 milyon liraya yaklaşırken, kırsal kesimde yapılan düğünlerde bile masraflar 300-400 bin lirayı buluyor. Düğünlerde 10-20 milyon lira takıldığı yönündeki haber ve söylemler dikkat çekse de bu paraların önemli bir bölümü dayanışma ve karşılıklı borç ilişkisine dayanıyor. Gösterişin ve takı yarışının öne çıktığı bu tablo, gençlerin yuva kurmasını kolaylaştırmak yerine evlilik sürecini daha da zorlaştırıyor.
İŞSİZLİK EVLİLİĞİ AZALTIYOR, NÜFUSU YAŞLANDIRIYOR
Düğün masraflarının yanı sıra işsizlik, yüksek kiralar ve geçim sıkıntısı da gençlerin evlilik kararlarını ertelemesine neden oluyor. Üniversitelerden mezun olan ancak iş bulamayan gençler, önce çalışma hayatına atılmayı, ardından evlenerek yuva kurmayı hedefliyor. Ancak iş bulma sürecinin uzaması, gelecek kaygısı ve ekonomik belirsizlikler evlilik yaşının giderek yükselmesine yol açıyor. Özellikle 30-35 yaşlarına gelen gençler, ağır ekonomik koşullar nedeniyle aile kurma konusunda daha fazla güçlük yaşıyor. Van’da geçtiğimiz yıl yaklaşık 7 bin 500 olan evlilik sayısının 7 bin 212’ye gerilemesi, boşanma sayısının ise 700’den 800’e yükselmesi de kentteki değişimi ortaya koyuyor. Evliliklerin azalması ve doğum oranlarının gerilemesi, uzun vadede nüfusun yaşlanması riskini beraberinde getirirken, gençlerin yuva kurabilmesi için ekonomik koşulların iyileştirilmesi ve evlilik üzerindeki maddi yüklerin azaltılması önem taşıyor.
“EVLİLİK SAYISI 7 BİN 212 SEVİYELERİNE GERİLEDİ”
Van’da da evlilikler azalırken boşanmaların arttığını söyleyen Saadet Partisi Van İl Başkanı Özay İlhan Van’da evlenme sayısının her geçen gün arttığını belirtti. İlhan; “Ülkemiz son yıllarda doğum ve evlenme oranlarının düşmesi, buna karşılık boşanma oranlarının artması ve evlilik sürelerinin giderek kısalması gibi sorunlarla karşı karşıya. Evlenen çiftlerin çocuk sayısı da geçmiş yıllara kıyasla azalıyor. Türkiye’de nüfus artışını korumak amacıyla geçmişte Cumhurbaşkanımız tarafından sık sık dile getirilen “En az 3 çocuk” çağrısına rağmen bugün gelinen noktada, 3 değil 5 çocuk sahibi olmanın bile nüfusun kendini yenilemesi açısından yeterli olmayabileceği bir tabloyla karşı karşıyayız. Çünkü evlenmeyenlerin sayısı giderek artıyor. Van’a baktığımızda ise yıl boyunca 7 bin 212 evlilik gerçekleşirken, 800 boşanma yaşandı. Geçtiğimiz yıl 7 bin 500 civarında olan evlilik sayısı 7 bin 200 seviyelerine gerilerken, boşanma sayısı ise 700’den 800’e yükseldi. Van’da da evlilikler azalırken boşanmalar artıyor.” Dedi.
İLHAN: GENÇLERİMİZ EKONOMİK NEDENLERDEN DOLAYI EVLENEMİYOR
Ülkenin temel sorunlarından biri olan işsizliğin bu durumu daha da zorlaştırdığını söyleyen İlhan, iş imkânlarından dolayı evelemediklerini aktardı; “Korkarım ki gelecekte ülkemiz ve şehrimiz yaşlı nüfusun ağırlıkta olduğu bir demografik yapıya doğru ilerleyecek. Evliliklerin teşvik edilmesi, çocuk sahibi olan ailelere destek verilmesi ve doğum oranlarının artırılması konusunda yapılan çalışmalara ilişkin haberleri okurduk. Ne yazık ki ülkemiz de bugün benzer bir noktaya doğru ilerliyor. Gençlerimiz ekonomik nedenlerden dolayı evlenemiyor. Ülkemizin temel sorunlarından biri olan işsizlik de bu durumu daha da zorlaştırıyor. İşsizlik nedeniyle gençler gelecek kaygısı yaşıyor ve evlilik kararını ertelemek zorunda kalıyor. Bunun yanında ülkemizin bir başka gerçeği de üniversite eğitimi. Bugün her 100 kişiden yaklaşık 8'i üniversite öğrencisi. Bu oran geçmişte yüzde 9-9,5 seviyelerine kadar çıkarken, şu anda yüzde 8-8,5 civarında seyrediyor. Çok sayıda genç üniversiteden mezun oluyor ancak mezuniyetin ardından onları bekleyen ortak bir hayal ve beklenti var. “ diye konuştu.
“GENÇLER EVLİLİK YAŞINA GELİNCE ARTIK EVLENMEK İSTEMİYOR”
Başkan İlhan; “Atanamayan öğretmenler, işsiz mühendisler, iş bulamayan hukukçular ve üniversitelerin farklı bölümlerinden mezun olmasına rağmen işsizlikle karşı karşıya kalan çok sayıda gencimiz var. Gençler, “Bu yıl iş bulacağım, gelecek yıl iş bulacağım, iş bulduktan sonra evleneceğim” diyerek beklerken bir bakıyorsunuz ki yaşları 30-35'e gelmiş. Bu noktadan sonra evlilik kararı almak da ekonomik koşullar nedeniyle giderek zorlaşıyor. Bugün bir düğün yapmak isteyen gençler öncelikle ev sahibi olmayı ya da en azından kiralık bir ev tutmayı düşünüyor. Ancak ortalama bir kiranın 25-30 bin liraya ulaştığı bir ortamda, evin elektrik, su ve doğal gaz gibi giderleriyle birlikte aylık masraflar 40 bin lirayı buluyor. Bunun yanı sıra mutfak ve diğer temel ihtiyaçlar da eklendiğinde bir ailenin geçimini sağlaması oldukça güçleşiyor. TÜİK'in açıkladığı verilere göre yoksulluk sınırının 105 bin lira seviyesinde olduğu bir ülkede, gençlerin evlilik ve aile kurma konusunda sağlıklı bir ekonomik zemine sahip olması mümkün görünmüyor.” Şeklinde konuşuyor.
İLHAN: BİR DÜĞÜNÜN MALİYETİ NEREDEYSE 1 MİLYON LİRAYA ULAŞIYOR
Düğünlerde takılan altın ve paraların büyük bölümünün aslında dayanışma ve karşılıklı borç ilişkisine dayandığını belirten İlhan, düğünlerdeki gösterişin gençlerin evlenmesini zorlaştırdığını söyledi. İlhan; “Van'da zaman zaman bir düğünde 20 milyon, başka bir düğünde 10 milyon lira takıldığı yönünde haberler ve söylemler üzerinden bir algı oluşturuluyor. Ancak bu düğünlerin arka planına baktığımızda, takılan altın ve paraların büyük bölümünün aslında bir dayanışma ve karşılıklı borç ilişkisine dayandığını görüyoruz. Ancak insanlar artık bu ekonomik yükü de taşımakta zorlanıyor. Şehir merkezinde yemek ve diğer organizasyon giderleriyle birlikte ortalama bir düğünün maliyeti neredeyse 1 milyon liraya ulaşıyor. Kırsal kesimde yapılan düğünlerde ise bu rakamın en az 300-400 bin lirayı bulduğunu görüyoruz. Üstelik bütün bunlar yalnızca evlilik sürecinin başlangıç maliyetleri. Bir de evlendikten sonra ailenin uzun vadeli geçim mücadelesi var. Her geçen gün yaşam koşullarının ağırlaştığı bir ortamda, gençlerin yuva kurması ve bu yuvayı ayakta tutması giderek zorlaşıyor.” Diye aktardı.
“ÖZELLİKLE 30 YAŞIN ÜZERİNDEKİ GENÇLERİN EVLENME ORANLARI BU SÜREÇTEN OLUMSUZ ETKİLENİYOR”
İlhan; “Bugün Van gibi nüfusu yaklaşık 1 milyon 150 bin olan bir şehirde 7 bin 212 kişinin evlenmiş, 800 çiftin ise boşanmış olması başlı başına düşündürücü bir tablo ortaya koyuyor. Ne yazık ki bu veriler, nüfusun giderek yaşlanacağına ve gelecekte ülkemizde ekonomik ve toplumsal dengelerin sağlıklı bir şekilde sürdürülemeyeceğine işaret ediyor. Evlilik sürecini zorlaştıran en önemli etkenlerden biri de gösteriş merakı. Ne yazık ki bu durum ülkemizde olduğu gibi memleketimizde de ciddi bir sorun hâline gelmiş durumda. Artık evlilikleri kolaylaştırmamız, gençlerin yuva kurmasının önündeki engelleri azaltmamız gerekiyor. Ailelerin de evlilik konusunda beklentilerini daha makul seviyelere çekmesi büyük önem taşıyor. Altın karın doyurmuyor ancak ne yazık ki altını hayatımızın tam merkezine yerleştirmiş durumdayız. Oysa gün geçtikçe ağırlaşan yaşam koşulları nedeniyle gençler evlilikten uzaklaşıyor ve bekâr kalmayı tercih ediyor. Bir de bunun üzerine “Üzümün çöpü, armudun sapı” anlayışı eklenince evlilik yaşı giderek yükseliyor.” Dedi.
İLHAN: EVLİLİK SÜRECİNİ ZORLAŞTIRMAK YERİNE KOLAYLAŞTIRMAMIZ GEREKİYOR
Düğün sahiplerinin özel günlerini bir reklam aracına dönüştürmemesi gerektiğini belirten İlhan, sözlerini şöyle noktaladı; “Van’da her yıl tekrarlanan bir tartışma var, “Filanın düğününde şu kadar altın takıldı, bu kadar para toplandı.” Bu tür haberlerin sürekli gündeme taşınması ve düğünlerin bir gösteriş ya da reklam malzemesine dönüştürülmesi doğru değil. Düğün, tıpkı cenaze gibi hayatın doğal akışı içerisinde yer alan sıradan bir toplumsal olaydır. Dolayısıyla düğün sahiplerinin de bu özel günleri bir reklam aracına dönüştürmemesi gerekiyor. Artık bu konuyu şehrimizin gündeminden çıkarmalıyız. Evlilik sürecinde her iki tarafın da katkı sunması ve sorumluluk alması gerekiyor. Erkek evlat ne kadar kıymetliyse kız evlat da o kadar kıymetlidir. Biz, iki ailenin akraba olduğu, bir araya geldiği, kızın ve erkeğin birbirlerinin ailelerini kendi ailesi olarak gördüğü bir kültürden geliyoruz. Bu nedenle evlilik sürecini zorlaştırmak yerine kolaylaştırmamız gerekiyor. Özellikle Van özelinde her düğünün ardından “Şu kadar altın takıldı, bu kadar para toplandı” tartışmalarının sona ermesi ve bu tür konuların gündemden düşmesi gerekiyor. İnsanların düğünleri bir yarışa dönüştürmek yerine gençlerin yuva kurmasına destek olması büyük önem taşıyor. Elbette farklı illerde Van'dan çok daha yüksek miktarlarda takı takılan düğünler de olabilir. Ancak önemli olan kimin ne kadar altın taktığı değil, gençlerin hayatlarını birlikte kurabilmeleridir.” Diye konuştu.
