Güneşli gün sayısının fazla olduğu Van’da, güneş enerjisinden daha yüksek verim elde edilmesi amacıyla yapay zeka destekli yeni bir proje geliştirildi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nde hazırlanan sistem, sıcaklık, nem, bulutluluk ve rüzgar gibi meteorolojik verilerin yanı sıra havadaki toz, duman ve kirletici parçacıkları da analiz ederek güneş panellerinin enerji üretimini tahmin edecek. Projeyle hava kirliliğinin enerji üretimine etkisinin belirlenmesi ve kayıpların azaltılması amaçlanıyor.

GÜNEŞ ENERJİSİ SANTRALLERİNDEN ELDE EDİLEN VERİLER KULLANILARAK YAPAY ZEKA DESTEKLİ SİSTEM GELİŞTİRİLDİ

Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince desteklenen proje kapsamında, kentteki ve üniversite yerleşkesindeki güneş enerjisi santrallerinden elde edilen veriler kullanılarak yapay zeka destekli bir sistem geliştirildi. Geleneksel tahmin sistemlerinden farklı olarak sıcaklık, nem, rüzgar, bulutluluk ve güneşlenme süresinin yanı sıra havadaki toz, duman ve kirletici parçacıkların da değerlendirildiği sistemle güneş enerjisi üretiminin daha doğru tahmin edilmesi hedefleniyor. Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) 16 Kasım'daki oturumunda tanıtılacak olan projeyle, hava kirliliğinin güneş panellerine ulaşan ışınım üzerindeki etkisinin belirlenmesine imkan sağlanması planlanıyor.

"KAPSAMLI VE GÜVENİLİR TAHMİNLER YAPMAYI HEDEFLİYORUZ"

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dr. Öğr. Üyesi Emre Biçek, projesinin güneşten daha verimli yararlanmak amacıyla geliştirmeyi planladığı yapay zeka tabanlı bir sistem olduğunu söyledi. Güneş enerjisinin temiz enerji üretimi açısından büyük önem taşıdığını belirten Biçek, güneş panellerinin ürettiği enerjinin yalnızca güneşli veya bulutlu havaya bağlı olmadığını, havadaki toz, duman ve kirliliğin de enerji üretimini doğrudan etkileyebildiğini ifade etti.

“BEKLEDİĞİNİZ KADAR ENERJİ ÜRETEMİYORSUNUZ”

Hava durumu, hava kirliliği ve enerji tüketimini birlikte değerlendirerek öneriler sunabilen akıllı bir sistem geliştirmeyi hedeflediklerini ifade eden Biçek, şunları kaydetti: "Şöyle düşünelim. Hava bulutlu değil, güneş var. Normal şartlarda güneş panellerinden yüksek miktarda enerji üretmesini beklersiniz ama havada yoğun miktarda toz veya kirletici parçacıklar varsa güneş ışınlarının bir kısmı panellere yeterince ulaşamayabiliyor. Dolayısıyla beklediğiniz kadar enerji üretemiyorsunuz. Üzerinde durduğumuz önemli konulardan biri tam olarak bu. Geleneksel tahmin sistemleri çoğunlukla sıcaklık, güneşlenme süresi veya bulutluluk gibi meteorolojik verilere odaklanıyor. Biz ise bunlara hava kirliliği verilerini de ekleyerek daha kapsamlı ve güvenilir tahminler yapmayı hedefliyoruz. Yani sadece güneşin ne kadar parladığına değil, o güneş ışığının panellere ne kadar etkili ulaşabildiğine de bakıyoruz."

"BİR SİSTEMİN SADECE SONUÇ ÜRETMESİ YETERLİ DEĞİL"

Yapay zekanın yalnızca tahmin üretmesini değil, bu tahminlerin nedenlerini de açıklayabilmesini istediklerini anlatan Biçek, "Örneğin sistem bize yarın güneş enerjisi üretiminin düşeceğini söylediğinde, bunun nedenini de gösterebilmeli. Bu düşüş sıcaklıktan mı, bulutluluktan mı, yoksa hava kirliliğinden mi kaynaklanıyor? Biz bunları anlayabilmek istiyoruz. Çünkü bir sistemin sadece sonuç üretmesi yeterli değil. Özellikle enerji gibi önemli bir alanda, o sonuca nasıl ulaştığını da bilmemiz gerekiyor." diye konuştu.

Van'ın Gevaş ilçesinde operasyon!
Van'ın Gevaş ilçesinde operasyon!
İçeriği Görüntüle

"HEDEFİMİZ SADECE ÜNİVERSİTEMİZLE SINIRLI KALMAK DEĞİL"

Güneş panellerinde beklenmedik verim düşüşü yaşanması durumunda sistemin bunu tespit ederek panellerin temizlenmesini veya teknik durumlarının kontrol edilmesini de önerebileceğini dile getiren Biçek, böylece enerji kayıplarının azaltılarak mevcut enerjinin daha verimli kullanılmasını sağlamayı hedeflediklerini belirtti.

“METEOROLOJİK VERİLERİ, HAVA KALİTESİ BİLGİLERİNİ VE ENERJİ TÜKETİM VERİLERİNİ BİR ARAYA GETİRECEĞİZ”

Projenin ilk uygulamalarını Van YYÜ yerleşkesinde hayata geçirmeyi planladıklarını ifade eden Biçek, şunları söyledi: "Burada meteorolojik verileri, hava kalitesi bilgilerini ve enerji tüketim verilerini bir araya getireceğiz. Ardından yapay zeka modellerimizi geliştirip akıllı enerji yönetim platformu üzerinden izlenebilir hale getirmeyi planlıyoruz. Yani kullanıcılar, sistem üzerinden tahmini enerji üretimini, olası verim kayıplarını ve enerji yönetimine ilişkin önerileri görebilecekler. Hedefimiz, sadece üniversitemizle sınırlı kalmayıp ilerleyen dönemlerde hastanelerde, kamu kurumlarında, sanayi tesislerinde ve güneş enerjisi santrallerinde de kullanılmasını sağlamaktır."

Kaynak: AA