Van’da Ağustos ayında dış ticaret dengesi belirgin biçimde iyileşti. TÜİK ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle hazırlanan geçici verilere göre kentin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 110,8 artarak 2 milyon 982 bin 584 dolara yükseldi. Ağustos 2025’te 1 milyon 415 bin 79 dolar olan ihracat, bir yılda iki kattan fazla arttı. Aynı dönemde ithalat yüzde 33,2 azalarak 6 milyon 173 bin 342 dolardan 4 milyon 120 bin 751 dolara geriledi. Böylece dış ticaret açığı 4 milyon 758 bin 263 dolardan 1 milyon 138 bin 167 dolara indi ve yaklaşık 3,6 milyon dolarlık düşüş kaydedildi. Doğu Anadolu’da tablo illere göre farklılık gösterirken Elazığ, 35 milyon 83 bin 393 dolarlık ihracatı ve 30 milyon 864 bin 107 dolarlık fazlasıyla bölgede öne çıktı. Malatya da 28 milyon 546 bin 489 dolarlık dış ticaret fazlasıyla Elazığ’ı izledi. Van ise ihracatını güçlü biçimde artırmasına karşın Ağustos’ta sınırlı da olsa açık vermeyi sürdürdü. Açıklanan verilerin yanı sıra konuya ilişkin yorumda bulunan Eski Van OSB Başkanı ve Sanayici ve İş İnsanı Şemsettin Bozkurt, “Van’ın ihracatı yüzde 110,8 arttı” açıklamalarının yanıltıcı bir tablo çiziyor. Van 20 milyon dolara sıkıştı, işe ihracattan başlanmalı.” dedi.
VAN’IN İHRACATI YÜZDE 110,8 ARTTI
Genel ticaret sistemi kapsamında açıklanan geçici verilere göre Van’ın Ağustos 2025’te 1 milyon 415 bin 79 dolar olan ihracatı, 2026’nın aynı ayında 2 milyon 982 bin 584 dolara yükseldi. Böylece kentin ihracatı yıllık bazda yüzde 110,8 artış gösterdi. İthalatta ise geçen yılın aynı dönemine göre düşüş yaşandı. Ağustos 2025’te 6 milyon 173 bin 342 dolar olan ithalat, bu yılın aynı ayında 4 milyon 120 bin 751 dolara geriledi ve yüzde 33,2 azaldı.
DIŞ TİCARET AÇIĞI 1,1 MİLYON DOLARA GERİLEDİ
Van’da ihracat ile ithalat arasındaki fark da geçen yıla göre önemli ölçüde azaldı. Ağustos 2025’te 4 milyon 758 bin 263 dolar olan dış ticaret açığı, Ağustos 2026’da 1 milyon 138 bin 167 dolar olarak kaydedildi. Böylece kentte dış ticaret açığında yaklaşık 3,6 milyon dolarlık düşüş yaşandı. Doğu Anadolu Bölgesi illerinin Ağustos 2026 verilerinde ihracat ve ithalat rakamları kentlere göre farklılık gösterdi. Elazığ 35 milyon 83 bin 393 dolarlık ihracatla bölge illeri arasında öne çıkarken, Malatya 35 milyon 495 dolar, Muş ise 18 milyon 935 bin 744 dolarlık ihracat gerçekleştirdi.
BOZKURT, BU ARTIŞLAR YETERSİZ!
Eski Van OSB Başkanı ve Sanayici ve İş İnsanı Şemsettin Bozkurt, son günlerde paylaşılan “Van’ın ihracatı yüzde 110,8 arttı” açıklamalarının yanıltıcı bir tablo çizdiğini söyledi. Bozkurt, artışın hangi tabandan geldiğine bakıldığında kentin toplam ihracatının en fazla 20 milyon dolar düzeyinde kaldığını belirterek bunun Van için içler acısı bir durum olduğunu ifade etti. Nüfusu 2 milyon 200 bin olan Gaziantep’in 10 milyar dolar ihracat yaptığını ve kent nüfusunun yaklaşık yüzde 10’una karşılık gelen 250 bine yakın kişiyi istihdam ettiğini hatırlatan Bozkurt; 1 milyon 460 bin nüfuslu Kayseri’nin 3 milyar 800 milyon dolar, 2 milyon 343 bin nüfuslu Konya’nın ise 3,5 milyar dolar ihracata ulaştığını söyledi. Kahramanmaraş ile Van’ın benzer nüfusa sahip olduğuna dikkat çeken Bozkurt, gelişmişlik ve sanayi bakımından eşdeğer görülmeyen Kahramanmaraş’ın 1,2 milyar dolar ihracat yaparken Van’ın 20 milyon doları geçemediğini vurguladı. “Yüzde 110,8 ihracat arttı denirken insanın içi acıyor” diyen Bozkurt, Van OSB’de çağrı merkezleri ve fason tekstilciler çıkarıldığında 1 milyon 200 bin nüfuslu kentte 500’den fazla istihdam sağlanamadığını, “ağlanacak halimize övünmeye çalışıyoruz” sözleriyle dile getirdi.
“İHRACATTA AĞLANACAK HALİMİZE GÜLÜYORUZ”
Bölge için gerçek bir ekonomik açılım hedefleniyorsa işe ihracattan başlanması gerektiğini savunan Bozkurt, üreticilerin ihracat kapasitesinin artırılmasını, Van’a Eximbank şubesi açılmasını, çalışan işletmelere faizsiz kredi verilmesini ve ihracat kültürü oluşturulmasını istedi. Katma değeri yüksek ürün için makine ve işletme desteği verilmesi çağrısı yapan Bozkurt, kentteki tekstil üretiminin yaklaşık 50 yıl önceki teknolojiyle sürdüğünü, dünyada ise kumaşın bir taraftan girip diğer taraftan markalı gömlek, tişört ve pantolon olarak çıktığı ileri sistemlerin kullanıldığını belirtti. Cumhuriyet döneminden kalma makineler ve yoğun emekle tekstili ayakta tutmaya çalışmanın teknolojiye yetişmeyi engellediğini söyleyen Bozkurt, devletin üreticileri yüksek teknolojili makinelerle buluşturmasını, hatırı sayılır işletme sermayesi ve makine desteği vermesini istedi. Kentte ihracat kültürü ve buna dair altyapı bulunmadığını, rakamların bunu ortaya koyduğunu ifade eden Bozkurt, Van’ın son beş yılda 40 bine yakın göç verdiğini ve göçün sürdüğünü hatırlatarak “İhracat söz konusuysa kent neden göç versin? Bir şeye başlanacaksa buradan başlanmalı. İhracatta ağlanacak halimize gülüyoruz.” dedi.
VAN’IN AÇIĞI 1,1 MİLYON DOLARA İNDİ
Ağrı’da 3 milyon 818 bin 691 dolar ihracata karşılık 15 milyon 793 bin 634 dolar ithalat yapılırken, kentin dış ticaret açığı 11 milyon 974 bin 943 dolar oldu. Erzurum’da 7 milyon 532 bin 875 dolar, Iğdır’da ise 5 milyon 609 bin 344 dolar dış ticaret açığı kaydedildi. Bölgede en yüksek dış ticaret fazlası ise 30 milyon 864 bin 107 dolarla Elazığ’da gerçekleşti. Elazığ’ı 28 milyon 546 bin 489 dolarlık dış ticaret fazlasıyla Malatya takip etti. Van’da ise Ağustos ayında dış ticaret açığı 1 milyon 138 bin 167 dolar olarak kayıtlara geçti.
ENERJİ VE ALTIN HARİÇ AÇIK 1,1 MİLYAR DOLARDA KALDI
Türkiye genelinde tablo daha ılımlı seyretti. Ağustos 2026’da ihracat yıllık yüzde 8,1 artarak 23 milyar 467 milyon dolara, ithalat yüzde 10,5 artarak 28 milyar 706 milyon dolara yükseldi. Dış ticaret açığı yüzde 22,3 genişleyerek 4 milyar 283 milyon dolardan 5 milyar 239 milyon dolara çıktı. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 83,5’ten yüzde 81,7’ye indi. Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat yüzde 2,7 artarak 20 milyar 831 milyon dolara, ithalat yüzde 9,6 artarak 21 milyar 919 milyon dolara yükseldi; bu kalemler hariç açık 1 milyar 88 milyon dolar oldu.
İHRACAT 185 MİLYAR DOLARA YAKLAŞTI
Ocak-Ağustos döneminde ihracat yüzde 4 artarak 184 milyar 996 milyon dolara, ithalat yüzde 5,3 artarak 250 milyar 790 milyon dolara ulaştı. Sekiz aylık dış ticaret açığı yüzde 9,3 yükselişle 65 milyar 793 milyon dolar olarak kaydedildi; karşılama oranı yüzde 74,7’den yüzde 73,8’e geriledi. Ağustos’ta en fazla ihracat 1 milyar 760 milyon dolarla Almanya’ya yapıldı. Onu 1 milyar 731 milyon dolarla ABD, 1 milyar 203 milyon dolarla Birleşik Krallık, 1 milyar 79 milyon dolarla Irak ve 1 milyar 73 milyon dolarla İsviçre izledi. İthalatta ilk sırayı 4 milyar 706 milyon dolarla Çin aldı; Çin’i Almanya, Rusya, ABD ve İtalya takip etti.
İLLER ARASINDA AYRIŞMA DAHA DA BELİRGİNLEŞTİ
Doğu Anadolu’da iller arasında ayrışma belirginleşti. Elazığ 35 milyon 83 bin 393 dolar ihracat ve 4 milyon 219 bin 286 dolar ithalatla 30 milyon 864 bin 107 dolar dış ticaret fazlası verdi ve bölgede öne çıktı. Malatya’da ihracat 35 milyon 495 bin dolar, ithalat 6 milyon 454 bin 6 dolar düzeyinde gerçekleşirken fazla 28 milyon 546 bin 489 dolar oldu. Muş 18 milyon 935 bin 744 dolar ihracat ve 7 milyon 484 bin 8 dolar ithalatla fazlaya geçti. Ağrı’da 3 milyon 818 bin 691 dolar ihracata karşılık 15 milyon 793 bin 634 dolar ithalat yapıldı; açık 11 milyon 974 bin 943 dolara ulaştı. Erzurum’da açık 7 milyon 532 bin 875 dolar, Iğdır’da 5 milyon 609 bin 344 dolar olarak kaydedildi. Hakkâri’de ihracat 3 milyon 642 bin dolar, ithalat 69 bin dolar; Bitlis’te ihracat 683 bin dolar, ithalat 128 bin dolar düzeyinde kaldı.
VAN İHRACATINDAKİ ARTIŞ KENTİN DIŞ TİCARET PERFORMANSINI ÖNE ÇIKARDI
Van, ihracatını iki kattan fazla artırmasına ve açığını belirgin biçimde daraltmasına karşın Ağustos’ta sınırlı açık vermeyi sürdürdü. Van’ın ihracat artışı, Türkiye genelindeki yüzde 8,1’lik yükselişin çok üzerinde kalarak kentin dış ticaret performansını öne çıkardı. İthalattaki yüzde 33,2’lik gerileme de açığın daralmasında belirleyici oldu ve ihracatın ithalatı karşılama oranını yaklaşık yüzde 72,4’e taşıdı. Dış ticaret hacmi ise 7 milyon 103 bin dolar dolayında oluşarak sınırlı bir ölçekte kaldı. Buna karşın açığın bir yılda yaklaşık 3,6 milyon dolar azalması, dengedeki iyileşmenin yalnızca ihracat artışından kaynaklanmadığını gösterdi. Elazığ, Malatya ve Muş’un hem hacim hem de fazla bakımından önde olması, Van’ın bölge içindeki konumunu henüz değiştirmeye yetmedi. Kalıcı bir denge için önümüzdeki aylardaki verilerin de aynı yönde seyretmesi önem taşıyor. TÜİK’in 28 Ekim’de yayımlayacağı Eylül bülteni, bu eğilimin sürüp sürmediğini netleştirecek.
