Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da Tarım, Gıda ve Sanayi Odaklı Kalkınma Vizyonu Çalıştayı, 10-11 Nisan tarihlerinde Diyarbakır’da gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın katılımıyla iki gün süren çalıştaya; üst düzey kamu temsilcileri, akademisyenler, sektör paydaşları ile bölgedeki oda ve borsa başkanları katıldı. Van, Bitlis ve Hakkari illerini temsilen Van Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Nayif Süer ile Yönetim Kurulu Üyesi Türkay Özbek de programda yer aldı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ile Görüştü, Destek Talebini İletti
Çalıştay kapsamında temaslarda bulunan Van Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Nayif Süer, ilk gün Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile bir araya gelerek Van’ın tarım ve hayvancılık alanındaki ihtiyaç ve taleplerini iletti. Süer, özellikle Van-Şırnak Karayolu’nun açılmasının bölge ekonomisi açısından büyük önem taşıdığını vurgulayarak bu konuda destek talebinde bulundu.
Süer, söz konusu karayolunun yalnızca ulaşım açısından değil, bölgenin ekonomik kalkınması açısından da stratejik bir yatırım olduğunu ifade ederek, bu güzergahın uluslararası bir ticaret yolu niteliği taşıdığını belirtti. Yolun açılmasıyla birlikte Van’ın Irak pazarına daha hızlı ve düşük maliyetle ulaşabileceğini, bölge ürünlerinin bu pazarda daha etkin şekilde yer bulabileceğini dile getirdi.
Ayrıca karayolunun turizm açısından da önemli katkılar sunacağını belirten Süer, Van’ın ikliminin bölgeye göre daha serin olması ve Van Denizi gibi önemli bir doğal değere sahip olmasının, turizm hareketliliğini artırabileceğini ifade etti. Karayolunun açılmasıyla birlikte hem ticaretin hem de turizmin canlanmasının beklendiğini kaydetti.
Sorunlar ve Çözüm Önerileri Rapor Halinde Sunuldu
Çalıştayın ikinci gününde gerçekleştirilen Tarım ve Hayvancılık Programı, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Denli’nin moderatörlüğünde yapıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı temsilcileri ile bölgedeki oda ve borsa başkanlarının katıldığı programda söz alan Süer, bölgenin tarım ve hayvancılık alanındaki temel sorunlarını ve çözüm önerilerini rapor doğrultusunda yetkililere sundu.
Özellikle hayvancılık sektöründe yaşanan yapısal sorunlara dikkat çeken Süer, destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, altyapı eksikliklerinin giderilmesi ve bölgeye özgü politikaların geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. Bölgenin yüksek üretim potansiyeline rağmen istenilen verimin elde edilemediğini belirten Süer, sürdürülebilir kalkınma için somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
Pazar Sorunu ve Nakliye Maliyetleri
Van’da üreticilerin en büyük sorunlarından birinin pazar yetersizliği ve yüksek nakliye maliyetleri olduğunu dile getiren Süer, yayla ve meralardan dönen hayvanların artan yem maliyetleri nedeniyle zorunlu olarak satışa çıkarıldığını belirtti. Bölgedeki pazar imkanlarının yetersiz olması sebebiyle hayvanların farklı illere sevk edilmek zorunda kaldığını ifade eden Süer, bu durumun hem düşük fiyatlı satışlara hem de ek nakliye giderlerine yol açtığını söyledi.
“Yayla ve meralardan dönen hayvanlar, yüksek yem maliyetleri yüzünden satılmak zorunda kalıyor. Pazar olmadığı için farklı illere götürmek zorunda kalıyoruz. Ancak bu satışlar genellikle düşük fiyatlarla yapılmakta ve ek nakliye maliyetleri eklenmektedir. Bu durum, çiftçimizi ekonomik olarak daha da zor duruma sokuyor. Nakliye maliyetlerinin ve yem bitkilerinin kira bedellerinin desteklenmesi gerektiği bir gerçektir. Ayrıca bölgedeki lojistik sorunlar, hayvanlarını satmak isteyen çiftçilerimizin farklı bölgelere gitmesine neden oluyor. Bu durum ekstra nakliye maliyeti ve taşıma riskleri oluşturuyor. Coğrafi koşullarımız göz önünde bulundurularak pozitif ayrımcılık talep ediyoruz. Çiftçilerimizin daha az maliyetle bu sıkıntıyı aşabilmesi için nakliye desteği sağlanmalıdır.”
Yem Bitkileri Sorunu ve Mera Islahı
Van’ın geniş mera varlığıyla Türkiye toplam mera alanının yaklaşık yüzde 10’una sahip olduğunu belirten Süer, ilde 532 bin 862 hektar mera ve 1 milyon 191 bin 64 hektar otlatma alanı bulunduğunu ifade etti. Bu potansiyele rağmen yem bitkilerindeki yüksek maliyetlerin hayvancılık sektörünü olumsuz etkilediğine dikkat çeken Süer, bu durumun birçok işletmenin küçülmesine hatta faaliyetlerini sonlandırmasına neden olduğunu söyledi.
“Yem bitkilerinin pahalı olması üreticimizin en büyük sorunlarından biridir. Bu maliyetler düşürülmeden hayvancılığın sürdürülebilir olması mümkün değildir. Aynı zamanda mera ıslahına ağırlık verilmesi, hem verimliliği artıracak hem de üreticinin üzerindeki yükü hafifletecektir.”
Tarımda Verim, Toprak Analizi ve Eğitim İhtiyacı
Van’ın sert geçen iklim koşullarının tarımsal üretimi olumsuz etkilediğini ifade eden Süer, bu nedenle istenilen verimin elde edilemediğini söyledi. Tarımda verimliliğin artırılması için bilimsel yöntemlerin daha etkin kullanılması gerektiğini vurgulayan Süer, özellikle toprak analizlerinin doğru ve sağlıklı bir şekilde yapılmasının büyük önem taşıdığını belirtti.
Toprak analizlerinin devlet destekli olarak gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade eden Süer, çiftçilere ekim yapılacak alanlara uygun ürünlerin önerilmesinin verimliliği artıracağını kaydetti. Ayrıca tarım alanında çiftçilere yönelik eğitim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini dile getiren Süer, bilinçli üretimin desteklenmesinin bölge tarımı açısından kritik bir adım olacağını sözlerine ekledi.
