Yıllardır her yağmur ve kar yağdığında kentteki birçok cadde ve sokaklar su altında kalıyor. Sağanak yağış, çarpık kentleşme ve altyapı yetersizliğinden dolayı yarım saat içerisinde sel ve taşkınlara neden oluyor. Kent merkezindeki altyapı eksikliğinden dolayı meydana gelen taşkınlardan vatandaşlar zor anlar yaşıyor. Van’da önceki gün etkili olan kar ve yağmur kenti adeta alt üst etti. Yağış sonrası ortaya çıkan manzaralar vatandaşları rahatsız etmesinin yanı sıra kentin alt yapı eksikliği bir kez daha gün yüzüne çıktı. Her yıl kış ve bahar mevsimlerinde yağışlarla tartışılmaya başlanan alt yapı eksiklikleri bir kez daha gündem olurken Van’da yaşanan kar yağışının ardından Yüksek İnşaat Mühendisi Faruk Görünüş, konuya dair çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Görünüş, kentin yıllardır konuştuğu master planın artık hazırlanıp uygulanmasının şart olduğunu söyledi.
KENTİN PLANSIZLIĞI GÜNDEMDEN DÜŞMÜYOR!
Son birkaç yıldır plansız büyümesi, imar sorunu, alt yapı ve üst yapıdaki aksaklıklar ile sık sık gündeme gelen Van’da, kentin yapılaşması sık sık tartışılıyor. Nefes almanın imkansız hale geldiği ve büyüme ile birlikte ciddi sorunların ortaya çıktığı kentte sadece alt yapı değil kentsel anlamda da ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Şehrin mevcut şekliyle yükü kaldırmaması ile birlikte cadde ve sokaklardaki üst yapı sorunları her geçen gün daha çok artıyor. Bununla birlikte belli dönemlerdeki alt yapı sorunları ile birlikte de çok daha ciddi problemlere dönüşüyor. Özellikle yağışlı dönemlerde kent adeta felç olurken bu durum şehirdeki sıkışıklık ve yetersizliğin katlanmasına neden oluyor. Son yağışlarla birlikte sık sık konuşulan konuyu Şehrivan aracılığı ile gündeme getiren Faruk Görünüş, yıllardır yinelediği uyarı ve çözüm önerilerini bir kez daha dile getirdi.
GÖRÜNÜŞ: VAN’I VURAN ASIL SORUN HIZLI KENTLEŞME VE ALTYAPI SENKRONİZASYON KAYBI
Kent merkezinde oluşan su göletleri ve kronikleşmiş altyapı sorununun kent merkezindeki aşırı yapılaşma ve beraberinde gelen betonlaşma nedeniyle toprağın doğal emilim kapasitesini neredeyse yok etmiş olmasıyla ilişkili olduğunu ifade eden Yüksek İnşaat Mühendisi Faruk Görünüş, “Nisan ayındaki bu yoğun yağışlar, iklim değişikliğinin bir sonucu olarak karşımıza çıkan ekstrem hava olayları kategorisinde olmakla beraber aslında bize şehir planlamasındaki kritik bir gerçeği de hatırlatıyor; Kentsel sızdırmazlık. Van, son yıllarda imar hareketliliğinin ve nüfus yoğunluğunun en yüksek olduğu illerimizden biri.”
“BİLİMSEL VE TEKNİK BİR PLANLAMA ŞART”
Görünüş, “Şehirler yaşayan organizmalardır. Nüfus arttıkça ve binalar yükseldikçe şehrin damarları olan altyapının da buna göre genişlemesi gerekir. Van’ın kronikleşen bu sorununu 50-100 yıllık projeksiyonlarla, bilimsel ve teknik bir planlama ile aşabiliriz. İdareciler, şehir plancıları ve mühendislerin iş birliğiyle Van’ın geleceğin dirençli kentlerinden biri haline getirilmesi en büyük temennimdir.” ifadelerine yer verdi.
GEÇİCİ MÜDAHALELER VE BÖLGESEL YAMALAR ARTIK YETERSİZ KALIYOR!
Görünüş kentteki alt yapı yetersizliği ile ilgili; “Van’da yaşanan son kar, sağanak yağış ve dere taşkınlıkları kentin yalnızca bir yağış sorunu değil, hızlı kentleşme ile teknik altyapı arasındaki derin senkronizasyon kaybının sonucu olduğunu bir kez daha net biçimde göstermiştir. Yüksek İnşaat Mühendisi Faruk Görünüş’ün de vurguladığı üzere, parsel bazlı geçici müdahaleler ve bölgesel yamalar artık yetersiz kalmakta; köklü çözümler için bilimsel temelli bir Altyapı Master Planı, geçirgen yüzey oranlarının artırılması, yağmur suyu ve kanalizasyon hatlarının ayrılması gibi yapısal adımlar acilen hayata geçirilmelidir. Bu felaket Van için bir uyarı niteliğindedir. Artık laf değil, 50-100 yıllık projeksiyonlarla hazırlanmış, dirençli bir kent vizyonu zamanıdır. Yerel yönetimler, plancılar ve mühendislerin el birliğiyle Van’ı iklim değişikliğinin ekstrem olaylarına karşı güçlü ve yaşanabilir bir kent haline getirmesi, tüm Vanlıların ortak beklentisidir.”
AŞIRI YAPILAŞMA KENTİ FELÇ ETTİ!
“Kent merkezindeki aşırı yapılaşma ve beraberinde gelen betonlaşma, toprağın doğal emilim kapasitesini neredeyse yok etmiş durumda. Yağan yağmur toprakla buluşamadığı için doğrudan yüzey akışına geçiyor. Mevcut altyapı hatları ise bugünkü nüfus projeksiyonları ve imar yoğunluğu üzerinden değil, çok daha önceki yılların verileriyle tasarlanmış durumda. Dolayısıyla, bu tabloyu sadece bir altyapı sorunu değil, hızlı kentleşme ile teknik altyapı arasındaki senkronizasyon kaybı olarak değerlendiriyorum.” dedi.
“PARSEL BAZLI ÇÖZÜMLER YETMİYOR: MASTER PLAN ŞART!”
Parsel bazlı veya bölgesel iyileştirmelerin maalesef bu gibi sorunlarda pek etkili olmadığını vurgulayan Görünüş, “Bazı rehabilitasyon çalışmalarının yapıldığını gözlemliyoruz ancak parsel bazlı veya bölgesel iyileştirmeler maalesef büyük resimdeki sorunu çözmeye yetmiyor. Özellikle nüfusun hızla yığıldığı merkezi akslarda hatların sadece temizlenmesi değil kesit çaplarının artan debiye göre yeniden hesaplanıp büyütülmesi gerekiyor. Yerel yönetimlerin bu soruna köklü çözümler getirmek için bir 'Altyapı Master Planı' üzerinde çalıştığını biliyorum.” şeklinde konuştu.
“İMAR PLANLARINDA 'GEÇİRİMLİ YÜZEY' ORANLARI ARTIRILMALIDIR”
Birleşik sistemlerin yoğun yağış anında taşma yaptığını ve ayrıca arıtma tesislerine aşırı yük bindirdiğini vurgulayan Görünüş, “Çözüm esasen köklü mühendislik revizyonlarında yatıyor. Artan nüfus ve kat yükseklikleri (imar yığılması), atık su ve drenaj yükünü geometrik olarak artırır. Mevcut hatların bugünkü nüfus yoğunluğuna hizmet verecek şekilde teknik ömrünü tamamlamış bölümlerden başlanarak yenilenmesi şarttır. Yağmur suyu hatları ile kanalizasyon hatları birbirinden tamamen ayrılmalıdır. Birleşik sistemler, yoğun yağış anında taşma yapar ve ayrıca arıtma tesislerine aşırı yük bindirir. İmar planlarında 'geçirimli yüzey' oranları artırılmalıdır. Yani beton ve asfalt yerine suyu süzen sistemler tercih edilerek şehir şebekesinin üzerindeki baskı azaltılmalıdır.” diye aktardı.
