Van, kış turizmi açısından önemli bir potansiyele sahip olmasına rağmen bu fırsatı bir türlü avantaja dönüştüremiyor. Komşu iller olan Hakkâri, Bitlis, Kars ve Erzurum; tesis yatırımları, altyapı çalışmaları ve tanıtım faaliyetleriyle kış turizminde her yıl daha fazla ziyaretçi çekerken, Van aynı ivmeyi yakalayamıyor. Bu tabloyu en net biçimde ortaya koyan örneklerden biri ise Gevaş’ta bulunan Abalı Kayak Merkezi olmayı sürdürüyor. Kentte yeterli kar yağmasına rağmen tesisin bu sezon da hâlâ açılmamış olması, kentin kış turizminde kayıplar yaşamasına neden oluyor. Her yıl aynı sorunları yaşayan Geçtiğimiz yıl ancak şubat ayının sonunda hizmete girebilen Abalı’nın bu yıl da belirsizlik yaşaması hem turizmcilerde hem de vatandaşlarda hayal kırıklığı oluşturuyor. Hem turizmcilerin hem de vatandaşların “Neden açılmıyor?” sorularının merkezi olan kayak merkezi ile ilgili tartışmalar sürerken Şehrivan yetkililerden cevap aldı.
PİŞKİN: ABALI’DA ALTYAPI SORUNLARI DEVAM EDİYOR
Abalı Kayak Merkezi’nin kapalı olmasıyla ilgili Şehrivan’a konuşan turizmci Engin Pişkin, tesisin yıllardır geç açılması ve hazırlıkların yetersizliği konusunda önemli değerlendirmelerde bulundu. Pişkin, altyapı sorunlarının devam ettiğini belirterek, “Abalı Kayak Merkezi hâlâ açılmadığına göre belli ki ortada ciddi bir hazırlık eksikliği var. Her sene ya çok geç açılıyor ya da bazı yıllar hiç açılmıyor. Altyapı sorunları devam ediyor. Bir kayak merkezimiz var ama kullanamıyoruz; öne çıkaramıyoruz. 1 milyon nüfusu geçen Van’da, insanların karla buluşmasını bile çözemediğimiz bir tabloyla karşı karşıyayız” dedi.
ABALI BU SEZON DA SORUNLARLA ANILIYOR: KAR YAĞMASINA RAĞMEN HÂLÂ AÇILMADI
Sarıkamış’ı örnek gösteren Pişkin, “Son yılların en yoğun kar yağışı yaşandı. Van’a da yağdı. Buna rağmen hiçbir hazırlığın yapılmadığı anlaşılıyor. Oysa başka illere bakıyoruz: Geçen yıl Sarıkamış’ta yeterli kar yoktu, bu yıl yazdan suni kar makinesi getirildi ve hazır bekletildi. İnsanlar mağdur olmasın diye milyonlarca lira harcandı. Biz ise bir belgeyi bile alamıyoruz” ifadelerini kullandı.
HER ŞEY HAZIRSA NEDEN AÇILMIYOR?
Pişkin, tur programlarının aylar öncesinden planlandığını hatırlatarak, “Yetkililer, tüm hazırlıkların tamamlandığını ve sadece bir belge beklendiğini söylüyor. Eğer her şey hazırsa, o zaman neden açılmıyor? Biz tur programı hazırlarken hiçbir şeyi şansa bırakmıyoruz: Otel rezervasyonları yapılıyor, uçak biletleri alınıyor, restoran ve rehber ayarlanıyor. Uçak indikten sonra ‘hadi bir araç bulalım’ demiyoruz. Burada ise sorumluluk yetkililerde ama maalesef bu sorumluluk yerine getirilmiyor” diye aktardı.
ABALI’DA SORUN ÇOK, ÇÖZÜM YOK!
Kayak merkezindeki eksiklikleri dile getiren Pişkin, “Geçen yıl tuvalet, lavabo ve kafe eksiklikleri vardı. Bunların hangisi çözüldü? 20 kişilik bir aile gittiğinde oturup izleyebileceği bir kafeterya var mı? Çocukların ısınabileceği alan var mı? Temiz, nitelikli tuvalet var mı? Bunlar zor şeyler değil ama maalesef hâlâ yok. Sanki geçen sezon kapanmış, kapı kilitlenmiş ve şimdi ‘kar yağdı, hadi açalım’ deniliyor. Böyle olmaz” diye aktardı.
VAN TURİZMİ OLUMSUZ ETKİLENİYOR: “İNSANLAR VAN’DAN HAKKARİ’YE, ERZURUM’A, KARS’A GİDİYOR”
Bu durumun turizmi olumsuz etkilediğini belirten Pişkin şunları söyledi: “Sezon bitince rapor hazırlanır, eksikler belirlenir ve yaz boyunca tamamlanır. Sonra izinler alınır, belgeler çıkar, personel planlanır, otopark ve yol düzenlenir. Biz 1 milyon nüfuslu bir şehiriz. Elbette Erzurum’la, Kars’la yarışamayız ama en azından ailelerimizin gidebileceği nitelikli bir tesisimiz olsun. Bu durum turizmi de olumsuz etkiliyor. İnsanlar Hakkari’ye, Erzurum’a, Kars’a gidiyor. Merga Botan’da otel yapıldı, malzemeler yetişmiyor, insanlar sıraya giriyor. Bizde ise temel altyapı sorunları nedeniyle Abalı adeta unutulmuş durumda. Kayak merkezi var ama insanların zihninde ‘orada hizmet veren bir tesis var’ algısı yok.”
“KİMSE SORUMLULUK ALMAK İSTEMİYOR”
Pişkin, Van’ın potansiyelinin değerlendirilmediğinin altını çizerek, “Van, 12 ay boyunca turizm açısından büyük potansiyele sahip: Ada, tarih, doğa, Van balığı, müzeler… Ulaşım da kolay. Fakat çeşitliliği artırmak ve altyapıyı güçlendirmek gerekiyor. Abalı’da ise hâlâ ciddi altyapı sorunları var. Geçen yıl Şubat ayında açılan kayak merkezi olur mu? ‘İhale süreciydi’ deniliyor. Bunlar artık bahane gibi geliyor. Çünkü kimse sorumluluk almak istemiyor” diye belirtti.
EFE: “AÇILMAMASI HEM VATANDAŞI HEM ESNAFI ETKİLİYOR”
Kayak merkezinin bir an önce hizmete girmesini isteyen vatandaşlardan Halil İbrahim Efe, yaşanan gecikmenin hem halkı hem de esnafı olumsuz etkilediğini söyledi. Kayak merkezini yerine göre Efe, Abalı’nın her yıl benzer sorunlarla gündeme geldiğini belirterek, “Abalı’nın açılmamasını gerçekten üzücü buluyorum. Van gibi kış potansiyeli yüksek bir şehirde, böyle önemli bir tesisin sezon başında hazır olmaması bana büyük bir eksiklik gibi geliyor. Kar yağmış, hava şartları uygun, insanlar heves etmiş ama kapılar kapalı. Yıllardır konuşulan bir yer burası ve hâlâ aynı sorunlarla karşılaşıyoruz. Bana kalırsa bu, hem şehrin tanıtımı hem de kış turizmi açısından kaçırılmış büyük bir fırsat” dedi.
“ALTERNATİFİMİZ YOK, PLANLARIMIZ İPTAL”
Alternatiflerin sınırlı olduğuna dikkat çeken Efe, başka illerdeki kayak merkezlerine gitmenin maliyetli olduğunu belirterek, “Aslında çok da alternatifimiz yok. Bazı arkadaşlar başka illerdeki kayak merkezlerine gitmeye çalıştı ama bu hem masraflı hem de zahmetli. Çoğumuz için mümkün değil. Biz de mecburen planlarımızı iptal ettik. Yani, kışın değerlendirebileceğimiz güzel bir sosyal alan varken, onu kullanamadan sezonu beklemek zorunda kalıyoruz. Bu durum insanın motivasyonunu gerçekten düşürüyor” ifadelerini kullandı.
“VANLI ESNAFIN DA YÜZÜ GÜLMÜYOR”
Abalı’nın açık olduğu dönemlerde hem spor yapma imkânı bulduklarını hem de bölgedeki esnafın hareketlendiğini hatırlatan Efe, “Açık olduğu dönemlerde fırsat buldukça gidiyorduk. Birkaç kez mutlaka çıkıyorduk; hem spor yapıyor hem de orada vakit geçiriyorduk. Gittiğimizde çevredeki esnaftan alışveriş yapıyor, yemek yiyor, sıcak bir şeyler içiyorduk. Bu yıl açılmayınca sadece biz değil, orada çalışan ve bu sezondan gelir bekleyen birçok kişi de etkilendi. İnsan gitmeyince para da dönmüyor. Esnafın “Bu sene iş yok” diye dert yandığını duyuyoruz” diye aktardı.
ABALI POTANSİYELİNİ KULLANAMIYOR
Abalı Kayak Merkezi’nin hak ettiği ilgiyi görmediğini düşündüğünü söyleyen Efe, “Bence Abalı, sahip olduğu potansiyele rağmen hak ettiği ilgiyi kesinlikle görmüyor. Hem tanıtım eksik hem de işletme anlamında bazı sıkıntılar var gibi duruyor. Ulaşımın daha rahat hale getirilmesi, pistlerin düzenli bakımı, sosyal alanların artırılması ve güvenliğin iyileştirilmesi çok önemli. Biz kayak merkezinin açılmasını talep ediyoruz. Eğer bunlar yapılır ve tesis zamanında açılırsa hem yerli halk daha çok gelir hem de dışarıdan turist çekilir. O zaman Abalı gerçekten Van için bir kazanca dönüşür” şeklinde konuştu.
“ŞEFFAFLIK VE KALICI ÇÖZÜM İSTİYORUZ”
Yetkililere çağrıda bulunan Efe, “En başta şeffaflık istiyoruz. Sorun neyse açık açık söylensin: “Şu yüzden açılmadı, şu tarihte açılacak” denilsin. İnsanlar ona göre plan yapar. Ayrıca her yıl aynı problemi yaşamamak için kalıcı bir planlama yapılması gerekiyor. Bakımı, personeli, işletmesi, her neyse önceden hazırlanmalı. Biz vatandaş olarak sadece belirsizlik yaşamadan, güvenli ve düzenli bir ortamda bu tesisten yararlanmak istiyoruz” dedi.
MÜDÜR ÖZDEMİR’DEN ABALI AÇIKLAMASI: “HAZIRLIKLAR TAMAM, BELGE BEKLİYORUZ”
Van’ın önemli kış turizmi alanlarından biri olan Abalı Kayak Merkezi’nin henüz açılmamasıyla ilgili Şehrivan’a açıklama yapan Van Gençlik ve Spor İl Müdürü Yalçın Özdemir, tesisin teknik olarak hazır olduğunu, ancak yeni bir belge zorunluluğu edeniyle sürecin beklediğini söyledi. Özdemir, kayak merkezinde tüm bakım çalışmalarının tamamlandığını belirterek şunları söyledi: “Abalı Kayak Merkezi’ni hazır hale getirdik. Bütün ağır bakımlarımız yapıldı. Ancak Türkiye genelinde birinci etap teleskiyle ilgili yeni bir uygulama var ve bu kapsamda ruhsat niteliğinde bir belge isteniyor. Aslında her şeyimiz hazır; sadece bu belge eksik olduğu için beklemedeyiz.”
ABALI KAYAK MERKEZİ BELGE BEKLİYOR: “HER ŞEY HAZIR, SADECE SÜREÇ TAMAMLANACAK”
Belgenin içeriğine ilişkin bilgi veren Özdemir, bunun yapı kullanım belgesi değil, “tesisin onaylı kuruluş raporu” olduğunu ifade ederek, “Belgeyle ilgili konu şu: Yapı kullanım belgesi değil; ‘tesisin onaylı kuruluş raporu’. Tesislerimiz 2009 yılında yapılmıştı ve o dönemde bu belgeler istenmiyordu. Ancak yeni düzenlemeyle 2026 yılı itibarıyla zorunlu hale geldi. Biz de bu nedenle sürecin tamamlanmasını bekliyoruz. Şu an beklememizin tek nedeni bu belge. Çözmeye çalışıyoruz. Sadece biz değil, birçok il aynı durumda. Hazırlığımız tamam; belge süreci biter bitmez tesisimizi sporcuların ve halkımızın hizmetine açacağız” dedi.
ABALI KAYAK MERKEZİ NE ZAMAN AÇILACAK?
Tesisin ne zaman açılacağına dair konuşan Özdemir, “Ekip olarak bu işi çözmek için yoğun şekilde çalışıyoruz. Büyük ihtimalle ara tatile kadar hazır olur. Hatta belki yarın, belki ertesi gün bile açılabilir. Şunu net söyleyeyim: Her şeyimiz hazır, bakımlarımız tamam. Sadece belge sürecinin sonuçlanmasını bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
