Türkiye’de artan hayat pahalılığı, temel ihtiyaçlardan günlük harcamalara kadar birçok alanda vatandaşların bütçesini zorlamaya devam ediyor. Özellikle dar gelirli aileler ve öğrenciler, geçim sıkıntısının yanı sıra ulaşım giderleriyle de mücadele ediyor. Van’da dün şehir içi ulaşım ücretlerine yapılan yüzde 20'lik zamla birlikte tam bilet ücreti 35 TL’den 40 TL’ye yükseldi. Kısa mesafelerde de aynı ücretin alınmasına tepki gösteren vatandaşlar, günlük yol masraflarını karşılamakta zorlandıklarını belirtirken, minibüs esnafı ise artan akaryakıt ve bakım giderlerine dikkat çekti. Şehrivan mikrofonlarına konuşan vatandaşlar ve minibüs şoförleri, zam sonrası yaşadıkları sorunları anlattı.
VATANDAŞLAR ULAŞIM MASRAFLARINDAN ŞİKÂYETÇİ
Artan ulaşım ücretleri, özellikle her gün toplu taşıma kullanmak zorunda olan vatandaşların bütçesini zorluyor. Vatandaşlar, kısa mesafelerde 40 TL ücret alınmasına tepki göstererek ulaşım tarifesinin yeniden düzenlenmesini istedi. Vatandaşlar, artan yol masraflarının yanı sıra gıda, kira ve fatura giderlerini karşılamakta da güçlük çektiklerini belirtti. Ulaşım zamlarının özellikle öğrencileri ve dar gelirli aileleri etkilediğini vurgulayan vatandaşlar, günlük yol masraflarının önemli bir gider kalemine dönüştüğünü ifade etti. Bazı vatandaşlar ise ücretleri karşılayamadıkları için yürümek zorunda kaldıklarını belirterek yetkililerden çözüm beklediklerini dile getirdi.
MİNİBÜS ESNAFI DA ARTAN MALİYETLERDEN DERTLİ
Ulaşım ücretlerine yapılan zam vatandaşların tepkisine neden olurken minibüs esnafı da artan işletme maliyetlerinden şikâyetçi. Mikrofonlara konuşan minibüs şoförleri, akaryakıt, yedek parça ve bakım giderlerinin yükseldiğini belirterek mevcut şartlarda kazanç sağlamanın zorlaştığını ifade etti. Minibüs şoförleri, vatandaşların tepkisini anladıklarını ancak artan maliyetlerin kendilerini de zor durumda bıraktığını vurguladı. Kısa ve uzun mesafelerde aynı ücretin alınmasının doğru olmadığını belirten şoförler, ulaşım tarifesinin mesafeye göre yeniden düzenlenmesi gerektiğini de dile getirdi.
“YOL MASRAFINI KARŞILAMAKTA ZORLANIYORUZ”
Artan ulaşım ücretleri ve temel ihtiyaçlara gelen zamlar, günlük işlerde çalışarak geçimini sağlamaya çalışan vatandaşların ekonomik yükünü her geçen gün arttığını söyleyen Mustafa Yılmaz isimli vatandaş, gelen ulaşım zammı eleştirdi; “Her gün zam geliyor. Hem ulaşıma hem de faturalara zam yapılıyor. Bizler günlük işlerde çalışıyoruz, iş olursa para kazanıyoruz, olmazsa kazancımız da olmuyor. Bir de zamlar eklenince geçinmek daha da zorlaşıyor. Dün ulaşıma yeni bir zam daha yapıldı. Zam sonrası 35 TL olan tam bilet ücreti 40 TL’ye yükseldi. Artık gerçekten geçinemiyoruz. Her gün otobüse binmek zorundayız ve yol masrafını karşılamakta zorlanıyoruz. Bunun yanı sıra hastalık durumunda da ek masraflarımız oluyor. Benim günlük ulaşım masrafım 200 TL’yi buluyor. Üstelik masraflarımız sadece ulaşımla sınırlı değil. Her gün ekmek ve diğer temel gıda ürünlerini de almak zorundayız. Tüm bunları karşılayınca elimizde avucumuzda hiçbir şey kalmıyor.” Dedi.
“KISA MESAFELER İÇİN 40 TL ÜCRET ALINMASI BÜYÜK BİR HAKSIZLIK”
Ulaşım ücretlerindeki artışa tepki gösteren Maşallah isimli diğer vatandaş, özellikle kısa mesafelerde tam bilet ücretinin 40 TL olmasının bütçelerini zorladığını belirterek ücret tarifesinin yeniden değerlendirilmesini gerektiğini belirtti.; “Türkiye’de her gün zam yapılıyor ancak insanlar artık sesini çıkaramaz hale geldi. Bu durum vatandaşları mağdur ediyor. Her gün minibüs kullanmak zorunda kalıyoruz. Kısa mesafeler için 40 TL ücret alınması büyük bir haksızlık. Örneğin, Maraş’tan kampüse giderken 40 TL ödemek çok fazla görünmeyebilir ancak Maraş’tan eski araştırma hastanesi durağına kadar gidip aynı ücretin alınması gerçekten büyük haksızlık. Elbette her şeye zam geliyor, minibüsçüleri de anlıyorum. Akaryakıt fiyatları da her gün artıyor ve onların da kendilerine göre haklı gerekçeleri var. Ancak kısa mesafelerde bu kadar yüksek ücret alınmasını doğru bulmuyorum.” Şeklinde konuştu.
“HEM ESNAF HEM DE VATANDAŞ ARTAN MALİYETLER KARŞISINDA MAĞDUR OLUYOR”
Artan maliyetlerin hem minibüs esnafını hem de vatandaşları zor durumda bıraktığını belirten Nedim Kuşan isimli diğer vatandaş da özellikle dar gelirli ailelerin ve öğrencilerin ulaşım giderlerini karşılamakta güçlük çektiğini ifade etti; “Türkiye’deki zamlar vatandaşları çok zor durumda bırakıyor. Şehir içi ulaşım ücretlerine yapılan zamlar nedeniyle insanlar perişan halde. Öğrenciler okula gitmekte zorlanırken esnaf da kontak kapatma noktasına geliyor. Benim de bir aracım var. Yaklaşık 4 kilometrelik bir güzergâhta çalışıyor, yolcu alıp bıraktıktan sonra geri dönüyor. Ancak aracım yaklaşık iki yıldır zarar ediyor. Hem esnaf hem de vatandaş artan maliyetler karşısında mağdur oluyor. Umarım artık bu zamlara birileri dur der. Asgari ücretle geçinmeye çalışan, kirada oturan vatandaşlarımız var. İnsanlar geçimini sağlamakta zorlanıyor. Artık ne diyeceğimi bilemiyorum. Allah sonumuzu hayır etsin.” Diye aktardı.
“GELEN ZAMLAR BELİMİZİ BÜKTÜ”
İsiminim vermek istemeyen bir vatandaş; “Gelen zamlar belimizi büktü, artık ödemekte zorlanıyoruz. Gidiş geliş ücreti neredeyse 100 TL’yi buluyor ve bunu karşılamakta güçlük çekiyorum. Tek yön için alınan 40 TL bile benim için çok fazla. Ekonomik şartlar her geçen gün ağırlaşıyor. Üstelik sorun sadece ulaşım ücretleriyle sınırlı değil. Dışarıda bir döner ya da kebap yemek istesek bile yaklaşık bin TL’ye yakın para ödüyoruz. Artık günlük ihtiyaçlarımızı bile karşılamakta zorlanıyoruz. Bir yere giderken cebimizdeki parayı harcıyoruz ama elimiz boş dönüyoruz. Önceden ulaşım daha uygundu ancak gelen zamlarla birlikte para adeta su gibi akıp gidiyor. Buradan yetkililere sesleniyorum; artık yeni zamlar yapılmasın. Ocak ayında asgari ücrete zam geliyor ancak bununla birlikte birçok ürüne ve hizmete de zam yapılıyor. Sonuçta yapılan zamların bir anlamı kalmıyor. Hatta ücretlere zam yapılmaması bile bizim için daha iyi olabilir.” dedi.
“BU YAŞTA BU AĞRILARLA YÜRÜMEK BENİM İÇİN ÇOK ZOR OLUYOR”
İsmini vermek istemeyen diğer vatandaş ise “İnanın, gelen zamlar çok fazla. Ulaşım ücretlerindeki artış nedeniyle artık gidip gelmekte zorlanıyoruz. Bostaniçi TOKİ’de oturuyoruz. Gidiş geliş ücretimiz 80 TL’yi buluyor, iki kişi gidip geldiğimizde ise bu miktar 160 TL’ye çıkıyor. Bu, bizim gibi dar gelirli insanlar için gerçekten çok zor bir durum. Üstelik yaşlıyım, ayaklarım ağrıyor, bazen dizlerim tutmuyor. Buna rağmen ulaşım ücretlerini karşılayamadığım için mecburen yürümek zorunda kalıyorum. Bu yaşta, bu ağrılarla yürümek benim için çok zor oluyor. Her gün zam geliyor ama kimse sesini çıkarmıyor. Peki, dar gelirli vatandaş ne yapsın? Biz de insanız, bizim de ihtiyaçlarımız var. Fakir fukara bu şartlarda nasıl geçinsin, aç mı kalsın? Yetkililerin artık bu duruma bir çözüm bulmasını istiyoruz.” Diye aktardı.
“ÖĞRENCİLER HEM KARINLARINI DOYURUP HEM DE ULAŞIM MASRAFLARINI NASIL KARŞILASINLAR”
Mustafa isimli vatandaş da; “Günümüz şartlarında her şey zaten çok pahalı. Sadece ulaşım ücretleri değil, ekonomi de aldı başını gidiyor. Allah herkese yardım etsin. Asgari ücreti artık para olarak bile görmüyorum. Minibüs ücretlerine muhtemelen akaryakıt zamları nedeniyle artış yapıldı ancak mesafeler kısa olduğu için bence bu zamma gerek yoktu. Mesela Beşyol’dan kampüse kadar uzun bir mesafe gidildiğinde zam anlaşılabilir ama İskele’de ya da yakın duraklarda inenlerden 40 TL alınması fazla geliyor. Bence dar gelirli vatandaşlara, garibanlara haksızlık yapılıyor. Ben de minibüs kullanıyorum, çocuklarım da her gün kullanıyor. Özellikle öğrenciler bu parayı nereden bulacak? Her ay sadece ulaşım için yaklaşık 4 bin TL harcama yapılıyor.”
ŞOFÖR ESNAFI DA ÇÖZÜM İSTİYOR
“Öğrenciler kendi harçlıklarından mı yemek yiyecek, yoksa yol parasını mı karşılayacak? Çocuklarıma sabah okula giderken 200 TL veriyorum ama o parayla artık bir dürüm bile yiyemiyorlar. Hem karınlarını doyurup hem de ulaşım masraflarını nasıl karşılasınlar? Benim aylık gelirim 20 bin TL ve iki çocuğum var. Her gün iki çocuğuma ayrı ayrı 200 TL versem, ay sonunda elimde ne kalacak? Biz de yiyip içmeyecek miyiz? Kirayı, elektriği, doğalgazı ve diğer faturaları nasıl ödeyeceğiz? Bu şartlarda geçinmek gerçekten çok zor. Yetkililerin vatandaşın yaşadığı sıkıntıları görmesini ve artık bu sorunlara çözüm bulmasını istiyoruz.” Şeklinde konuştu.
KÖSE: ŞU ANDA KAZANCIMIZ NEREDEYSE SIFIR
Minibüs şoförü Giyasettin Köse, “Vatandaşlar gelen zamlar nedeniyle şu anda bize tepki gösteriyor. Aslında kendi açılarından haklılar ancak olayın bir de bizim tarafımızdan değerlendirilmesi gerekiyor. Mazot fiyatları sürekli artıyor. Üstelik daha akaryakıta zam gelmeden sanayide minibüslerin yedek parça fiyatları yükseliyor. Biz de bu maliyetler karşısında zam yapmak zorunda kalıyoruz. Şu anda kazancımız neredeyse sıfır. Önceden yağ veya parça değişimi için 3-4 bin TL öderken şimdi yağ ya da antifriz değişimi için 10 bin TL ödemek zorunda kalıyorum. Her zam döneminde vatandaşların tepkisiyle karşılaşıyoruz. Her şeye zam geliyor ancak minibüs ücretlerine zam yapıldığında tepkiler doğrudan bize yöneliyor. Elbette kısa mesafelerde alınan ücretin de yeniden değerlendirilmesi gerekiyor. Örneğin, Edremit’in yarısına kadar yaklaşık 10 kilometrelik mesafede yolculuk yapan bir yolcudan 40 TL alınıyor. Eski araştırma hastanesi durağından Maraş’a giden yolcu da aynı ücreti ödüyor. Bu mesafeler arasında fark var. Bu nedenle kısa ve uzun mesafeler için farklı bir ücret tarifesi belirlenmeli ve bu konuda bir düzenleme yapılmalı.” diye aktardı.
“BU ZAMLARA RAĞMEN BİZİM KAZANCIMIZDA DEĞİŞEN BİR ŞEY OLMADI”
Minibüs şoförü Mehmet Yılmaz, artan akaryakıt ve bakım maliyetlerinin kendilerini de zorladığını belirtirken, kısa mesafelerde alınan ücretlerin yeniden düzenlenmesi gerektiğini savunan Yılmaz: “Bu zam aslında akaryakıt fiyatlarındaki artıştan kaynaklanıyor. Daha önce mazotun litresi 40 TL civarındayken bir kez zam yapılmıştı ancak o zamandan bu yana yakıt fiyatları 70 TL’ye kadar yükseldi. Buna rağmen bizim kazancımızda değişen bir şey olmadı. Vatandaşlar da yakıt fiyatlarındaki artış nedeniyle zor durumda oldukları için tepkilerini dile getirmekte haklılar. Ancak kısa mesafelerde 40 TL ücret alınması gerçekten fazla. Ben kendi adıma konuşayım, zamdan sonra da kısa mesafelerde 33 TL almaya devam ediyorum. Yeni tarifeyi yalnızca uzun mesafelerde uyguluyorum. Kısa mesafe ücretlerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.” Dedi.
YENİ FİYATLAR BELLİ OLDU
Zam sonrası yeni fiyatlar açıklanırken halk otobüsleri, minibüsler, belediye otobüslerinde yeni fiyatlar da belli oldu.
İşte halk otobüsleri, minibüsler, belediye otobüslerinde yeni fiyatlar…
VAN’DA ŞEHİR İÇİ ULAŞIMA YÜZDE 20 ZAM
Yeni tarifeyle M plakalı minibüslerde şehir içi tam bilet 33 TL’den 40 TL’ye, öğrenci bileti ise 23 TL’den 28 TL’ye yükseldi.
