Daha birkaç yıl öncesine kadar yıl boyunca İranlı yoğunluğu yaşayan Van, ardı ardına yaşanan olumsuzluklar nedeniyle yabancı turiste en az kazandığı dönemleri yaşadığı bir sürece girdi. Yılbaşı dönemlerinde özellikle İranlı turistlerin yoğun ilgisiyle dikkat çeken kentte bu yıl beklentilerin oldukça altında bir sezon geçirdi. Geçmiş yıllarda otellerde yüksek doluluk oranları yakalanırken ve kent esnafı yılbaşını hareketli geçirirken, bu yıl yeterli turistin gelmemesi hem turizm sektöründe hem de ticari hayatta hayal kırıklığı yarattı. Yapılan tüm hazırlıklara rağmen otellerde doluluk oranı yüzde 30 seviyelerinde kaldı. Van’ın yılbaşında beklenen turizm hareketliliğini yakalayamamasını Şehrivan’a değerlendiren Haldi Otel sahibi Yunus Yüksel ile Van Otelciler ve Turizmciler Derneği (VANOTED) Başkan Yardımcısı Emre Değer, kentin turizmde giderek güç kaybettiğini belirterek, Van için daha yenilikçi, sürdürülebilir ve cazip turizm politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
YÜKSEL: VAN’A GEÇMİŞ YILLARDAKİ GİBİ İRANLI TURİST GELMİYOR
Van’da yılbaşı döneminde beklenen turizm hareketliliği yaşanmazken, sektör temsilcileri ciddi bir krizle karşı karşıya olunduğunu belirtiyor. Otel işletmecisi Yunus Yüksek, İran’daki ekonomik ve siyasi gelişmeler ile Türkiye’de artan enflasyonun Van turizmini derinden etkilediğini söyledi. Yüksel, Van’ın her yıl en önemli turizm kaynağını oluşturan İranlı turistlerin bu yıl kente gelmediğini belirterek, “Normalde her yıl İran’dan yoğun turist alıyorduk. Ancak İran’daki ekonomik durum ile Türkiye’deki enflasyon birleşince maalesef bu yıl turist gelmedi. Bunun yanı sıra İran’da yaşanan siyasi sorunlar da etkili oldu. Şu anda İran’ın birçok şehrinde olaylar yaşanıyor. Amerika’nın baskılarıyla birlikte İran’dan Türkiye’ye turist gelişi neredeyse durdu. İranlılar şu an ülkelerinden çıkıp seyahat etmiyor” dedi.
VAN YILBAŞINDA BEKLEDİĞİ TURİSTİ BULAMADI, OTELLER BOŞ KALDI!
Yılbaşı döneminde Van’daki otellerin doluluk oranlarının yok denecek kadar az olduğunu ifade eden Yüksel, “Otellerde doluluk oranı yok denecek kadar azdı. Şu an birçok otel kapalı durumda. Turizm Van’da artık sezonluk hâle geldi. Bizim otelimiz doluydu. Ama diğer otellerde doluluk oranı çok düşüktü. Şu anda “İranlı turistler Van’da kalmıyor” demek doğru değil. Asıl sorun, İranlı turistlerin ülkelerini terk edip seyahat etmiyor olması. Daha önce İsrail ile yaşanan 12 günlük savaş döneminde bile İran’dan başka ülkelere değil, tam tersine İran’a dönüşler olmuştu. Herkes ailesinin yanına dönmüştü” ifadelerini kullandı.
VAN, IRAKLI TURİSTİ DE KAYBETTİ: “TURİSTİMİZİ BU ÜLKELERE KAPTIRDIK”
Yüksel, Iraklı turistlerin de vize uygulamaları nedeniyle kaybedildiğini söyleyerek, “Iraklı turist de şu an çekilemez. Eskiden, 2016 ve öncesinde otellerimizin yüzde 40’ını Iraklı turistler dolduruyordu. Ancak kişi başı 80 dolar vize ücreti ve 20 dolar komisyonla birlikte toplamda kişi başı yaklaşık 200 dolarlık bir maliyet ortaya çıktı. Beş kişilik bir aile için bu rakam 1.000 doları buluyor. Bir aile neden sadece vize için 1.000 dolar versin? Bu parayla İran’da ya da başka bir ülkede rahatlıkla tatil yapabilir. Bu uygulama nedeniyle Iraklı turisti kaybettik. İranlı turisti ise İran’daki ekonomik ve siyasi sorunlar yüzünden kaybettik. Ayrıca Türkiye şu anda turist için pahalı bir ülke konumunda. Mısır, Malezya ya da Endonezya gibi ülkelerde çok daha uygun fiyatlarla tatil yapılabiliyor. Bu nedenle turistimizi bu ülkelere kaptırdık” dedi.
VAN OTELLERİ YILBAŞINI DÜŞÜK DOLULUKLA KAPATTI!
Turizmin Van ekonomisi için hayati bir öneme sahip olduğunu vurgulayan Yüksel, yaşanan krizin yalnızca otelcileri değil tüm esnafı etkilediğini belirterek, Eskiden, 90’lı yıllardan önce gelirdi. Ancak bugün turizmcilerin reklamla ya da bireysel çabalarla bunu sağlaması mümkün değil. Ancak devlet destekleriyle eski günlere dönülebilir, fakat bu da uzun zaman alır. Mevcut şartlarda Van turizmi bitme noktasına gelmiştir. Ben daha önce de söyledim: Turizmden sadece turizmciler para kazanmıyor. Turizm, Van ekonomisine sıcak para girişi sağlayan en önemli sektördür. İranlı turistler yalnızca otellere değil; esnafa, iş insanlarına ve tüm Van halkına katkı sağlıyordu” diye aktardı.
“VAN TURİZMİ SADECE TURİZMCİLERİ DEĞİL, TÜM ŞEHRİ ETKİLİYOR”
Pandemi dönemine benzer bir tabloyla karşı karşıya kalınabileceği uyarısında bulunan Yüksel sözlerini şöyle tamamladı: “Şu anda turizmin kaybedilmesiyle sadece turizmciler değil, tüm şehir zarar görüyor. Bu şekilde devam ederse pandemi yıllarındaki tabloyu yeniden yaşarız. Pandemi döneminde turist gelmediği için sadece oteller değil, birçok esnaf da çeklerini ödeyemediği için iflas etti. Bugün yerli turist de gelmiyor. Bu nedenle ekonomik bir hareketlilik oluşmuyor. Allah tüm iş insanlarımıza, ticaret yapanlara ve esnafımıza yardım etsin. Gerçekten çok üzücü bir durum. İnsanlar ciddi zararlar görecek.”
VAN TURİZMDE KAN KAYBETMEYE DEVAM EDİYOR
Van Otelciler Derneği Başkan Yardımcısı Emre Değer, yılbaşı döneminde Van’da turizm hareketliliğinin geçmiş yıllara göre ciddi oranda düştüğünü belirterek, otellerde beklenen doluluk oranlarının yakalanamadığını söyledi. Değer, yılbaşında kent genelinde otellerin ortalama yüzde 30 dolulukla sezonu geçirdiğini ifade etti.
DEĞER: VAN’DA OTELLERİN DOLULUK ORANI YÜZDE 30’DA KALDI!
Yılbaşı döneminin otelciler için hayal kırıklığı yarattığını ifade eden Değer, “Turizm açısından değerlendirdiğimizde ne yazık ki beklentilerimizi karşılayan bir yılbaşı sezonu geçiremedik. Otellerde doluluk oranları umduğumuz seviyeye ulaşmadı. Genel bir ortalama yapacak olursak, yılbaşında doluluk oranı yüzde 30’larda kaldı. Bazı oteller yüzde 50–60 doluluk yakalarken, bazıları yüzde 10 seviyelerinde kaldı. Genel tabloyu değerlendirdiğimizde yüzde 30’un üzerine çıkamadık” dedi.
VAN’DAKİ OTELLER BEKLEDİKLERİ DOLULUK ORANINA ULAŞAMADI: “BU YATIRIMLARIN KARŞILIĞINI ALAMADIK”
Otelcilerin yılbaşı için ciddi hazırlıklar yaptığını hatırlatan Değer, “Zaten ekonomik bir kriz dönemindeyiz. Bunun üzerine oteller yılbaşı için çeşitli hazırlıklar yaptı, programlar düzenledi ve ek masraflara girdi. Ancak ne yazık ki bu yatırımların karşılığını alamadık. İran’da yaşanan ekonomik ve toplumsal sorunlar, dövizdeki dalgalanmalar ve belirsizlikler de turist hareketliliğini ciddi anlamda etkiledi. Özellikle İran para biriminin değer kaybetmesi ve Türk lirasının yükselmesi, İranlı turistlerin seyahat kararlarını olumsuz etkiliyor” diye aktardı.
İRANLI TURİSTİ YENİDEN VAN’A ÇEKMEK İÇİN NELER YAPILMALI?
Yeniden İranlı turist çekmek için neler yapılması gerektiğini dile getiren Değer, “Öncelikle esnafımızın bilinçlenmesi gerekiyor. İranlı turistin Van’a mecbur olmadığını kabul etmemiz lazım. Gürcistan, Ermenistan, Dubai ve Türkiye’nin başka şehirleri gibi birçok alternatifleri var. Fiyat politikalarında daha dengeli ve adil olunmalı” diye konuştu.
DEĞER’DEN ÇAĞRI: GÜNÜBİRLİKÇİLER VE TURİSTLER İÇİN AYRI PERONLARIN OLUŞTURULMASI GEREKİYOR
İranlı turistlerin Kapıköy Sınır Kapısı’nda uzun süre beklemek zorunda kaldığını da dile getiren Değer, “İkinci önemli konu gümrük kapısı. Kapıköy Sınır Kapısı’nda ciddi sorunlar yaşanıyor. Misafirler 3–4 saat beklemek zorunda kalıyor. Özellikle kış aylarında, soğuk havada çocuklu ailelerin yaşadığı mağduriyetler insanları bu kapıyı kullanmaktan vazgeçiriyor. Yaz-kış fark etmeksizin bu sorun devam ediyor. Günübirlikçiler ve turistler için ayrı peronlar oluşturulması gerektiğini defalarca dile getirdik ancak kalıcı bir çözüm üretilemedi” dedi.
