Van’da Ramazan ayı, geçmiş yıllarda esnaf için bereketin ve yoğunluğun simgesi olarak görülürken, bu yıl küçük esnaf beklenen hareketliliği yakalayamadı. Artan maliyetler, kiralar ve vatandaşın düşen alım gücü, çarşı ve pazarları olumsuz etkilerken, özellikle gıda sektöründeki esnaf satışlarda ciddi düşüş yaşıyor. İşlerin durgun olmasından dolayı birçok küçük işletme giderlerini karşılamakta zorlanıyor, bazı esnaf ise borçlanarak ayakta kalmaya çalışıyor. Van Esnaf ve Sanatkârlar Odalar Birliği (Van ESOB) Başkanı Cabir Görmüş, yaşanan sorunları Şehrivan’a değerlendirdi. Başkan Görmüş, esnafın eski Ramazanları aradıklarını belirterek, “Ramazan ayı, geçmiş yıllarda esnaf için bereketin simgesiydi ancak son yıllarda işler ciddi anlamda durgun.” dedi.
BAŞKAN GÖRMÜŞ: VANLI ESNAF ESKİ RAMAZANLARI ARAR OLDU!
Başkan Görmüş, Ramazan ayının Vanlı esnaf açısından geçmiş yıllara göre olumsuz geçtiğini belirterek şunları söyledi: “Önceki yıllarda Ramazan ayı, esnaf için bereketin ve hareketliliğin simgesiydi. Çarşı ve pazarlar dolup taşardı, esnaf satışlarını rahatlıkla yapardı. Ancak son birkaç yıldır işler ciddi anlamda durgun. Esnaf eski Ramazan ayını arar oldu. Vatandaşlarımız alışverişlerini büyük zincir marketlerden yapıyor. Küçük esnafa uğrayan yok denecek kadar az. Bu durum hem ekonomik sıkıntılardan hem de alışkanlıkların değişmesinden kaynaklanıyor. Genel olarak esnafın durumu iyi değil.”
YÜKSEK GİDERLER VANLI ESNAFI ZORLUYOR: “ESNAFI DÜKKÂNINI KAPATMAMAK İÇİN YA BORÇLANIYOR YA DA KREDİYE YÖNELİYOR”
Görmüş, Vanlı esnafın en büyük sorunlarından birinin yüksek kira giderleri olduğunu vurgulayarak, “Özellikle işlek caddelerdeki kiralar esnafın belini büküyor. Bunun yanında SGK ve BAĞ-KUR primleri, vergi yükleri de eklenince, esnafın kazandığı para giderlere yetmiyor. Birçok esnafımız dükkânını kapatmamak için borçlanıyor ya da krediye yöneliyor. Ama bu sürdürülebilir bir durum değil. Şu anda birçok esnaf ya devretmeyi düşünüyor ya da alternatif çözümler arıyor. Devletimizden küçük esnaf ve sanatkârlar için primlerde ve vergilerde düzenleme yapılmasını bekliyoruz. Bu tür bir destek, esnafın ekonomik yükünü hafifletecek ve işletmelerin ayakta kalmasına yardımcı olacaktır.” ifadelerini kullandı.
VANLI ESNAFIN TEK UMUDU: İRANLI TURİST
Van’a gelen İranlı turistlerin esnaf için büyük önem taşıdığını belirten Görmüş, “Bir dönem İranlı turistler, Van’daki esnaf için adeta can suyu olmuştu. Özellikle sınır bölgelerinde bu turistler sayesinde ciddi gelir elde ediliyordu. Ancak son aylarda turist sayısında ciddi düşüş var. Bildiğiniz üzere İran’da bir savaş var. Bu durum esnafı doğrudan etkiliyor. Eğer İranlılar Van’a gelmezse esnafımız büyük sıkıntıya girer çünkü İranlılar Van’a, esnafa can suyu oluyor. Bu savaşın bir an önce son bulmasını umuyoruz.” diye aktardı.
VANLI ESNAF ZOR GÜNLERDEN GEÇİYOR
Görmüş, altyapı sorunlarının esnafı olumsuz etkilediğini aktararak, “Van’ın özellikle merkezinde esnafımızın zorlandığı noktalar var. Bunlardan biri de merkezde altyapının yetersiz olmasıdır. Otopark sorunu, düzensiz trafik akışı ve kaldırım işgalleri esnaf ve müşteriyi olumsuz etkiliyor. Bazı çarşılarımızda temizlik ve güvenlik hizmetlerinde de eksiklikler mevcut. Bu sorunlar çözülmeden, esnafın işleri kolaylaşmaz.” diye konuştu.
“HEM DEVLETİN DESTEKLERİ HEM DE HALKIMIZIN BİLİNÇLİ TERCİHLERİ ŞART”
Görmüş, esnafın rekabette geri kaldığının altını çizerek şunları söyledi: “Esnaf sadece ekonomik sıkıntılarla değil, değişen tüketici alışkanlıklarıyla da mücadele ediyor. Küçük işletmelerimizin çoğu modern pazarlama ve dijital satış kanallarına yeterince uyum sağlayamadığı için rekabette geride kalıyor. Bizim ayakta kalabilmemiz için hem devletin destekleri hem de halkımızın bilinçli tercihleri şart. Gelecek yıllarda Van’ın çarşılarının canlı kalabilmesi için hem altyapı yatırımlarına hem de esnafın dijitalleşmesine öncelik verilmesi gerekiyor.”
“KÜÇÜK ESNAF, MAHALLE KÜLTÜRÜNÜN VE ŞEHRİN EKONOMİK DENGESİNİN BİR PARÇASIDIR”
Başkan Görmüş, Van halkına küçük esnafa destek çağrısında bulunarak, “Van halkının küçük esnafa olan ilgisi azaldı. Bunun birkaç nedeni var. Öncelikle ekonomik sıkıntılar nedeniyle vatandaşlar fiyat odaklı alışveriş yapıyor ve daha ucuz olduğunu düşündükleri büyük marketleri tercih ediyor. İkinci olarak alışveriş kültürü değişti; insanlar artık internetten sipariş veriyor. Üçüncü neden ise büyük marketler ve AVM’lerin kampanyalarla müşteriyi kendilerine çekmesi. Oysa küçük esnaf, mahalle kültürünün ve şehrin ekonomik dengesinin bir parçasıdır.” şeklinde konuştu.
BAŞKAN GÖRMÜŞ’TEN VANLILARA ÇAĞRI: KÜÇÜK ESNAFA SAHİP ÇIKIN
Vanlıların esnafa sahip çıkması gerektiğini belirten Görmüş, “Onları kaybedersek, şehrimizin çehresi de değişir. Bu nedenle hem devletin destekleyici politikalar geliştirmesi hem de halkımızın alışverişini küçük esnaftan yapması çok önemli. İnsanımız kazansın, evine ekmek götürsün. Eğer Vanlılar kendi esnafına sahip çıkmazsa, birkaç yıl içinde şehir merkezindeki küçük işletmelerin sayısı hızla azalacak. Hepimiz bu bilinçle hareket etmeliyiz.” dedi.
