Doğu Anadolu Bölgesi’nin en büyük kentlerinden biri olan Van, son yıllarda ekonomik açıdan zor bir dönemden geçerken dış ticaretteki durgunluk da dikkat çekiyor. Geçmişte bölgesel ticaretin önemli merkezlerinden biri olan kentte açıklanan son veriler, bu kırılgan yapıyı bir kez daha ortaya koydu. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan ocak ayı dış ticaret istatistiklerine göre kentte ocak ayında gerçekleşen toplam ihracat 1 milyon 648 bin dolar seviyesinde kaldı.
İHRACATTA FİYATLAR YÜKSELDİ, MİKTAR SERT DÜŞTÜ
TÜİK’in açıkladığı Ocak 2026 dış ticaret endekslerine göre, ihracat birim değer endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %13,0 oranında artış gösterdi. Bu yükseliş, özellikle gıda, içecek ve tütün sektöründe %15,4, ham maddelerde (yakıt hariç) %10,5 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %14,0 artışla desteklendi. Öte yandan yakıtlarda birim değer endeksi %9,8 geriledi. Veriler, ihracatta “daha az mal satıp, birim başına daha yüksek fiyat” elde edildiğini ortaya koyuyor. Aynı dönemde ihracat miktar endeksi ise %15,1 oranında azaldı.
VAN’DA BİRİM FİYATLAR YÜKSELDİ, HACİM DÜŞÜK SEVİYEDE KALDI
TÜİK’in açıkladığı Ocak 2026 dış ticaret endeksleri, ülke genelinde ihracat birim değer endeksinin %13 arttığını gösterirken, Van’ın ihracatı bu trendden sınırlı ölçüde etkilendi. Kentte Ocak ayında gerçekleşen toplam ihracat 1 milyon 648 bin dolar seviyesinde kaldı ve Türkiye genelindeki düşüş eğilimine paralel bir tablo ortaya çıktı. Van’ın ihracatı ağırlıklı olarak gıda, içecek, tütün, hayvansal ürünler, tekstil ve bazı ham maddelerden oluşuyor. Ülke genelindeki verilere göre bu sektörlerde birim değer endeksinde güçlü artışlar kaydedildi: Gıda, içecek ve tütünde %15,4 artış, Ham maddelerde (yakıt hariç) %10,5 artış, İmalat sanayinde ise (gıda hariç) %14,0 artış yaşandı. Bu yükseliş, Van’daki ihracatçıların sattığı ürünlerin birim başına daha yüksek fiyat elde ettiğini işaret ediyor. Ancak ülke genelinde ihracat miktar endeksinin %15,1 gerilemesi, Van’da da hacimsel olarak sınırlı bir ihracat yapıldığını gösteriyor.
VAN’IN İHRACAT PERFORMANSI YİNE ZAYIF!
Doğu Anadolu Bölgesi’nin önemli kentlerinden biri olan Van son yıllarda ekonomik büyüme açısından zorlu bir süreçten geçiyor. Bir zamanlar bölgesel ticaretin merkezi konumunda olan kent, özellikle ihracat alanında ciddi bir durgunluk yaşıyor. Van’ın ihracat yapamaması, hem ekonomiyi hem de bölgedeki istihdamı olumsuz etkiliyor. Ülkenin en az ihracat yapan kentleri arasında yer alan Van dış ticaret verilerinde istediği ivmeyi bir türlü yakalayamıyor.
VAN’DA İTHALAT VAR, İHRACAT YOK!
TÜİK’in 2025 yılının Kasım ayına ilişkin dış ticaret verileri, Van’ın ihracatta hâlâ istenilen seviyeye ulaşamadığını bir kez daha ortaya koydu. Genel ticaret sistemine göre kentte kasım ayında ihracat 2 milyon 360 bin dolar olurken, ithalat 3 milyon 493 bin dolar olarak gerçekleşti. Rakamlar, Van’ın üretim ve ihracat kapasitesinin sınırlı kaldığını, kentin daha çok tüketen ve dışarı bağımlı bir ticaret yapısına sahip olduğunu kanıtladı.
VAN’IN PAYI BİNDE 1’İN ALTINDA KALDI
Van’ın toplam ihracatı Ocak 2026’da oldukça düşük seviyede seyrederken (Türkiye geneli Ocak ihracatı 20,3 milyar dolar iken Van’ın payı binde 1’in altında), sektör temsilcileri bunu şu nedenlere bağlıyor: İran’daki savaş nedeniyle sınır ticareti ve İran pazarına yönelik ihracatın daralması, Turizmdeki çöküşün yarattığı zincirleme ekonomik yavaşlama, Van’ın zaten sınırlı ihracat altyapısı ve üretim kapasitesi de düşüyor.
VAN HACİMSEL OLARAK ÇOK GERİDE KALDI
Özetle birim değerlerdeki artış Van ihracatçılarına sınırlı bir fiyat avantajı sağlasa da, miktar bazındaki düşük hacim ve pazar erişimindeki zorluklar nedeniyle kent ekonomisine belirgin bir katkı sağlamadı. Yerel esnaf ve ihracatçılar, savaşın sona ermesi ve sınır kapılarının normale dönmesiyle Birlikte hem turizm hem de ihracat tarafında toparlanma bekliyor. Van, Ocak 2026’da birim fiyat artışı yaşayan ülke trendine paralel hareket etse de hacimsel olarak hâlâ çok geride kaldı. Bu durum, Van’ın mevcut ekonomik sorunlarını; işsizlik, turizm kaybı daha da belirginleştiriyor.
