2000’li yıllardan önce her yıl yüzbinlerce Avrupalı turist ağırlayan, bunun yanında yerli turistlerin de ilgi odağı olan Van geçen zaman içinde bir marka kent olma potansiyelini yitirdi. Tarım ve Hayvancılık’tan ziyade bir turizm kenti olma hedefi olmasına rağmen bu konuda somut ve yeterli adımların atılmadığı kentte geçen zaman içerisinde beklenen markalaşma süreci tamamlanmazken kent son 10-15 yılda bölge illerinin de gerisinde kaldı. Sadece İran’a bağımlı bir turizm politikasına sahip olan, İranlılar olmadığında adeta kepenk indiren ve yerli turistte de diğer illerin gerisinde seyreden kentte bu durum gelecek adına endişe yaratırken turizmci Murat Beyaz kentin markalaşamaması, pazarlama eksikliği, uçak seferlerinin yetersizliği, Van Gölü Havzası’na olan ilginin düşüklüğü gibi birçok konuda önemli değerlendirmeler yaptı.
BEYAZ: ÇEVRE İLLER GÜÇLÜ BİR TURİZM MARKASI OLUŞTURMAYI BAŞARDI
Şehrivan aracılığı ile yaptığı değerlendirmede Van’ın yerli turist hareketliliğinden faydalanamadığına vurgu yapan Beyaz, diğer illerdeki hareketliliği hatırlatarak; “Van maalesef bölge illerinin birçoğunun gerisinde. İnsanlar Van’a gelme konusunda yeterli isteği göstermiyor. Mardin, Diyarbakır ya da genel olarak Güneydoğu Anadolu söz konusu olduğunda bir sorgulamaya girmiyor. İnsanlar doğrudan ‘Güneydoğu turuna gitmek istiyorum’ diyerek acentelere başvuruyor. Çünkü bu şehirler yıllardır kendilerine ait değerleri başarılı bir şekilde öne çıkarıyor. Mardin taş sokakları ve tarihi dokusuyla, Şanlıurfa sıra geceleri ve Göbeklitepe ile, Diyarbakır ise surları, Zerzevan Kalesi ve gastronomisiyle güçlü bir turizm markası oluşturmayı başardı. Bu kentler kültürlerini, tarihlerini, gastronomilerini ve yaşam biçimlerini etkili bir şekilde pazarlıyor.” diye konuştu.
EN BÜYÜK EKSİKLİĞİMİZ PAZARLAMA!
Yıllardır aynı sorunları dile getirmelerine rağmen sektör temsilcileri olarak seslerini duyuramadıklarından dert yanan Beyaz, şöyle devam etti: “Bizim ise en büyük eksikliğimiz pazarlama. Van’ın sahip olduğu tarihi, doğal ve kültürel zenginlikleri yeterince pazarlayamıyoruz. Kentimizin oluşturabileceği sinerjiyi dışarıya yansıtmakta başarılı olamıyoruz. Açıkçası bu konuda kısa vadede güçlü bir değişim işareti de göremiyorum. Turizm sektörü temsilcileri olarak yıllardır aynı sorunları dile getiriyoruz. Ancak çoğu zaman sesimizin yeterince duyulmadığını hissediyoruz. Konuşuyoruz, öneriler sunuyoruz fakat artık birçok konuda boşa konuştuğumuzu düşünmeye başladık.” diye aktardı.
VAN MÜZESİ YAKLAŞIK 90 GÜNDÜR KAPALI DURUMDA…
Van Müzesinin kapalı olmasına da dikkat çeken Turizmci Beyaz söyle konuştu, Van’da restorasyon ve bakım bekleyen çok sayıda tarihi yapı bulunuyor. Bu alanların bir an önce turizme kazandırılması gerekiyor. Çünkü Van’ın ziyaretçileri sadece bir gün ağırlayacak değil, beş-altı gün boyunca kentte tutabilecek kadar güçlü bir tarihi, kültürel ve doğal zenginliği var. Ancak bu zenginliği yeterince ortaya çıkaramadık, insanlara ulaştıramadık ve bazı değerlerimizi de korumakta zorlandık. En basit örneklerden biri Van Müzesi’dir. Yaklaşık 3-4 yıldır hizmet veren müze yaklaşık 90 gündür kapalı durumda. Müzenin ne zaman açılacağına dair net bir açıklama yapılmış değil. İçeride bir çalışma var mı oda görünmüyor. Var olan bu değerimizi böyle hunharca harcayıp kapatırsak maalesef Van’a turizm anlamında bir başarı gelmeyecektir.” dedi.
BEYAZ: BÜYÜK İHTİMALLE BİRKAÇ GÜN SONRA YİNE UÇAK SEFERLERİNİN YETERSİZLİĞİNİ KONUŞACAĞIZ
Turizmin canlanmasında en kritik unsurlardan biri olan ulaşılabilirlik sorununa ve kronikleşen uçak seferi yetersizliğine değinen Beyaz, “Kentin gastronomisi, kültürü, tarihi, doğal güzellikleri ve sosyal yaşamını kapsayan güçlü bir kimlik oluşturulmalı. Ardından kısa, orta ve uzun vadeli hedefleri içeren bir yol haritası hazırlanmalı. Bu yol haritası doğrultusunda da herkes üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmeli. Turizmin gelişmesi için ulaşılabilirlik de büyük önem taşıyor. Bunun en önemli ayağı ise hava ulaşımıdır. Önümüzde yaz sezonu var. Büyük ihtimalle birkaç gün sonra yine uçak seferlerinin yetersizliğini, bilet bulunamamasını ve kente gelmek isteyen insanların ulaşım sorunu yaşadığını konuşacağız. Oysa bu sorunların önceden öngörülmesi ve gerekli tedbirlerin alınması gerekiyor. Van ulaşılabilir ve erişilebilir bir destinasyon olmak zorunda.” diye aktardı
ŞİMDİ ÇÖZÜM ÜRETME ZAMANI…
Sektörde geçirdiği 22 yılı aşkın süredir aynı sorunların konuşulmasından duyduğu rahatsızlığı dile getirerek acil eylem çağrısında bulunan Beyaz sözlerini şöyle noktaladı “Son olarak şunu söylemek isterim; bu şehre yazık etmeyelim, bu bölgeye yazık etmeyelim. Aslında geleceğimiz büyük ölçüde kendi elimizde. Eğer gerekli hassasiyeti gösterir, gerekli çalışmaları yapar ve turizmi ortak bir hedef haline getirebilirsek çok daha güzel bir gelecek bizi bekliyor. Ben Van’a olan inancımı hiçbir zaman kaybetmedim. Van’ın turizm geleceğinin son derece parlak olduğuna inanıyorum. Bu şehir çok daha iyi noktalara gelebilecek potansiyele sahip. Eminim ki gelecekte çocuklarımız ve gençlerimiz çok daha güçlü bir turizm kentiyle karşılaşacaklar. Ancak önemli olan bu güzel günleri sürekli ertelememek.”
“22 YILDIR AYNI SORUNLARI KONUŞUYORUZ”
Beyaz konuşmasının devamında; “Ben yaklaşık 22-23 yıldır turizm sektörünün içindeyim. Ne yazık ki 22 yıl önce konuştuğumuz sorunların önemli bir bölümünü bugün de konuşuyoruz. Bu durum emeğe de zamana da enerjiye de zarar veriyor. Artık göstermelik çalışmaların değil, gerçekten sonuç üreten adımların zamanı geldi. Daha fazla vakit kaybetmeden, konuşulanları uygulamaya dönüştürmek ve Van’ın turizm potansiyelini harekete geçirmek gerekiyor.” Diye aktardı. Beyaz ayrıca; “Her şeye rağmen Van’a gelen insanlar kenti gördükten sonra son derece olumlu duygularla ayrılıyor. Hatta çoğu zaman beklentilerinin çok üzerinde bir şehirle karşılaştıkları için olumlu anlamda şaşkınlık yaşıyorlar. Bölgenin doğal güzelliklerine, tarihine, kültürüne, insanına ve dokusuna hayran kalarak dönüyorlar. Bu elbette önemli bir kazanım. Memnun ayrılan ziyaretçilerin çevrelerine yaptıkları olumlu anlatımlar da kentin tanıtımına katkı sağlıyor. Ancak bunun tek başına yeterli olmadığını görüyoruz.” Dedi.
VAN’A İLGİ NEDEN DÜŞÜK?
Farklı bölgelerdeki turizmcilerin Van turlarını satmakta yaşadığı zorlukları aktaran Beyaz, “Örneğin İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde faaliyet gösteren turizmci arkadaşlarımızla sürekli görüşüyoruz. Kendileri, Güneydoğu turları açtıklarında kontenjanların çoğu zaman bir iki gün içinde dolduğunu söylüyor. Ancak Van ve Van Gölü Havzası’na yönelik tur programlarında aynı ilgiyi görmekte zorlandıklarını ifade ediyorlar. Hatta bu turları satmakta güçlük çektiklerini, alıcı bulmakta zorlandıklarını dile getiriyorlar. Bunun en önemli nedenlerinden biri de insanların kenti yeterince tanımaması ve Van’ın turizm destinasyonu olarak gerekli bilinirliğe ulaşamamış olmasıdır. İnsanlar tur operatörlerine “Ben neden Van’ı tercih edeyim?” sorusunu yöneltiyor. Dışarıdaki tur operatörleri de bu soruya güçlü ve ikna edici bir yanıt veremediğinde, ilgi satışa dönüşmüyor.”
“DÜNYA ARTIK DİJİTALLEŞTİ, VAN'IN DA BU DÜNYAYI ETKİLİ KULLANMASI GEREKİYOR”
Dijital dünyada aktif rol almanın önemini vurgulayan Murat Beyaz, kentin en güzel mevsimini yaşadığını vurguladı. Beyaz, “Dünya artık dijitalleşti. Bu nedenle Van’ın da dijital dünyayı çok daha etkili kullanması gerekiyor. Kentin sahip olduğu değerlerin sosyal medya ve dijital platformlarda doğru şekilde anlatılması, güzelliklerinin ön plana çıkarılması şart. Aslında Van şu anda yılın en güzel dönemlerinden birini yaşıyor. Uzun zamandır “Şimdi Van zamanı” diyoruz ama gerçekten de şu an Van’ın zamanı. Doğası şuanda muhteşem Kentin dört bir yanında yemyeşil alanlar, coşkuyla akan dereler ve eşsiz doğal manzaralar var. Bu yıl hem kış hem de bahar mevsimi bereketli geçti. Yağışların bol olması doğaya ayrı bir canlılık kattı. Mevsimsel açıdan bakıldığında da Van’ın en güzel dönemlerinden birindeyiz. İnanın, bugün bu güzellikler başka bir şehirde olsaydı dağından taşından turist fışkıracaktı.” İfadelerini kullandı.
“VAN GÖLÜ ÇEVRESİNDE TURİSTİK BİR DEMİRYOLU HATTI CAZİBEYİ ARTIRABİLİR”
Son yıllarda dünyada yükselişe geçen tren turizminin Van Gölü Havzası'nda da bir an önce altyapıya kavuşturulması çağrısında bulunan Beyaz, şu ifadelerle söylerine devam etti: “Muhteşem bir doğamız var. Van Gölü çevresinde turizme hizmet edecek kapsamlı bir demiryolu hattının bulunmaması önemli bir eksikliktir. Dünyada tren turizmi son yıllarda ciddi bir ivme kazanmış durumda. Van Gölü çevresinde oluşturulabilecek turistik bir demiryolu hattı ve buna uygun bir turizm altyapısı, bölgenin cazibesini önemli ölçüde artırabilir. Ancak tüm bunların gerçekleşebilmesi için önce kentin bu hedefi sahiplenmesi gerekiyor. Van’ın tüm dinamiklerinin, “Biz ekonomik geleceğimizi turizmde görüyoruz ve buna göre hareket edeceğiz” anlayışında birleşmesi şart. Yerel yönetimler, hükümet yetkilileri, sivil toplum kuruluşları ve meslek örgütleri herkesin önceliği turizm olmalı. Her taraftan bu kentin tanıtılması gerekiyor.” diye konuştu.
