Türkiye’de açıkta satılan gıda ürünleri son yıllarda sık sık tartışma konusu olurken Ramazan ayında bu durum daha da belirgin hale gelmeye başladı. Ülke genelinde olduğu gibi Ramazan boyunca Van’da da özellikle çiğ köfte, ekmek ve benzeri gıdaların açıkta satışının yaygın olması vatandaş sağlığı açısından risk oluşturdu. Ramazan boyunca gıda mühendislerinin ve önemi kuruluş temsilcilerinin çağrılar yaptığı konu çoğunlukla es geçilirken bayram öncesi aynı konu bir kez daha gündeme geldi. Bayramın yaklaşmasıyla birlikte Van’da çikolata, lokum ve kuruyemiş gibi ürünlerin de dökme şekilde satışa sunulması dikkat çekerken, konuyla ilgili Şehrivan’a konuşan gıda mühendisi Sedat Bayık hem yetkilileri denetimleri artırmaya davet etti hem de vatandaşlara açıkta satılan ürünler konusunda daha dikkatli olmaları çağrısında bulundu.
BAYIK: RAMAZAN AYINDA ÖZELLİKLE AÇIKTA SATILAN GIDALAR VATANDAŞLAR İÇİN CİDDİ SAĞLIK RİSKİ OLUŞTURUYOR
Van’da Ramazan ayında açıkta satılan ürünlerle ilgili konuşan Bayık, “Van’da Ramazan ayında gıda ürünlerinin satıldığını görüyoruz. Ramazan ayında özellikle açıkta satılan gıdalar vatandaşlar için ciddi sağlık riski oluşturuyor. Ramazan ayında özellikle açıkta satılan gıdalar konusunda vatandaşlarımızı uyarmak istiyorum. Tüketiciler mümkün olduğunca açıkta satılan ürünlerden uzak durmalıdır. Çünkü bu tür ürünler hijyenik koşullarda saklanmadığı ve uygun depolama şartlarına sahip olmadığı için mikroorganizmaların gelişmesi için son derece uygun ortamlardır. Özellikle hastalık yapıcı bakteriler ve küfler bu ortamlarda çok hızlı bir şekilde çoğalabilir” diye aktardı.
VAN’DA AÇIKTA SATILAN GIDA ÜRÜNLERİ TEHLİKE SAÇIYOR!
Ramazan ayında açıkta satılan ürünler arasında lokum ve kuru yemişlerin öne çıktığını belirten Bayık, özellikle kuru yemişlerde aflatoksin riskine dikkat çekerek, “Ramazan ayında açıkta satılan ürünler arasında genellikle lokum ve kuru yemişler yer alıyor. Özellikle kuru yemişlerde “aflatoksin” dediğimiz ve küflerin ürettiği zehirli bir madde oluşabiliyor. Aflatoksin karaciğer kanserine neden olabilen oldukça tehlikeli bir toksindir. Bu nedenle kuru yemişlerin uygun koşullarda, serin ve hijyenik ortamlarda muhafaza edilmesi gerekir. Vatandaşların açıkta ve dökme şekilde satılan ürünler yerine paketli ve güvenilir ürünleri tercih etmeleri önemlidir” dedi.
AÇIKTA SATILAN ÇİĞ KÖFTE VE EKMEKTE HİJYEN UYARISI
Ramazan ayında vatandaşların yoğun ilgi gösterdiği gıdalardan birinin de çiğ köfte olduğunu belirten Bayık, uygun koşullarda hazırlanıp muhafaza edilmeyen çiğ köftenin sağlık açısından ciddi riskler barındırdığını söyleyerek, “Ramazan ayında vatandaşların yoğun ilgi gösterdiği bir diğer ürün ise çiğ köfte. Ancak çiğ köfte uygun koşullarda hazırlanıp muhafaza edilmezse ciddi sağlık riskleri oluşturabilir. Özellikle içerisine kıyma karıştırıldığı durumlarda mikroorganizmaların çoğalması için çok uygun bir ortam oluşur. Yapılan bazı çalışmalarda çiğ köfte örneklerinde bağırsak kökenli ve hastalık yapıcı bakterilerin tespit edildiği görülmüştür. Van’da da bu konuda denetimlerin yeterli düzeyde olduğunu söylemek zor. Özellikle çocuklar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler çiğ köfte tüketimi konusunda çok daha dikkatli olmalıdır. Açıkta satılan ekmekler de aynı şekilde ciddi bir risk oluşturabilir” dedi.
BAYRAM ALIŞVERİŞİ YAPILIRKEN BUNLARA DİKKAT EDİLMELİ!
Bayramın yaklaşmasıyla birlikte vatandaşların alışveriş telaşına girdiğini belirten Bayık, “Birkaç gün sonra bayramı yaşayacağız. Bu dönemde vatandaşlar alışveriş konusunda büyük bir telaş yaşayabiliyor ve çoğu kişi bayram alışverişini son günlere bırakıyor. Son güne bırakılan alışverişlerde ürünleri yeterince inceleme ve değerlendirme imkânı da azalıyor. Özellikle çikolata ve bayram şekerleri gibi ürünler çoğu zaman dökme olarak satılıyor. Bu nedenle vatandaşlarımızın bu ürünlerin etiketlerini ve son kullanma tarihlerini mutlaka kontrol etmeleri gerekir” ifadelerini kullandı.
HASTALIK YAPAN BAKTERİLERE DİKKAT
Uygun koşullarda saklanmayan gıdalarda zamanla hastalık yapıcı mikroorganizmaların çoğaldığını ifade eden Bayık, “Uygun koşullarda saklanmayan gıdalarda zamanla hastalık yapıcı mikroorganizmalar çoğalır. Küfler ve mayalar için en uygun ortam, hijyenik olmayan ve uygun şekilde muhafaza edilmeyen ortamlardır. Bu mikroorganizmalar belirli bir seviyeye ulaştığında insan sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir ve bağışıklık sistemini zayıflatabilir. Özellikle Salmonella, Escherichia coli ve Staphylococcus aureus gibi bakteriler ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Staphylococcus aureus genellikle burun bölgesinde yaşayan bir bakteridir. Eğer bir gıda ürününde bu bakteri tespit edilirse, o ürünü hazırlayan kişinin hijyen kurallarına yeterince dikkat etmediği anlaşılır” dedi.
BAYIK’TAN ÇAĞRI: DENETİMLERİN ARTTIRILMASI GEREKİYOR
Gıda güvenliği konusunda denetimlerin daha etkin yapılması gerektiğini vurgulayan Bayık, “Yetkililerin bu konuda daha etkin bir koordinasyon sağlaması gerekir. Belediyeler ile Tarım İl Müdürlüğü arasında güçlü bir iş birliği oluşturulmalıdır. Vatandaşların şikâyet için başvurduğu Alo 174 Gıda Hattı önemli bir mekanizma olsa da zaman zaman geri dönüşlerin gecikebildiğini görüyoruz. Bazı durumlarda şikâyetlere 10–14 gün sonra dönüş yapılabiliyor. Bu süre içinde uygunsuzluk ortadan kalkmış olabiliyor ve denetim etkisini kaybedebiliyor” diye konuştu.
“DENETİMLER YALNIZ MESAİ SAATLERİ İÇİNDE DEĞİL, AKŞAM SAATLERİNDE VE HAFTA SONLARINDA DA YAPILMALI”
Denetimlerin yalnızca mesai saatlerinde değil akşam saatlerinde ve hafta sonlarında da yapılması gerektiğini belirten Bayık, “Bu nedenle denetimlerin yalnızca mesai saatleri içinde değil, akşam saatlerinde ve hafta sonlarında da yapılması gerekir. Çünkü bazı işletmeler mesai saatleri dışında denetim yapılmayacağını düşünerek daha rahat davranabiliyor. Bayram öncesinde özellikle gıda işletmelerine yönelik denetimlerin artırılması büyük önem taşıyor. Ayrıca vatandaşların uygunsuzlukları hızlı bir şekilde bildirebileceği bir WhatsApp ihbar hattı kurulması da faydalı olabilir. Vatandaşlar gördükleri bir sorunu bu hat üzerinden bildirdiğinde, ilgili belediye ya da Tarım İl Müdürlüğü ekipleri çok daha hızlı müdahale edebilir” şeklinde konuştu.
VAN’DA TÜKETİCİLER BİLİNÇLİ OLMALI
Vatandaşların da gıda güvenliği konusunda bilinçli olması gerektiğini vurgulayan Bayık, “Vatandaşlar da tüketici olarak bilinçli davranmalıdır. Etiket okuma alışkanlığı kazanmak son derece önemlidir. Açıkta satılan ürünlerden uzak durmalı ve alışveriş yaptıkları işletmelerde temel hijyen kurallarının uygulanıp uygulanmadığına dikkat etmelidirler. Örneğin ürünü veren kişinin eldiven kullanıp kullanmadığına, bone takıp takmadığına ve genel hijyen kurallarına uyup uymadığına bakılmalıdır. Uygunsuz bir ürün gördüklerinde yalnızca şikâyet etmekle kalmasınlar, işletmeyi de uyarsınlar. Tüketici bilinci arttıkça gıda güvenliği de güçlenecektir. Bu vesileyle tüm vatandaşlarımızın bayramını da şimdiden kutluyorum” diye aktardı.
