TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), mühendislik mesleğinin karşı karşıya olduğu sorunlara ve yapı güvenliğine ilişkin taleplerini duyurmak amacıyla Türkiye genelinde 81 ilde eş zamanlı basın açıklaması gerçekleştirdi. İMO Van Şubesi adına açıklamayı yapan Şube Başkanı Yakup Ebiri, mühendislik emeğinin değersizleştirildiğini, bilimsel bilginin geri plana itildiğini belirterek mevcut uygulamalara tepki gösterdi.
İnşaat mühendislerinin ülkenin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını ve hastanelerini inşa eden önemli bir meslek grubunu temsil ettiğini belirten Ebiri, şu ifadelere yer verdi “Bizler, ülkemizin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını, hastanelerini inşa eden inşaat mühendisleriyiz. Bilimi yaşamı korumak için kullanan, bilgisini halkın yararına sunan, mühendisliği formalite olarak değil, can güvenliğini sağlamanın temel sorumluluğu olarak gören önemli bir mesleğin mensuplarıyız. Bugün, 12 Kasım 2026, Türkiye'nin 81 ilinde aynı saatte, aynı taleplerle, aynı kararlılıkla alanlardayız. Ve bugün buradan açıkça ilan ediyoruz: Sabrımız tükendi! Yıllardır izlenen politikalar, mühendislik hizmetlerini kamusal bir sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak yalnızca bir maliyet kalemine indirgemiştir. Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakat geri plana itilmiş; mühendislik emeği değersizleştirilmiş, mesleki yetkinlik ve bağımsızlık zayıflatılmıştır. Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetleri, kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görülmüştür. Oysa mühendislik bir formalite değildir. Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir! Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca biz mühendisler değil, bütün toplum birlikte ödemektedir. Artık yeter diyoruz!”
“MÜHENDİSLER EKONOMİK KAYGILAR KARŞISINDA KORUNAMAMAKTADIR”
İnşaat mühendislerin karşılaştığı zorlukları aktaran Ebiri, “Bugün inşaat mühendisliği mesleği, tarihinin en ağır ekonomik ve mesleki sorunlarıyla karşı karşıyadır. Kamuda çalışan meslektaşlarımız, üstlendikleri ağır teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen hak ettikleri ücret ve özlük haklarından yoksun bırakılmaktadır. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emekliliğe yansıyan haklar bakımından yaşanan kayıplar giderek büyümektedir. Yetersiz istihdam, taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamalar, kamunun mühendislik kapasitesini zayıflatmaktadır. Özel sektörde çalışan meslektaşlarımız ise düşük ücretlere, uzun çalışma saatlerine, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama mahkûm edilmektedir. Mühendislerin mesleki bağımsızlığı, işveren baskısı ve ekonomik kaygılar karşısında korunamamaktadır. Meslektaşlarımızın sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden değil, daha düşük kazançlar veya asgari ücret üzerinden yatırılması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesi, sosyal güvenlik haklarında ciddi kayıplara neden olmaktadır.”
“MÜHENDİSLİK BİLGİ VE BİRİKİMİ, SIRADAN BİR HİZMET GİBİ GÖRÜLMEKTEDİR”
“Yıllarını ülkenin kalkınmasına, yapılaşmasına ve altyapısına adamış emekli meslektaşlarımız, bugün yetersiz emekli aylıkları nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaşmaktadır. Proje ve danışmanlık hizmetleri, sınırsız fiyat rekabeti altında nitelik kaybına uğramakta; mühendislik bilgi ve birikimi, en düşük bedelle satın alınabilecek sıradan bir hizmet gibi görülmektedir. Şantiye şefliği, yapı üretim sürecinin her aşamasında fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir mühendislik hizmeti olmasına rağmen, çoklu görevlendirmeler ve güvencesiz çalışma koşulları nedeniyle gerçek işlevinden uzaklaştırılmaktadır. Yapı denetim sistemi ise maliyet baskısının etkisi altında, kamu güvenliğini sağlayacak bağımsız ve etkin denetim anlayışından uzaklaşmaktadır. Denetim hizmetlerinin niteliğini güvence altına alacak koşullar sağlanamadığı gibi görevini yapan meslektaşlarımız baskı, tehdit ve şiddetle karşı karşıya kalmaktadır.” İfadelerini kullandı.
“TÜRKİYE BİR DEPREM ÜLKESİDİR”
Açıklamada deprem gerçeğini hatırlatan Başkan Ebiri şöyle devam etti: “ Türkiye bir deprem ülkesidir. Yaşadığımız her büyük deprem bize aynı gerçeği hatırlatmaktadır: Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir. Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle, etkin ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür. Ne var ki ülkemizin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanteri hâlâ bulunmamaktadır. Milyonlarca yurttaşımız, yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürmektedir. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırılmıştır. Yapılar kullanım süreleri boyunca yeterince denetlenmemekte, taşıyıcı sistemlere yapılan müdahaleler ve zamanla oluşan hasarlar sistematik biçimde izlenmemektedir. Oysa güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır. Buradan soruyoruz: Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor?”
“GÜVENLİ YAPILAR VE SAĞLIKLI KENTLER İSTİYORUZ!”
Yapı stoku envanterlerinin çıkarılması gerektiğini dile getiren Başkan Ebiri, “Ülkemizin yapı stoku envanteri derhal çıkarılmalı; riskli yapılar bilimsel yöntemlerle belirlenmeli, güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmaları rant değil, can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmelidir. Yapıların yalnızca inşa edilirken değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesini sağlayacak periyodik yapı kontrol sistemi oluşturulmalıdır. Yapı Kayıt Belgesi bulunan yapıların durumu tapu kayıtlarında açıkça görülebilmeli; yurttaşların satın alacakları, kiralayacakları veya yaşadıkları yapıların güvenliğine ilişkin bilgilere erişim hakkı güvence altına alınmalıdır. Mühendislik eğitimi bilimsel yeterlilik, akademik özgürlük, güçlü laboratuvar altyapısı ve ülkenin gerçek ihtiyaçları esas alınarak düzenlenmelidir. Kadın mühendislerin istihdamda, ücretlerde ve mesleki ilerlemede karşılaştıkları ayrımcılık ortadan kaldırılmalı; mobbing, taciz ve şiddete karşı güvenli çalışma koşulları sağlanmalıdır. Bilirkişilik hizmetleri de mesleki uzmanlık, bağımsızlık, tarafsızlık ve kamusal sorumluluk ilkeleri temelinde yeniden düzenlenmelidir.”
“ARTIK SORUNLARIMIZIN TESPİT EDİLMESİNİ DEĞİL, ÇÖZÜLMESİNİ İSTİYORUZ!”
Açıklamanın sonunda, “Bizler, kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası çatısı altında, mühendislik bilgi ve birikimimizi toplumun yararına sunma sorumluluğuyla hareket ediyoruz. Bir süredir yürüttüğümüz “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarımızla buluştuk. Sorunlarımızı ve taleplerimizi ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine ilettik. Bugün de Türkiye'nin 81 ilinden bir kez daha sesleniyoruz: Türkiye Büyük Millet Meclisini, ilgili bakanlıkları ve bütün kamu kurumlarını mesleğimizin sorunlarına ve halkımızın güvenli yaşam hakkına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz.”
