İki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesi, sınır ötesi bağlantıların güçlendirilmesi ve yeni iş birliklerinin tesis edilmesi amacıyla gerçekleştirilen programda, karşılıklı ticaret ve yatırım imkanları ele alındı. Konferansta konuşan Avrupa Birliği Ermenistan Delegasyonu Başkanı Büyükelçi Sayın Vassilis Maragos; Türkiye ve Ermenistan'dan iş insanlarının bir araya gelmesinin 2 ülke arasındaki ilişkilerin geleceği açısından önemli olduğunu belirterek, bu yakınlaşmanın kalıcı ticari ve iktisadi ortaklıklara dönüşmesini diledi. Van TSO tarafından 74 Kişilik heyetle Ermenistan'a düzenlenen çıkar, Ermenistan iş dünyası tarafından büyük heyecanla karşılandı.
MARGOS: İŞ İNSANLARI BUGÜN TARİH YAZIYOR
Büyükelçi Margos; “Avrupa Birliği olarak Türkiye ve Ermenistan arasındaki ticari ve ekonomik gelişmeleri desteklemeye devam edeceğiz. Türkiye ve Ermenistan'dan iş insanları bugün burada tarih yazıyor. Bu yakınlaşmanın ticari ve iktisadi ortaklıklara dönüşmesini diliyorum. Avrupa Birliği olarak iki ülke arasındaki ticari gelişmelere destek vermeye çalışacağız. Van'dan Erivan'a gelen iş dünyası temsilcilerinin 2 ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin gelişmesine önemli katkı sağlayacaktır. Bizlerde bu iletişimi yakından takip edeceğiz.” Dedi.
Ermenistan Sanayiciler ve İşadamları Birliği Başkanı Arsen Ghazaryan ise Vanlı iş insanlarını Erivan'da ağırlamaktan büyük memnuniyet duyduklarını ifade etti.
GHAZARYAN: SINIRLARIN YAKIN ZAMANDA AÇILACAĞINA İNANIYORUZ
Başkan Ghazaryan şöyle konuştu: “Bugün Vanlı iş insanlarını Erivan'da ağırlamaktan büyük bir mutluluk duyuyoruz. Bu iletişimin ileride büyük iktisadi ilişkilere dönüşeceğine inanıyoruz. Türkiye-Ermenistan sınırlarının yakın zamanda açılacağına yönelik inancımızı koruyoruz. Bugün gerçekleştirilecek B2B görüşmeleri iki ülke iş dünyasının gelecekteki ilişkilerine önemli bir zemin hazırlayacaktır. Van Ticaret ve Sanayi Odası heyetinin geniş katılımla Erivan'da bulunması bizim açımızdan son derece kıymetlidir. İletişimimizin artmasını ümit ediyoruz.”
BAŞKAN TAKVA ERMENİCE SELAMLAMA YAPTI
Konferansta Ermenice selamlamada bulunan Yönetim Kurulu Başkanımız Necdet Takva, “Bugün Van Ticaret ve Sanayi Odası heyeti olarak; binlerce yıllık ortak bir tarihin, kadim bir coğrafyanın ve sarsılmaz komşuluk hukukunun kalbi olan Erivan’da bulunmaktan, siz değerli dostlarımızla aynı masayı paylaşmaktan büyük bir onur ve heyecan duyuyorum. Bizleri bu denli sıcak, samimi ve yüksek bir misafirperverlikle karşıladığınız için Yönetim Kurulumuz, Meclisimiz, tüm organlarımız ve Van iş dünyası adına hepinize şükranlarımı sunuyorum.”
'BİZLERE SARSILMAZ BİR KÜLTÜREL MİRAS BIRAKMIŞTIR'
“Sözlerime Tuşpa’dan Erebuni’ye uzanan tarihsel ve sosyo-kültürel bağlarımız ile başlamak isterim. Coğrafya bir kaderdir; ancak bu kaderi karşılıklı refaha, sınır ötesi ticarete ve kalıcı bölgesel barışa dönüştürmek bizlerin, yani sizlerin ortak iradesine bağlıdır. Bugün Erivan’ın caddelerinde yürürken, o Pembe Taş binaların mimari zarafetini seyrederken; Van Kalesi’nin, yani antik Tuşpa’nın surlarındaki Urartu taş işçiliğini ve ortak mimari aklı hissetmemek mümkün değildir. M.Ö. 782 yılında Kral I. Argişti tarafından kurulan Erebuni Kalesi ile Van Kalesi arasındaki o binlerce yıllık tarihsel akrabalık (historical kinship), bizlere dönemsel siyasi kırılmaların çok ötesinde sarsılmaz bir kültürel miras bırakmıştır.” Diye konuştu.
İKİ TOLUM ARASINDAKİ BAĞ KUVVETLİDİR
Sadece ortak coğrafyada paylaşmadıkların dile getiren Takva, “Bizler sadece ortak bir coğrafyayı değil; mutfağımızdaki Van Ketesi ile Gata’yı, sofralarımızdaki otlu peyniri, tandırımızdaki lavaşı ve demlenen kahvemizin, çayımızın kokusunu paylaşıyoruz. Hatta her yıl Eylül ayında Van Gölü’nün kalbindeki Akdamar Surp Haç Kilisesi’nde yükselen dualar ve inanç ritüelleri, iki toplum arasındaki insani bağların ne kadar diri, ne kadar köklü ve sarsılmaz olduğunu bizlere tescillemektedir. Sınır kapılarının kapalı olduğu, resmi kanalların zaman zaman tıkandığı en zor dönemlerde dahi bu coğrafyadaki iletişim damarlarını açık tutan, iki toplum; sivil ve ticari diplomasinin köprülerini kuran çok özel aktörler olmuşlardır.”
“4 BÜYÜK SARSILMAZ SÜTUNUNA DA TEŞEKKÜR ETMEK İSTERİM”
Başkan Takva konuşmasının devamında, “Bu çerçevede; tüm bu coğrafi ve tarihsel gerçekliklerin yanında, sivil ve ticari diplomasinin 4 Büyük Sarsılmaz Sütununa da teşekkür etmek isterim.
1. UMBA (Ermenistan Sanayiciler ve İş İnsanları Birliği): Sayın Arsen Ghazaryan nezdinde, kurulduğu günden bu yana iki ülke iş dünyasını B2B masalarında buluşturan, ticari diplomasiye ev sahipliği yapan ve bugün bizleri Erivan'da ağırlayan bu yüce kuruma şükranlarımı sunuyorum.
2. TEPAV (Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı): İki ülke arasındaki sınır ticareti analizleri, iktisadi etki raporları ve ticaret diplomasisinin akademik aklını oluşturan TEPAV’a katkıları için teşekkür ediyorum.
3. Hrant Dink Vakfı: İki toplum arasındaki psikolojik bariyerleri yıkan, seyahat bursları, gazeteci değişim programları ve kültürel diyalog projeleriyle toplumsal hafızada barış köprüleri kuran Hrant Dink Vakfı’na emekleri için minnettarız.
4. Avrasya Ortaklık Vakfı: Avrupa Birliği destekli 'Türkiye-Ermenistan Normalleşme Süreci Destek Programı' bünyesinde sivil toplum ağlarını, gençlik ve diyalog kanallarını diri tutan Ermenistanlı partnerlerimize teşekkür borçluyuz.
Her iki tarafın devlet büyüklerinin yanında bu dörtlü sivil ve iktisadi akıl olmasaydı, bugün bizler Erivan'da bu kadar güçlü ve umut dolu iletişim köprüsünü kuramazdık.”
TAKVA: TİCARETİN MİLLİYETİ OLMAZ
“Sözlerime iktisadi hakikatler, Lojistik Maliyet Devrimi ve Avrasya Ekonomik Birliği Fırsatları ile devam etmek istiyorum. Türkiye ile Ermenistan arasında Liderler ve Özel Temsilciler düzeyinde yürütülen normalleşme adımlarını, doğrudan hava kargo taşımacılığının başlamasını, gümrük belgelerinde doğrudan menşe beyanı kolaylığını ve sınır kapılarındaki teknik altyapı çalışmalarını büyük bir memnuniyetle takip ediyoruz. Van TSO olarak vurgulamak istiyoruz ki; diplomasinin açtığı yolu kalıcı kılacak, o kulvarlarda istihdamı ve refahı büyütecek olan asıl güç ticaretin kendisidir. Sayın Artur Gazaryan’ın Van TSO ziyaretinde bahsettiği “Ticaretin Milliyeti Olmaz!” felsefesine can-ı gönülden katılıyor ve destekliyoruz. Van, coğrafi konumu itibarıyla Türkiye’nin Ermenistan’a ve bu pazar üzerinden Avrasya Ekonomik Birliği’ne açılan en yakın, en rekabetçi üretim ve lojistik üssüdür.” İfadelerini kullandı.
ALİCAN SINIR KAPISI'NIN ÖNEMİ
Takva, “Rasyonel verilere baktığımızda muazzam bir fırsat penceremiz var. Mesafe ve Navlun Devrimi: Sınır kapılarımızın (Alican ve Margara) ticarete açılması senaryosunda, Van ile Erivan arasındaki karayolu mesafesi sadece 290 ila 300 kilometreye, yani 3-4 saatlik bir sürüş mesafesine inmektedir. Gürcistan veya İran üzerinden yapılan ve günlerce süren dolaylı transit taşımacılığın getirdiği görünmez re-export maliyetleri ortadan kalkacaktır.
Sektörel Tamamlayıcılık: Van Organize Sanayi Bölgesi’nin üretim gücü; Ermenistan’ın yüksek talep gösterdiği inşaat malzemeleri, yapı kimyasalları, plastik boru/ambalaj, kaliteli mobilya, hazır giyim ve gıda işleme sektörleriyle birebir örtüşmektedir.
Geriye Dönük Hammadde Alımı: Aynı şekilde, Ermenistan’ın güçlü olduğu demir-çelik hammaddesi, metalürji ve tekstil yarı mamulleri de Van üzerinden Türkiye sanayisine doğrudan girdi sağlayacaktır. Bu durum bir rekabet değil, iki komşu sanayinin birbirini tamamlamasıdır.
180 Milyonluk Avrasya Pazarı: Bizler buraya sadece tüccar olarak gelmedik. Bizler, Vanlı üreticiler ile UMBA üyesi firmaların ortaklıklar kurmasını; Ermenistan’ın sunduğu Serbest Ekonomik Bölgelerde (Alliance, Meghri FEZ) minimum %30 yerel katma değer elde ederek 'Made in Armenia' etiketiyle Rusya, Belarus ve Kazakistan gibi 180 milyonluk AEB pazarına sıfır gümrükle açılmasını istiyoruz.
Tüm bu süreç ve literatüre altın harflerle yazılması gereken bu tarihi adımların neticesinde Van TSO olarak bizlerin de önerileri ve kurumsal taahhütleri bulunmaktadır.” Dedi.
DİPLOMATİK TEMSİLCİLİK VE YER TAHSİSİ
Van Ticaret ve Sanayi Odası olarak somut iş birliklerin yaptıklarını belirten Takva şöyle devam etti, “Van Ticaret ve Sanayi Odası olarak bizler söz değil, somut iş birliği ve vizyon üretiyoruz. Bu doğrultuda Erivan’dan Tüm Dünya’ya iki önemli stratejik teklifimizi ve kurumsal duruşumuzu doğrudan paylaşıyoruz.
1. Diplomatik Temsilcilik ve Yer Tahsisi Önerimiz: Normalleşme sürecinin getireceği vize, gümrük koordinasyonu ve ticari evrak trafiğinin yerinden ve hızla yönetilebilmesi adına Van’da bir diplomatik temsilcilik kurulmasını stratejik bir ihtiyaç olarak görüyoruz. Van TSO olarak, bu bürokratik süreci hızlandırmak amacıyla, kendi modern Hizmet Binamız bünyesinde kurulacak bir diplomatik temsilciliğe/konsolosluğa yer tahsisi yapmaya hazır olduğumuzukurumsal bir taahhüt olarak sunuyoruz.
2. Akdamar Odaklı Türk-Ermeni Zirvesi Önerimiz: Bir diğer somut adım olarak; Akdamar Adası’nın o sarsılmaz dini, kültürel ve insani sembolizmini arkamıza alarak Van’da 'Türk-Ermeni Kültür ve Ticaret Diplomasisi Zirvesi' düzenlemeyi öneriyoruz. Bu zirvede iş insanlarımızı B2B masalarında bir araya getirelim; tarihi mirasımızın restorasyonu için AB ve uluslararası fonları harekete geçirecek ortak projeleri mühürleyelim.
TAKVA: ERİVAN SERPİLEN TOHUMLAR REFAHA VE BARIŞA DÖNÜŞECEKTİR
Sınırlarının kapatılmasını sadece araç geçişlerinin kapalı olmadığını zihindeki iletişim kanallarının kısıtlandığını aktaran Takva sözlerini şöyle noktaladı: “Sınırların kapatılması sadece araçların geçişini değil, zihinlerdeki iletişim kanallarını da kısıtlar. Biz bugün Erivan’da o görünmez duvarları yıkmak, önyargıları üretimin, alım-satımın ve ortak yatırımın sıcaklığıyla eritmek için bulunuyoruz. Ankara ve Erivan nezdinde atılan normalleşme adımlarına en büyük desteğini, bugün burada B2B masalarında el sıkışacak olan iş insanları verecektir. Sözlerimi bitirirken; bu tarihi buluşmayı organize eden başta UMBA Başkanı Sayın Arsen Ghazaryan ve değerli yönetimine, sürece katkı sunan tüm sivil toplum kuruluşlarımıza ve bizleri bağrına basan Ermenistan iş dünyasına bir kez daha şükranlarımı sunuyorum. Bizler, “Yurtta Barış, Dünya’da Barış” ilkesi ile hem binlerce yıl boyunca kardeşçe yaşadığımız Ermeni Dostlarımız ile birlikte hem de tüm Dünya ile barış, refah ve hoşgörüyü paylaşmayı hedeflemekteyiz. İnanıyorum ki bugün Erivan’da serpilen bu tohumlar, yarın tüm Güney Kafkasya hinterlandında ve daha sonra tüm Dünyada büyük bir ekonomik refaha, dostluğa ve kalıcı küresel barışa dönüşecektir.”
