Van Ferit Melen Havalimanı’nda pist yenileme ve tadilat çalışmalarının planlanandan önce tamamlanarak uçuşlara yeniden açılmasına rağmen, 2025 yılı verileri kent için ciddi kayıpları ortaya koydu. Turizmin en yoğun olduğu dönemde havalimanının uzun süre kısmi çalışması ve 5 Eylül–17 Kasım tarihleri arasında tamamen kapalı kalması, yolcu ve uçak trafiğinde büyük düşüşe neden oldu. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün aralık ayı sonu verilerine göre 2024 yılında 1 milyon 628 bin 570 yolcuya hizmet veren havalimanında, 2025’te yolcu sayısı 1 milyon 164 bin 718’e gerilerken, toplam uçak sayısı 19 bin 877’den 12 bin 636’ya düştü. Yaşanan bu gerileme, havalimanındaki kapanma sürecinin Van’a yalnızca ulaşımda değil, ekonomik ve turizm açısından da ağır bir fatura çıkardığını gözler önüne serdi. Konuyla ilgili Şehrivan’a değerlendirmelerde bulunan turizmci Murat Beyaz, yüksek bilet fiyatlarının da yolcu kaybını artırdığını belirterek yetkililerin kalıcı çözümler üretmesi gerektiğini ifade etti.
VAN HAVALİMANI’NDA RAKAMLAR GERİLEMEYİ ORTAYA KOYDU: 1 YILDA YÜZ BİNLERCE YOLCU KAYBI!
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün aralık ayı sonu verileri, Van Ferit Melen Havalimanı’nda 2024 ile 2025 yılları arasında dikkat çekici bir düşüş yaşandığını ortaya koydu. Açıklanan rakamlara göre 2024 yılında 1 milyon 628 bin 570 yolcuya hizmet veren havalimanında, 2025’te yolcu sayısı 1 milyon 164 bin 718’e gerilerken, uçak trafiği de önemli ölçüde azaldı. Toplam uçak sayısı 2024’te 19 bin 877 olarak kayıtlara geçerken, bu sayı 2025’te 12 bin 636’ya düştü; ticari uçak sayısı ise 9 bin 381’den 6 bin 843’e geriledi. Veriler, Van’ın hava ulaşımında bir yıl içinde ciddi bir daralma yaşadığını gözler önüne serdi.
BEYAZ: HAVALİMANININ KAPALI KALMASI UÇAK VE YOLCU SAYISINI DOĞRUDAN ETKİLEDİ
Beyaz, Van Ferit Havalimanı’nın kapalı kalmasının sefer sayılarını doğrudan etkilediğini ifade ederek, “Hepimizin bildiği gibi 2025 yılında mayıstan kasım ayına kadar havalimanımız ilk üç ay kısıtlı çalıştı. Sonrasında ise tam kapanma yaşandı. Dolayısıyla bu durum uçak sayısına da yansıdı; uçak seferlerinde düşüş meydana geldi. Aynı şekilde yolcu sayısında da ciddi azalmalar yaşandı. Açıkçası bu sürecin yaz dönemine denk gelmiş olması çok önemliydi. Çünkü bizim asıl yolcu trafiğimiz ve uçak yoğunluğumuz yaz dönemlerinde yaşanıyor” dedi.
VAN’DA YAZ YOĞUNLUĞU TADİLAT NEDENİYLE SEKTEYE UĞRADI
Beyaz, bu sürecin Van’ın en yoğun yolcu trafiğine sahip olduğu yaz aylarına denk gelmesinin etkileri daha da artırdığını belirterek, “Mart ayından, Nevruz’la birlikte başlayan yolcu hareketliliği kasım ayına kadar devam ediyor. Bu yoğunluk, havalimanının tadilatı nedeniyle önce kısmi çalışması, ardından da tam kapanmasıyla birlikte sekteye uğradı. Bu nedenle 2025 yılında uçak ve yolcu sayılarında 2024’e kıyasla düşüş yaşanması normal karşılanabilecek bir durumdur” ifadelerini kullandı.
“ASIL TEHLİKE BU DURUMUN HER YIL TEKRAR EDECEK OLMASIDIR”
Kamuoyunda pist yenileme çalışmasının sefer sayılarını arttıracağı yönünde yanlış bir algı oluştuğunu söyleyen Beyaz, “Ancak asıl anormal olan, bu durumun her yıl tekrar edecek olmasından duyduğumuz endişedir. Yani uçak sefer sayılarının azalması ve buna bağlı olarak yolcu sayılarının düşmesi, önümüzde ciddi bir tehlike olarak durmaktadır. Kamuoyunda pist yenileme çalışmasının sefer sayısını artıracağı yönünde bir bilgi kirliliği dolaşıyordu. Bizim böyle bir bilgimiz yoktu ancak Van halkı arasında pist yenilendikten sonra uçak seferlerinin artacağı, Van’da artık uçak sıkıntısının yaşanmayacağı yönünde bir algı oluşmuştu. Bu bilginin kaynağını tam olarak bilemiyoruz ancak çeşitli çevrelerde “pist yenilenirse uçak sayısı artar” şeklinde bir söylem dolaşıyordu. Oysa uçak sayısının artmasının pistle doğrudan hiçbir ilgisi yoktur” diye aktardı.
KARGO UÇAKLARINDAKİ DÜŞÜŞ YOLCUYU DOĞRUDAN ETKİLEMİYOR
Ticari ve kargo uçaklarındaki düşüşün havalimanının fiziki durumundan kaynaklandığını belirten Beyaz, “Asıl problemimiz, 2025’ten bağımsız olarak değerlendirildiğinde, yaz aylarında şehrin ve bölgenin talebini karşılayacak sayıda uçak seferinin Van’a verilmemesi, hatta mevcut uçakların geri çekilerek başka noktalara yönlendirilmesidir. Ticari uçak sayısındaki düşüş ise tamamen havalimanının fiziki durumuyla ilgilidir. Havalimanı kapalı olduğu için kargo uçakları ve ticari amaçlı yük taşıyan uçaklar inememiştir. Bu durum daha çok kargo taşımacılığı yapanları ilgilendirmektedir; yolcuları ve seyahat acentelerini doğrudan etkileyen bir konu değildir” dedi.
ASIL SORUN YOLCU UÇAKLARINDAKİ YETERSİZLİK
Beyaz, asıl önemli olan şeyin Van’ın ihtiyaçlarını karşılayan yolcu uçakları olduğunu belirterek şunları aktardı: “Bizim için asıl önemli olan, şehrin ihtiyaçlarını karşılayan yolcu uçaklarıdır. Yolcu taşımacılığındaki uçak sayısının kısıtlı olması, turizm sektörünü, seyahat acentelerini ve Van’a gelmek isteyen insanları doğrudan olumsuz etkilemektedir. Uçak seferleri azaldıkça koltuk sayısı düşmekte, bu da bilet fiyatlarına yansımaktadır.”
VAN’DA UÇAK BİLET FİYATLARI EL YAKIYOR!
Beyaz, bilet fiyatlarının yüksek olmasını da eleştirerek, “Bilet fiyatlarının yüksekliği, yolcu tercihlerini doğrudan etkilemektedir. Zaten ekonomik olarak zayıf bir bölgede yaşıyoruz ve Türkiye’nin en pahalı uçak biletlerine sahip şehirlerinden biriyiz. Bu da insanların uçak yerine başka ulaşım seçeneklerine yönelmesine neden oluyor. Daha uygun fiyatlar sunulabilirse, hava taşımacılığı çok daha erişilebilir hâle gelecektir” şeklinde konuştu.
“BİLETLERDEKİ VERGİ ORANLARINI DÜŞÜREBİLİR YA DA ÖZEL HAVAYOLU ŞİRKETLERİNE FARKLI TEŞVİKLER SUNABİLİR”
Bilet fiyatlarının düşmesi için yetkililere seslenen Beyaz şunları söyledi: “Burada havayolu şirketlerinin de desteklenmesi gerektiğini düşünüyorum. Devlet; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ya da Hazine ve Maliye Bakanlığı aracılığıyla biletlerdeki vergi oranlarını düşürebilir ya da özel havayolu şirketlerine farklı teşvikler sunabilir. Bu sayede bölgeye uçuş düzenleyen firmaların maliyetleri azalır, halk da daha uygun fiyatlarla uçabilir.”
VAN’IN YENİ VE DAHA BÜYÜK BİR HAVALİMANINA İHTİYAÇ VAR
Beyaz, mevcut havalimanının kentin ihtiyaçlarını karşılamadığını aktararak, “Mevcut havalimanımız, artık şehrin ve bölgenin ihtiyaçlarını kesinlikle karşılamıyor. Daha büyük kapasiteli, daha geniş terminal binalarına ve en az iki piste sahip yeni bir havalimanına ihtiyaç vardır. Bu havalimanı mevcut alanda yapılabilir ya da farklı bir lokasyonda planlanabilir. Ancak önümüzdeki yıllarda bu konunun çok daha fazla gündeme gelmesi gerekmektedir” dedi.
İKİNCİ PİST EKSİKLİĞİ İPTALLERİ ARTTIRIYOR
İkinci bir pist olmadığı için yaşanan sorunları dile getiren Beyaz, “Şu an kış mevsimindeyiz ve ikinci bir pistimiz olmadığı için sık sık uçak iptalleri yaşanıyor. İkinci bir pist olması durumunda bu sorunlar büyük ölçüde azalacaktır. Ayrıca mevcut havalimanında, uçakların olumsuz hava koşullarında otomatik iniş yapmasını sağlayacak sistemlerin kurulamadığı da çeşitli platformlarda dile getirilmektedir. Günümüz teknolojisine uygun, büyük gövdeli ve uluslararası uçakların iniş-kalkış yapabileceği bir havalimanına acil olarak ihtiyaç duyulmaktadır” diye belirtti.
BEYAZ’DAN YENİ HAVALİMANI İÇİN ORTAK SES ÇAĞRISI!
Yeni bir havalimanı için güçlü bir ses çıkarılması gerektiğinin altını çizen Beyaz, “Yeni havalimanıyla ilgili net bir proje olup olmadığı konusunda kesin bir bilgi yok. Zaman zaman kamuoyunda bu yönde söylentiler dolaşıyor ancak somut bir aşamaya gelinmiş değil. Bu nedenle bu talebin şehrin tüm dinamikleriyle, kurumlarıyla ve STK’larıyla birlikte daha güçlü bir şekilde dile getirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde bireysel çağrılar yetersiz kalacaktır” dedi.
VAN’DA SEYAHAT ACENTELERİ BİLET BULMAKTA ZORLANIYOR
Van’daki seyahat acentelerinin büyük bölümünün geçimini uçak bileti satışından sağladığını hatırlatan Beyaz, “Son olarak Van’daki seyahat acentelerinin yaşadığı önemli bir soruna değinmek istiyorum. Kentte faaliyet gösteren seyahat acentelerinin yüzde 90’ından fazlası geçimini uçak bileti satarak sağlıyor. Ancak Milli Savunma Bakanlığı tarafından uçaklarda çok sayıda koltuğun askerlere tahsis edilmesi, acentelerin satabileceği bilet sayısını ciddi şekilde azaltıyor. Bu durum, acentelerin kira ve SGK gibi temel giderlerini dahi karşılayamamasına neden oluyor” dedi.
BAKANLIKLARA ORTAK ÇÖZÜM ÇAĞRISI: “BİRLİKTE ELE ALINARAK ÇÖZÜLMESİ GEREKİYOR”
Beyaz, Milli Savunma Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın bu konuda ortak bir çözüm üretmesi gerektiğini belirterek, “Bu nedenle ya asker biletlerinin Van’daki seyahat acenteleri üzerinden dağıtılması ya da askerlerin tarifeli seferler dışında, askeri uçaklarla taşınması büyük önem taşıyor. Düşünün ki 187 koltuklu bir uçakta 50-60 koltuk kapatıldığında geriye yaklaşık 120 koltuk kalıyor. Bu koltuklar da çok sayıda acente arasında paylaşıldığında, her bir acenteye neredeyse bir bilet düşüyor. Bu durumun Milli Savunma Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından birlikte ele alınarak çözülmesi gerektiğini düşünüyorum” diye aktardı.
