Türkiye’nin birçok turizm merkezi ziyaretçi akınına uğradığı 9 günlük bayram tatili bazı kentlerde büyük kazanç sağlarken, bazı kentler ise tatili sadece izlemekle kaldı. Bayram öncesi yine tarihi bir kalabalığın yaşandığı Van’da, yaşanan hareketlilik büyük ölçüde akraba ziyaretleri ve gurbetçi dönüşleriyle sınırlı kaldı. Kentteki turist sayısının beklentilerin altında seyretmesi, otel doluluk oranlarının yüzde 30’u geçmemesi, Van’da yaprak kımıldamazken bölge illerinde büyük yoğunlukların oluşması Van turizminin yıllardır tartışılan tanıtım, pazarlama ve erişilebilirlik sorunlarını bir kez daha gündeme taşıdı. Uzun yıllardır İran pazarına bağımlı bir turizm politikası izleyen, bu süreçte plansız bir turizm politikası nedeniyle yerli turisti de çekemeyen Van yine sessiz bir tatil süreci geçirirken, bayram sonrası durumu değerlendiren turizmci Murat Beyaz, Şehrivan aracılığıyla dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
VAN’DAKİ OTELLERİN DOLULUK ORANI 30-35’TE KALDI!
Bayram süresince kentte yaşanan durgunluğa dikkat çeken turizmci Murat Beyaz, kentteki mevcut durum ile ilgili; “Dışarıdan Van’a gelişler oldu ancak bunlar turistik amaçlı ziyaretlerden çok, akraba ziyareti ya da gurbetçilerin memleketlerine dönüşleri şeklinde gerçekleşti. Bayram dolayısıyla kentte bir hareketlilik yaşandı fakat bu hareketliliği turizm kaynaklı bir yoğunluk olarak değerlendirmek mümkün değil. Açıkçası turist olarak gelen ziyaretçi sayısının oldukça sınırlı kaldığını gördük. Türkiye’nin birçok kentinde bayram döneminde ciddi bir turist hareketliliği yaşanırken, Van bu anlamda beklentilerin gerisinde kaldı. Otellerdeki doluluk oranları da oldukça düşük seviyelerde seyretti. Kesin rakamlar ilerleyen günlerde ortaya çıkacaktır ancak gözlemlerimize göre doluluk oranları yüzde 30-35 civarında kaldığını düşünüyorum. Bu nedenle Van’da bayram süresince belirgin bir turist yoğunluğundan söz etmek mümkün değil.” dedi
BEYAZ: TERCİH EDİLMİYORUZ
Van’ın turizmde hak ettiği ilgiyi görememesinin nedenlerine ve kentin dışarıya doğru anlatılamamasına dikkat çeken Beyaz, “Tercih edilmiyoruz. İnsanlar seyahat planları yaparken Van’ı ilk sıralarda değerlendirmiyor. Van’ın daha fazla tercih edilebilmesi için kentin bilinirliğinin ve görünürlüğünün artırılması gerekiyor. Sadece kendi içimizde “Van çok güzel bir şehir, tarihi var, doğal güzellikleri var, kültürü var” demek yeterli olmuyor. Bu değerlerin dışarıya doğru ve etkili bir şekilde anlatılması gerekiyor. Kentin bir turizm enerjisi oluşturması, bu enerjiyi de ülke genelinde görünür kılması şart. Yerimizde bekleyip insanları Van’a davet etmekle sonuç almak mümkün değil.” Şeklinde konuştu
“VAN’A BENZER POTANSİYELE SAHİP ŞEHİRLER ZİYARETÇİLERİ CEZBEDEN BİR YAPIYA KAVUŞTU”
Komşu bölgelerin ve benzer potansiyeldeki şehirlerin bayram tatilini nasıl verimli geçirdiğini örneklendiren Beyaz, söyle aktardı: “Baktığımızda, bizimle benzer turizm potansiyeline sahip şehirlerin gecesiyle gündüzüyle, ziyaretçileri cezbeden bir yapıya kavuştuğunu görüyoruz. Doğu Anadolu'daki bazı şehirler ve Karadeniz Bölgesi bunun en somut örnekleri arasında yer alıyor. Sahil kentlerinin turizm potansiyeli zaten farklı bir noktada. Onlar da bayram tatilini oldukça verimli geçirdi ve 9 günlük tatilden önemli ölçüde faydalandı.” diye aktardı
BEYAZ: VAN GÖLÜ HAVZASI BEKLENTİLERİN OLDUKÇA ALTINDA KALDI
Diğer bölgelerde yaşanan yoğunluğu gördükçe Van adına derin bir üzüntü duyduklarını dile getiren Beyaz, “Aynı tabloyu ne yazık ki Van için söylemek mümkün değil. Bu bayram döneminde turizm hareketliliğinden en az faydalanan, hatta neredeyse hiç faydalanamayan bölgenin bizim bölgemiz olduğunu söyleyebiliriz. Hem yurt içinden hem de yurt dışından gelen turist sayıları açısından değerlendirildiğinde, Van Gölü Havzası beklentilerin oldukça altında kaldı. Bu durum elbette bizleri de üzüyor. Sektördeki meslektaşlarımızla sürekli iletişim halindeyiz. Farklı şehirlerde ve bölgelerde görev yapan turizmcilerle bilgi ve görüş alışverişinde bulunuyoruz. Onların şehirlerinde yaşanan yoğunluğu ve turizm hareketliliğini gördükçe, açıkçası bir yandan imreniyor bir yandan da Van adına üzüntü duyuyoruz.” ifadelerine yer verdi
“VAN, BİR URFA, DİYARBAKIR YA DA MARDİN KADAR POPÜLER HALE GELEMEDİ”
Van'ın potansiyel olarak çok güçlü olduğunu dile getiren Beyaz, pazarlama sorununa dikkat çekti. Turizmci Beyaz, Bana göre Van’ın yeterince tercih edilmemesinin temel nedeni, kentin beklenen turistik çıkışı bir türlü gerçekleştirememiş olmasıdır. Açık konuşmak gerekirse Van, bugün bir Urfa, Diyarbakır ya da Mardin kadar popüler hale gelemedi. Oysa sahip olduğu potansiyel, saydığım kentlerden çok çok daha güçlü. Ancak ne yazık ki Van için güçlü bir turizm algısı oluşturamadık.”
BEYAZ: YALNIZCA YERLİ VE İRANLI TURİST ODAKLI BİR ANLAYIŞLA İSTENİLEN NOKTAYA ULAŞMAK MÜMKÜN DEĞİL
Kentin turizm pazarını çeşitlendirmesi gerektiğini ve uluslararası arenada Avrupalı, Amerikalı turistleri de çekmesi gerektiğini savunan Beyaz, “Van yeterince tanınmıyor, bilinmiyor ve doğru şekilde tanıtılamıyor. Kentin turizm anlayışı büyük ölçüde yerli turist ve İranlı turist üzerine kurulmuş durumda. Elbette bu önemli bir pazar ancak yalnızca buna odaklanarak istenilen noktaya ulaşmak mümkün değil. Dünya çok büyük bir turizm pazarı. Van’ın bilinirliğinin ve uluslararası görünürlüğünün artması için Avrupalı, Amerikalı ve Uzak Doğulu turistleri de bölgeye çekebilmesi gerekiyor. Bu turistler Kapadokya’ya, Güneydoğu Anadolu’ya, Karadeniz’e ve Akdeniz’e gidiyor ancak ne yazık ki Van ve çevresini gelmiyorlar. Bu nedenle çok daha fazla çalışmamız gerekiyor. Turizmde zaten belirli bir noktaya ulaşmış şehirler bile tanıtım faaliyetlerini sürdürürken, bizim sahip olduğumuz potansiyeli hâlâ yeterince tanıtmamamız olmamız ve kendimizi yeterli görmek bizim ayıbımız.” İfadelerini kullandı.
BEYAZ: VAN’IN TURİZM DIŞINDA GÜÇLÜ BİR EKONOMİK ALTERNATİFİ BULUNMUYOR
Kentin tüm paydaşlarının ve kurumlarının ortak bir ekonomik hedef doğrultusunda turizmi birinci öncelik yapması gerektiğini belirten Beyaz, “Bu noktada kentin tüm dinamiklerinin ortak bir hedef etrafında birleşmesi gerekiyor. Çünkü Van’ın kısa, orta ve uzun vadede ekonomik anlamda en güçlü çıkış yolu turizmdir. Bugün kentte hayvancılık belirli ölçüde var, tarım belirli ölçüde var ancak sanayi oldukça düşük seviyede. Gerçekçi olmak gerekirse Van’ın turizm dışında güçlü ve sürdürülebilir bir ekonomik alternatifi bulunmuyor. Bu nedenle sadece turizmcilerin değil; sanayicilerin, üreticilerin, çiftçilerin, esnafın, ticaretle uğraşanların ve onların bağlı bulunduğu kurumların da turizmi öncelikli bir mesele olarak görmesi gerekiyor.” Diye konuştu.
“TEK BİR PAZARA BAĞIMLI KALMANIN CİDDİ RİSKLER TAŞIYOR”
Turizm destinasyonlarında tek bir pazara sıkıştığını aktaran Beyaz, “Aslında yıllardır aynı uyarıları yapıyoruz. Sadece Van için değil, bütün turizm destinasyonları için tek bir pazara bağımlı kalmanın ciddi riskler taşıdığını söylüyoruz. Bunun örneklerini geçmişte yaşadık. Türkiye, Rus savaş uçağının düşürülmesinin ardından Rus turist pazarında yaşanan daralmayla bunun sonuçlarını gördü. Biz de kent olarak İran’daki gelişmeler ve savaş ortamının etkilerini yaşadık. Bu nedenle tek pazara bağımlılık herkes için büyük riskler barındırıyor.” Dedi
“VAN UZUN YILLARDIR TEK PAZARA BAĞLI”
Turizmci Murat Beyaz, Yerli turist çeken komşu bölgelerin de ekonomik dalgalanmalardan etkilenebileceğini belirterek alternatif pazarların şart olduğunu ifade etti. Beyaz “Bugün Güneydoğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinin yoğun şekilde yerli turist çektiğini konuşuyoruz. Ancak aynı risk onlar için de geçerli. Ülkenin ekonomik koşulları ortada. İnsanların alım gücü istenilen seviyede değil. Ekonomik şartların daha da zorlaşması onlarda benzer sorunlarla karşı karşıya kalabilir. Bu nedenle her bölgenin ve her şehrin alternatif turizm pazarları oluşturması gerekiyor. Bir pazar daraldığında ya da tamamen kaybedildiğinde, diğer pazarlarla ayakta kalabilecek bir yapının kurulması şart. Ne yazık ki Van uzun yıllardır büyük ölçüde İran pazarına bağlı kaldı. Elbette İran çok önemli ve büyük bir pazar. Bunu görmezden gelmek mümkün değil. Ayrıca sınır kenti olmamız da bizim için önemli bir avantaj. Açık konuşmak gerekirse, sınır komşuluğunun sağladığı bu avantaj olmasaydı İranlı turist sayıları bugünkü seviyelerde olmayabilirdi.” Şeklinde konuştu.
“İRANLI TURİSTLERİN BİR KISMI KENTTEN MEMNUN AYRILMADI”
Gelen yabancı turistlere yönelik yapılan hatalı yaklaşımların, farklı fiyat politikalarının ve olumsuz söylemlerin sektöre verdiği zararları özetleyen Beyaz, “İranlı turistlerin bir kısmı kentten memnun ayrılmadı. Farklı fiyat uygulamalarıyla karşılaştılar. Zaman zaman kendilerini rahatsız eden tutumlarla karşılaştılar. Özellikle bazı çevrelerde İranlı turistlere yönelik olumsuz söylemler ve dışlayıcı yaklaşımlar ortaya çıktı. Bugün İranlı turistlerin yalnızca savaştan dolayı Van’a gelmediğini söylemek eksik olur. Savaşın etkisi elbette var ancak tek neden bu değil. Geçmişte yapılan hataların, turiste yaklaşım biçiminin ve yanlış politikaların da bugünkü tablo üzerinde etkisi bulunuyor.” Dedi.
