Dostlar,

İnsanın bazen olup bitenlerden çok, insanların olup bitenlere verdiği tepkilere hayret ettiği zamanlar oluyor.

Birini savunuyorsun, mutlaka bir menfaatin vardır. Birini eleştiriyorsun, aranızda bir husumet aranıyor. Doğru bildiğin bir sözün arkasında duruyorsun, bu defa da geleceğinle, kariyerinle, ticaretinle korkutuluyorsun.

İnsanın hiçbir karşılık beklemeden, yalnızca inandığı için bir söz söyleyebileceği ihtimali nedense pek akla gelmiyor.

Yıllardır bu memlekette ticaret yapıyorum. Sivil toplum kuruluşlarında sorumluluk üstleniyorum. İnsanların karşısına çıkıp konuştuğum, bir düşünceyi savunduğum, bazen de itiraz ettiğim çok oldu.

Bütün bu yılların bana öğrettiği bir şey var: İnsanın söylediği sözün bir ağırlığı olmalı.

Hele yıllarca toplumun önünde bulunmuşsan, bir düşünceyi savunmuş, insanlara bir şeyler anlatmışsan, gün gelip o düşüncenin arkasında durman gerektiğinde sessizliğe sığınamazsın.

Geçtiğimiz günlerde Van Valimiz Sayın Ozan Balcı’nın görevine devam etmesinin şehrimiz için faydalı olacağını söyledim.

Eğitimde, sporda, devam eden kamu yatırımlarında gördüğüm çalışmalar var. Tamamlanmasını önemsediğim projeler var. Bunların devam etmesini istemek de bu şehrin bir ferdi olarak en doğal hakkım.

Paylaşımın altındaki yorumları okuyunca ise başka bir meseleyle karşılaştım.

Menfaat…

Yorumların önemli bir kısmında dönüp dolaşıp aynı yere geliniyordu. Mutlaka bir beklentim, ticari bir hesabım, şahsi bir çıkarım olmalıydı.

Aslında beni düşündüren şahsıma yöneltilen bu sözlerden çok, insanların bir başkasının samimiyetine inanmakta bu kadar zorlanmasıydı.

Bir insanın yaptığı hizmeti takdir etmek için onun sofrasında oturmaya, ondan bir şey almaya veya ona bir şey borçlu olmaya gerek yok.

Bugün bir yöneticinin doğrusunu savunurum, yarın yanlış bulduğum işine itiraz ederim. Bunda ne bir çelişki var ne de utanılacak bir taraf.

Geçtiğimiz günlerde eski Millî Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik’in tarihimize ilişkin bazı açıklamalarına da itiraz ettim.

Hüseyin Çelik bilgili bir insan olabilir. Yıllarca önemli makamlarda bulunmuş olabilir. Bunların hepsine saygı duyarım. Ama hiçbir bilgi birikim, hiçbir makam ve hiçbir siyasi geçmiş insana istediği gibi konuşup söylediklerinin hesabından muaf olma hakkı vermez.

Özellikle tarihimiz ve toplumumuzun ortak hafızası hakkında konuşurken sözün bir ağırlığı, o sözü söyleyenin de sorumluluğu olmalı.

Kur’an-ı Kerim’de Enbiyâ Suresi’nin 23. ayetinde Allah Teâlâ için şöyle buyrulur:

“O, yaptıklarından dolayı sorguya çekilemez; onlar ise sorguya çekileceklerdir.”

Lâ yüs’el olmak Allah’a mahsustur.

Ne makam ne şöhret ne de yılların birikimi insanı eleştirilemez kılar. Elbette buna ben de dâhilim.

Bir de şu var…

Bana gelen eleştirilerden biri de şu: “Her yoruma cevap yazıyorsun.”

Evet, cevap veriyorum. Daha doğrusu, cevap verilmesi gerektiğini düşündüğüm yorumları karşılıksız bırakmamaya çalışıyorum.

Çünkü bir düşünceyi kamuoyunun önünde savunmak, paylaşım yapıp kenara çekilmekten ibaret değil.

Bir insan ciddi bir itirazda bulunmuşsa, ortaya bir iddia koymuşsa, söylediğimiz sözü yanlış anlamışsa ona cevap vermenin neresi yanlış?

Elbette her hakaretin peşinden koşacak değilim. Herkesle sonu gelmeyen tartışmalara girmek gibi bir niyetim de yok.

Ama savunduğum bir düşünceye yöneltilen makul bir itirazı sırf rahatım bozulmasın diye cevapsız bırakmak da bana doğru gelmiyor.

Sözünün arkasında durmak, bazen o sözü yeniden açıklamayı da gerektirir.

Bütün bunlar yaşanırken iyi niyetinden şüphe etmediğim bazı dostlarım da beni uyarıyor.

“Bunu söyleme, onu karşına alma. Geleceğini düşün, kariyerini düşün.”

Hatta “Sen ticaret erbabısın, sana engel olurlar, ticaretini zorlaştırırlar” diyenler de oluyor.

Söylediklerini anlıyorum. Hayatın gerçeklerinden habersiz değilim. İnsanların önüne engeller çıkarılabileceğini, bazı sözlerin insana bedel ödeteceğini biliyorum.

Ama işte burada inancımızla hayatımız arasındaki mesafe çıkıyor ortaya.

Hepimiz rızkın Allah’tan geldiğini söylüyoruz. Peki bir insanın hoşuna gitmeyen söz söylediğimizde neden nasibimizi kaybetmekten bu kadar korkuyoruz?

Talâk Suresi’nin üçüncü ayetinde Rabbimiz buyuruyor:

“Kim Allah’a tevekkül ederse O, ona yeter.”

Ben çalışırım, tedbirimi alırım, emeğimin karşılığını ararım. Ama rızkımın bir insanın iki dudağı arasında olduğuna inanarak yaşayamam.

Ben sırtımı bir insana değil, Allah’a yasladım.

Dostlar,

Martin Luther King’in bir sözü var. Her okuduğumda üzerinde yeniden düşünüyorum:

“İnsan, uğruna öleceği bir şey bulamamışsa yaşamaya da layık değildir.”

Ne kadar ağır, ne kadar sarsıcı bir söz.

Mal, mülk, makam…

İnsan bunların peşinden bir ömür koşabilir. Ama günün sonunda inandığı değerleri korumak için bunlardan hiçbirini kaybetmeyi göze alamıyorsa, sahip olduğu onca şeyin ne anlamı kalır?

King’in sözü ölümü istemekle ilgili değil. İnsanın hayatına anlam veren, gerektiğinde uğruna bedel ödeyebileceği bir inanca sahip olmasıyla yani tamamen nasıl yaşadığı ile ilgili.

Geçmişte dava insanı olmak üzerine de yazdım. Benim anladığım dava, birilerinin peşinden gitmek veya onların her söylediğini tekrar etmek değil.

Dava insanı, kendisine ait bir düşüncesi, inandığı ilkeleri ve o ilkelerin sorumluluğunu taşıyacak iradesi olan insandır.

Herkesin alkışladığını alkışlamak kolay. Kalabalığın içinde aynı cümleleri kurmak da.

Asıl mesele, o kalabalığın yanlışına itiraz edebilmek.

İnsan bazen kendisine karşı çıkan birinden, kendisini sürekli onaylayan onlarca insandan daha fazla şey öğrenir. Farklı düşünen birinin varlığı bizi zayıflatmaz; yeter ki birbirimizi dinlemeyi bilelim.

Mâide Suresi’nin 54. ayetinde Allah yolunda mücadele eden ve “hiçbir kınayıcının kınamasından korkmayan” insanlardan söz edilir.

Bu ifadeyi her düşündüğümde, insanın önce kendi korkularıyla yüzleşmesi gerektiğine inanıyorum.

Çünkü doğru bildiğimiz bir sözü söylemek kadar, yanıldığımızda bunu kabul etmek de cesaret ister.

Ben de yanılabilirim. Bir insanı yanlış değerlendirebilirim. Söylediğim bir sözün eksik veya hatalı olduğunu fark edebilirim. O zaman düzeltmekten çekinmem.

Ama birilerinin hoşuna gitmediği için doğru bildiğim şeyden vazgeçmek başka bir mesele.

Elbette susabilirim.

Elbette hiçbir tartışmaya girmeyebilir, hiçbir paylaşımın altındaki yoruma cevap vermeyebilir, kimseyi eleştirmeyebilirim.

Hatta hiçbir şey yapmayabilirim.

Kendi işime, ticaretime, aileme bakar; hayatıma devam ederim. Kimseyle karşı karşıya gelmem, kimseyi rahatsız etmem.

Belki böylesi çok daha kolay olur.

Ama yıllarca bu memleketin meseleleriyle ilgilenmiş, toplumun önünde sorumluluk üstlenmiş, inandığı düşünceleri insanlara anlatmış biri olarak ben bu kolaylığı kendime yakıştıramıyorum.

Bir ömür savunduğumuz değerlerin, ihtiyaç duyulduğu gün arkasında duramayacaksak ne kıymeti kalır?

Benim herkes tarafından sevilmek gibi bir beklentim yok. Kimseyle şahsi bir hesaplaşmam da yok.

Yalnızca söylediğim sözün, taşıdığım sorumluluğun ve inandığım davanın hakkını vermeye çalışıyorum.

Mal da mülk de makam da bir gün geride kalacak.

O gün insanın geriye bırakacağı en kıymetli şey, neye inandığı ve inandığı şey uğruna nasıl yaşadığı olacak.

Sözümüz insana, hesabımız Allah’a; selam ile.