Biliyorum, havalar artık iyice soğudu. Muhtemelen bu dokuz günlük tatil sürecini daha çok evde, sobanın başında ya da evin en sıcak odasında geçireceksiniz. Aslında bu süreç hem çocuklarınızla daha fazla vakit geçirmek için güzel bir fırsat hem de öğretmenleri anlamak için önemli bir psikolojik sınav olacak.
Çocuklar koşacak, oynayacak, evi dağıtacak, belki söylediklerinizi dinlemeyecek. Defalarca uyaracak, bazen aynı şeyi anlatmaktan yorulacak, hatta zaman zaman tahammülünüzün tükendiğini hissedeceksiniz. Belki de bir an önce okulların açılmasını bekleyeceksiniz. İşte tam da bu noktada küçük bir tebessümle şunu hatırlatmak isterim: Öğretmenleriniz bu tabloyu yalnızca dokuz gün değil, yıl boyunca yaşıyor.
Elbette çocuklarımızın hareketli olması, oyun oynaması, gürültü yapması ve bazen sözümüzü dinlememesi son derece doğal. Onlardan bir yetişkin gibi davranmalarını bekleyemeyiz. Ancak çocuk yetiştirmek yalnızca ihtiyaçlarını karşılamak, önlerine yemek koymak ve istediklerini almak değildir. Onlara sınır koymak, sorumluluk vermek, sabretmeyi öğretmek ve birlikte kaliteli zaman geçirmek de ebeveynliğin bir parçasıdır.
Tam da bu nedenle dokuz günlük tatili yalnızca dinlenme ve eğlenme fırsatı olarak görmeyelim. Bu günleri çocuklarımızla aramızdaki bağı güçlendirmek için değerlendirelim. Her gün saatlerce ders çalışmalarını istemiyorum. Hatta çocukların tatilde biraz dinlenmeye, oyun oynamaya ve okulun rutininden uzaklaşmaya ihtiyaçları olduğunu düşünüyorum. Fakat dinlenmek ile bütün günü telefonun, tabletin veya televizyonun karşısında geçirmek arasında ciddi bir fark var.
Birlikte kitap okuyun. Çocuğunuzun yaşına uygun hikâyeler seçin, okuduğu kitabı size anlatmasını isteyin. Birlikte yemek hazırlayın, sofrayı beraber kurun, odasını toplamasına yardımcı olun. Dışarı çıkmak mümkün değilse evde oyunlar oynayın, sohbet edin. Bazen hiçbir şey yapmadan yalnızca çocuğunuzun yanında oturun ve onu dinleyin. Çünkü çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şeylerden biri, anne ve babalarının kendilerine gerçekten zaman ayırmasıdır.
Bir başka önemli konu da ekran alışkanlığı. Çocuğumuzun eline telefonu verip sessizleşmesini sağlamak kısa vadede hepimizin işine gelebilir. Ev dağılmaz, ses azalır, çocuk bir köşede oyalanır. Fakat bu kolaylığın uzun vadede nasıl bir alışkanlığa dönüştüğünü de düşünmeliyiz. Çocuğumuzdan telefonu bırakmasını isterken bizim de elimizden telefonu düşürmememiz, söylediklerimizin etkisini azaltacaktır. Çocuklar çoğu zaman söylediklerimizden çok yaptıklarımızı örnek alırlar.
Bir de ödev meselesi var. Tatil boyunca çocuğunuza okuldaymış gibi davranmanızı beklemiyorum. Ancak kazanılmış alışkanlıkların tamamen ortadan kalkmasına da izin vermeyelim. Her gün kısa bir okuma saati, birkaç basit tekrar ve küçük sorumluluklar yeterli olabilir. Burada önemli olan çocuğu ödevlerle boğmak değil, öğrenme alışkanlığını canlı tutmaktır. Üstelik bunları bir ceza veya zorunluluk gibi değil, günlük hayatın doğal bir parçası hâline getirmek gerekir.
Velilerimize bir başka hatırlatmam da çocukların her davranışını okuldan beklememeleri. Çocuğun saygılı olmasını, eşyalarını toplamasını, büyükleriyle doğru iletişim kurmasını, sorumluluk almasını yalnızca öğretmenden bekleyemeyiz. Öğretmen okulda yol gösterir, bilgi verir, rehberlik eder. Ancak ailede kazanılmayan her alışkanlığın okulda tek başına kazandırılmasını beklemek gerçekçi değildir.
Dokuz gün sonra çocuklarımız yeniden okul sıralarına oturacak. Öğretmenler yine onları karşılayacak, ders anlatacak, dinleyecek, uyaracak, bazen yorulacak ama yine de sabırla yollarına devam edecekler. Belki bu dokuz günlük tatilin sonunda öğretmenlerin işinin ne kadar zor olduğunu biraz daha iyi anlayacaksınız. Belki de çocuklarınızın davranışlarına karşı gösterdiğiniz sabır, öğretmenlere duyduğunuz saygıyı artıracak.
Son olarak şunu söylemek istiyorum: Çocuklarımızın çocukluklarını yaşamalarına izin verelim. Bırakalım koşsunlar, oynasınlar, gülsünler, bazen evi dağıtsınlar. Her şeyi kusursuz yapmalarını beklemeyelim. Ama onlara sorumluluk vermeyi, sınır koymayı ve birlikte yaşamayı da öğretelim.
Unutmayalım, tatil çocukları okuldan uzaklaştırabilir ama eğitimden uzaklaştırmamalıdır. Çünkü çocukların eğitimi dokuz günlük bir ara vermez; hayatın her anında, evde, sokakta, aile içinde ve okulda devam eder.
Herkese güzel, huzurlu ve bol kahkahalı bir tatil diliyorum.